WIRELESS TELEGRAPHY: GLOBAL EMERGENCE, STRATEGIC USES AND THE LATE OTTOMAN RESPONSE

Öz

Modern telecommunications took shape in the nineteenth century with the emergence of the electric telegraph and its expansion across wide geographies through land lines and submarine cables, fundamentally transforming communication, administration, and warfare. At the beginning of the twentieth century, wireless telegraphy introduced a new technological regime that disrupted established cable networks and reconfigured the strategic balance of global communications, expanding the military, competitive, and intelligence-related dimensions of communication. This article examines the global rise and strategic implications of wireless telegraphy, together with the Ottoman Empire’s practices of adopting and employing this new technology. While the Ottoman state embraced wireless telegraphy for military, administrative, and maritime purposes, it also increasingly perceived the technology as a security risk due to its potential use in espionage. In response, a detailed guide was prepared to detect clandestine wireless installations. Drawing on extensive Ottoman and British archival sources, the study employs a historical international relations methodology to analyze wireless telegraphy within the intersecting domains of technology, imperial rivalry, internal security, and state governance, thereby contributing to the existing literature.

Anahtar Kelimeler

• Wireless Telegraph
• Marconi's Telegraph Company
• Espionage
• Eastern Mediterranean
• Late Ottoman Period

KABLOSUZ TELGRAF: KÜRESEL OLARAK ORTAYA ÇIKIŞI, STRATEJİK KULLANIMLARI VE GEÇ OSMANLI TEPKİSİ

Öz

Modern telekomünikasyon, on dokuzuncu yüzyılda elektrikli telgrafın ortaya çıkışı ve kara hatları ile denizaltı kabloları aracılığıyla geniş coğrafyalara yayılmasıyla şekillenmiştir. Bu dönüşüm, iletişim hızını ve menzilini artırarak idare, diplomasi ve savaş pratiklerini köklü biçimde yeniden tanımlamıştır. Yirminci yüzyılın başında geliştirilen telsiz telgraf ise yerleşik kablo rejimini sarsan yeni bir teknolojik düzen ortaya koymuş; küresel iletişim alanındaki stratejik dengeleri yeniden yapılandırarak iletişimin askerî, rekabetçi ve istihbari boyutlarını belirgin biçimde genişletmiştir. Bu makale, telsiz telgrafın küresel yükselişini ve stratejik etkilerini, Osmanlı Devleti’nin bu yeni teknolojiyi benimseme ve kullanma pratikleriyle birlikte ele almaktadır. Osmanlı idaresi telsiz telgrafı askerî, idarî ve denizcilik amaçlarla uygulamaya koyarken, teknolojinin casusluk ve gizli haberleşme için kullanılabilme ihtimalini giderek daha ciddi bir iç güvenlik riski olarak değerlendirmiştir. Bu kapsamda, kaçak telsiz tesisatlarının tespitine yönelik ayrıntılı bir rehber hazırlanmıştır. Osmanlı ve Britanya arşiv belgelerine dayanan çalışma, tarihsel uluslararası ilişkiler metodolojisiyle telsiz telgrafı teknoloji, imparatorluk rekabeti, iç güvenlik ve devlet idaresinin kesişiminde analiz ederek literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kablosuz Telgraf
• Marconi'nin Telgraf Şirketi
• Casusluk
• Doğu Akdeniz
• Geç Osmanlı Dönemi

Kaynakça

1. Bashford, A. (2006). Global biopolitics and the history of world health. History of the Human Sciences, 19(1), 67–88. https://doi.org/10.1177/0952695106062148
2. Bouchet, O. (2012). Wireless Optical Communications. Wiley.
3. Giuntini, A. (2020). Submarine Cables and African Colonies, 1850s–1900s. In A. Fickers & G. Balbi (Eds.), History of the International Telecommunication Union (pp. 37–54). De Gruyter.
4. Fusaro, M., & Polónia, A. (2010). Maritime History as Global History. Liverpool University Press.
5. Harlaftis, G., & Kardasis, V. (2000). International shipping in the eastern Mediterranean and the Black Sea. In Ş. Pamuk & J. G. Williamson (Eds.), Mediterranean Response to the Globalization (pp. 233–265). Taylor & Francis Group.
6. Headrick, D. R. (2010). The tentacles of progress: Technology transfer in the age of imperialism, 1850-1940. Oxford University Press.
7. Jackson, R. (2023). Scientific advice to the nineteenth-century British state. University of Pittsburgh Press.
8. Mete, Ş. (1998). Trablusgarp Savaşı ve İtalya’nın Akdeniz’deki Faaliyetler. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 3(8), 261-292.

9. Myers, D. P. (1937). The Bases of International Relations. American Journal of International Law, 31(3), 431–448.
10. Noll, A. M. (2001). Principles of modern communications technology. Artech House.
11. Northrup, C. C. (2005). Telegraph. In C. C. Northrup, J. H. Bentley, J. Eckes Alfred E., P. Manning, K. Pomeranz, & S. Topik, (Eds). Encyclopedia of World Trade: From Ancient Times to the Present: From Ancient Times to the Present, (pp. 890-891). Routledge.
12. Rikitianskaia, M. (2024). The Global Wireless: Transnational Radiotelegraphy and Its Disruption in World War I. De Gruyter.