TR
EN
Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü
Öz
Kant bireyin aydınlanmasını insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulması olarak tanımlar. Bu tanımda aydın olamayan bireyler başarısızlıklarından kendileri sorumlu tutulur. Zira bu metinde Kant, aydın bireyler olabilmemiz için gereken tek şeyin –mental olarak sağlıklı her bireyde var olan- düşünme kapasitesini kullanabilmek olduğunu ima eder. Aklını kullanma cesareti ve azmi gösteren herkesin aydın olabileceğini iddia etmesi sebebiyle Kant’ın eşitlikçi bir aydınlanma anlayışını olduğu düşünülebilir. Ancak bu metne daha yakından baktığımızda ve Kant’ın diğer metinlerine danıştığımızda, bireyin aydın olup olmamasında bireyin kontrolü dışındaki başka bir faktörün daha rol oynadığını görüyoruz. Bu faktör de bireyin yetiştirilme tarzı ve aldığı eğitimdir. Eğer aydın olmamızda aldığımız eğitimin rolü varsa ve aydın bireyler olabilmek için herkes gerekli olan eğitimi alamıyorsa, Kant’ın aydınlanma konusunda elitist bir yaklaşıma sahip olduğunu düşünebiliriz. Bu çalışmada bireyin aydınlanması konusunda Kant’ın metinlerinde görünür bir gerilim olduğuna işaret edilecektir. Kant’ın aydınlanma konusunda kendi dönemine hâkim olan Platoncu aydınlanma anlayışından ve buna bağlı olarak gelişen elitist tavırdan farklı olarak Stoacı aydınlanma anlayışını benimsediği ve dolayısıyla da eşitlikçi bir tutum sergilediği gösterilerek bu gerilim çözümlenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aristoteles. (1941). Nichomachean Ethics. The Basic Works of Aristotle, (Ed: Richard McKeon), Random House, New York.
- Basedows, J. B. (1771). Das Methodenbuch für Väter und Mütter der Familien und Völker. Vol:1-2, Zur Elementarishen Bibliothek, Fritsch.
- Beck, L. W. (1978). Kant on Education. Essays on Kant and Hume, New Haven, Yale University Press.
- Biester, J. E. (1783). Der gefürchtete elfte Julius in Berlin. Berlinische Monatsschrift, 2, 143-50.
- Bock, F. S. (1780). Lehrbuch der Erziehungskunst zum Gebrauch für christliche Eltern und künftige Jugendlehrer, Hartung.
- Deligiorgi, K. (2005). Kant and the Culture of Enlightenment. SUNY Press, Albany.
- Dustdar, F. (2001). Kant und die politische Kultur der Berliner Aufklärung. Kant Und Die Berliner Aufklärung: Akten des Ix. Internationalen Kant-Kongresses. (Ed: Ralph Schumacher, Rolf-Peter Horstmann ve Volker Gerhardt), 156-165, De Gruyter.
- Eberhard, J. A. (1783). Über den Ursprung der Fabel von der weissen Frau. Berlinische Monatsschrift, 1, 3-22.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe, Etik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
30 Haziran 2022
Kabul Tarihi
29 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 21 Sayı: 2
APA
Vatansever, S. (2022). Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 21(2), 838-880. https://doi.org/10.20981/kaygi.1138677
AMA
1.Vatansever S. Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü. Kaygı. 2022;21(2):838-880. doi:10.20981/kaygi.1138677
Chicago
Vatansever, Saniye. 2022. “Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 21 (2): 838-80. https://doi.org/10.20981/kaygi.1138677.
EndNote
Vatansever S (01 Eylül 2022) Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 21 2 838–880.
IEEE
[1]S. Vatansever, “Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü”, Kaygı, c. 21, sy 2, ss. 838–880, Eyl. 2022, doi: 10.20981/kaygi.1138677.
ISNAD
Vatansever, Saniye. “Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 21/2 (01 Eylül 2022): 838-880. https://doi.org/10.20981/kaygi.1138677.
JAMA
1.Vatansever S. Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü. Kaygı. 2022;21:838–880.
MLA
Vatansever, Saniye. “Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 21, sy 2, Eylül 2022, ss. 838-80, doi:10.20981/kaygi.1138677.
Vancouver
1.Saniye Vatansever. Kant’ın Aydınlanma Anlayışı: Tarihi Arka Planı ve Aydınlanmada Eğitimin Rolü. Kaygı. 01 Eylül 2022;21(2):838-80. doi:10.20981/kaygi.1138677