Türkiye’de Lisans Ve Lisansüstü Düzeyde Verilen Çocuklarla Felsefe Derslerine Yönelik Bir İnceleme

Öz

Çocuklarla felsefe çocuklarda var olan merak ve sorgulama arzusunu harekete geçirip evrensel kavramlardan hareketle çocuğun akıl yürütme yetisini arttırmaya çalışan bir yaklaşım ve yöntemdir. Eleştirel düşünme, problem çözme gibi 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesi açısından önemi her geçen gün daha fazla anlaşılan çocuklarla felsefeye yönelik dersler günümüzde okulöncesi kademeden lisansüstü düzeye kadar öğretim süreçlerine dahil edilmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de lisans ve lisansüstü düzeydeki çocuklarla felsefe derslerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel modelde bütüncül çoklu durum deseni olarak tasarlanmıştır. İçerik analizi yapılan çalışmada Türkiye’de lisans ve lisansüstü düzeyde çocuklarla felsefeye yönelik dokuz ders olduğu ve tüm derslerin programlarda farklı isimlerle yer aldığı belirlenmiştir. Çocuklarla felsefe kapsamında lisans düzeyinde yedi, yüksek lisans düzeyinde iki ders olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonucunda farklı disiplinlerin öğretim programlarında çocuklarla felsefeye yönelik dersler verdiği, bu derslerin içeriklerinin ve öğrenim çıktılarının verildiği disipline göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarının yüksek öğrenim düzeyinde verilecek çocuklarla felsefe dersleri için yol göstereceği olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• P4C
• Çocuklar İçin Felsefe
• Çocuklarla Felsefe
• lisans
• Öğretim Programı

Investigation to Lesson of Philosophy With Children In Undergraduate and Graduate Level In Turkey

Öz

Philosophy with children is an approach and method aimed at stimulating the innate curiosity and questioning desire in children, while enhancing their ability to reason based on universal concepts. The importance of philosophy with children is increasingly recognized for the development of 21st-century skills such as critical thinking and problem-solving, and lessons related to philosophy with children are now being incorporated into educational processes from preschool to postgraduate levels. This study aims to examine undergraduate and graduate level philosophy for children’s courses in Turkey. The research was designed as a holistic multiple case design within a qualitative model. Through content analysis, it was determined that there are nine courses for philosophy for children at the undergraduate and graduate levels in Turkey, each with different names in the programs. Within the scope of philosophy for children, seven courses were found at the undergraduate level, while two courses were identified at the master's level. The research findings indicate that philosophy with children is taught across various disciplines, and the content and learning outcomes of these courses vary depending on the discipline in which they are offered. It is thought that the research results will guide philosophy with children’s courses at the higher education level.

Anahtar Kelimeler

• P4C
• Philosophy for Children
• Philosophy with Children
• Undergraduate
• Curriculum

Kaynakça

1. Akan, R. ve Bilgin, A. (2022). Türkiye'deki Eğitim Kurumlarında Uygulanan Çocuklar İçin Felsefe (Philosophy For Children- P4C) Program Uygulamalarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi. Kaygı Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 21 (2), 560-592.
2. Akkocaoğlu Çayır, N., & Akkoyunlu, B. (2016). Çocuklar ççin Felsefe Eğitimi Üzerine Nitel Bir Araştırma. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry (TOJQI), 7 (2), 97-33.
3. Auckland University. (2023). Philosophy for Children – Theory and Practice. Erişim Tarihi: 05.05.2023 (https://artsfaculty.auckland.ac.nz/courses/?Subject=PHIL&Number=701&Year=2023).
4. Burroughs, M. D., & Tuncdemir, T. B. A. (2017). Philosophical Ethics in Early Childhood: A Pilot Study. Journal of Philosophy in Schools, 4 (1), 74-101.
5. Cam, P. (2014). Philosophy for Children, Values Education and the Inquiring Society. Educational Philosophy and Theory, 46 (11), 1203-1211.
6. Çiçek, H. (2022). Dijital Çağ/Kriz Eğitim ve Felsefe. Eğitimde Yeni Sorunlar ve Cevaplar (ed. H. İ. ÖZOK, ss.5-9).
7. Çotuksöken, B. ve Tepe, H. (2015). Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi. İstanbul: Türkiye Felsefe Kurumu.
8. Daniel, M. F. (1999). P4C in Preservice Teacher Education: Difficulties and Successes Encountered in Two Research Projects. Analytic Teaching, 19 (1), 15-28.

9. Demissie, F. (2020, April). The Philosophy for Children Pedagogy in a University-Based Initial Teacher Education Course: A Case Study of A'disruptive'pedagogy. In Forum (Vol. 62, No. 1, pp. 69-78). Lawrence and Wishart.
10. Droit, R. (1995). Philosophy and Democracy in the World. Erişim Tarihi: 05/05/2023 (https://www.filosofieonderwijs.be/files/0-950000-Droit-Philosophy-and-democracy-in-the-world-Unesco-Paris-1995.pdf).
11. Garrat, D., & Piper, H. (2011). Citizenship Education and Philosophical Enquiry: Putting Thinking Back into Practice. Education, Citizenship and Social Justice, 7 (1), 71-84.
12. Institute for the Advancement of Philosophy for Children (IAPC). (2023). IAPC Timeline. Montclair State University. Erişim Tarihi: 05.05.2023 (https://www.montclair.edu/iapc/iapc-timeline/?).
13. Karadağ, F. ve Demirtaş, V. Y. (2018). Çocuklarla Felsefe Öğretim Programı’nın Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Eleştirel Düşünme Becerileri Üzerindeki Etkililiği. Eğitim ve Bilim, 43 (195), 19-40.
14. McCall C. C. (2017). Düşünmeyi Dönüştürmek: İlk ve Orta Sınıflarda Felsefi Sorgulama. İstanbul: Nobel Yayıncılık.
15. McMillan, J. H. (2000). Educational Research: Fundamentals for the Consumer (3rd edition). New York: Longman.
16. MEB (2016). Düşünme eğtimi dersi öğretim programı. Erişim Tarihi: 05.05.2023 https://reyhanli.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_05/13031301_dusunme_egitimi_dersi.pdf
17. Mehdiyev, G. ve Tozduman Yaralı, K. (2020). The Effectiveness of Training of Philosophy with Children on Children’s Attitudes Toward Human Values. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15 (29), 251-279.
18. Murris, K. (2016). The Philosophy for Children curriculum: Resisting ‘teacher proof’texts and the formation of the ideal philosopher child. Studies in Philosophy and Education, 35, 63-78.
19. Northeastern University . (2023). Philosopy for Children. Erişim Tarihi: 05.05.2023 (https://cssh.northeastern.edu/ethics/philosophy-for-children/).
20. Park University. (2018). Erişim Tarihi: 05.05.2023 https://catalog.park.edu/preview_course_nopop.php?catoid=16&coid=22272).
21. Sormaz Öğüt, F. (2019). Felsefi Düşünmenin Önemi ve Çocuklar İçin Felsefe [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
22. Splitter, L. (2011). Identity, Citizenship and Moral Education. Educational Philosophy and Theory, 43 (5), 484-505.
23. Taşdelen, V. (2014). Felsefenin Gülümseyen Yüzü: Çocuklarla Felsefe. Türk Dili, 756, 562-568.
24. Taşdelen, V. (2017) Çocuk Kültürü Bağlamında Çocuklarla Felsefe. Çocuk ve Medeniyet Dergisi, 2 (4), 7-17.
25. Tepe, H. (2015). UNESCO Verileri Işığında Dünyada Çocuklar İçin Felsefe. Çocuklar için Felsefe Eğitimi. (s. 77-94), (Yay Haz. B. Çotuksöken ve H. Tepe). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
26. The Philosophy Foundation (2023). Philosophy For Children. Erişim Tarihi: 05.05.2023 (https://www.philosophy-foundation.org/p4c).
27. Tozduman Yaralı, K. (2020). Çocuklarla Felsefe Çalışmalarında Çocuk Edebiyatının Kullanılması: Leo Lionni'nin Kitapları. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi (ÇEDAR), 4 (2), 67-83.
28. Trinity University. (2022). Philosopy for Children. Erişim Tarihi: 05.05.2023 (https://www.trinity.edu/academics/cosb/phil/philosophy-children).
29. Viterbo University. (2023). Philosophy for Education and the Role of Philosophy for Children. Erişim Tarihi: 05/05/2023 (https://www.viterbo.edu/course/phil-244).
30. Wartenberg, T. E. (2018). Küçük Çocuklar İçin Büyük Fikirler: Çocuk Edebiyatıyla Felsefe Öğretimi. (çev. S. Kurtar ve A. K .Gülen) Bursa: Sentez Yayıncılık.
31. Worley, P. (2019). Felsefe Makinesi. İstanbul: Paraşüt Kitap.
32. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (10.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.