EN
TR
Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği
Öz
Bilimde olguları açıklayabilmek adına kullanılan pek çok modelleme yöntemi bulunmaktadır. Bunlardan biri de bu çalışmanın konusunu oluşturan bilimsel idealizasyonlardır. Bilimsel idealizasyonlar gerek karmaşıklığı gidererek konuyu basitleştirmek ve daha anlaşılır hale getirmek gerekse de çözüm alınamayan noktalarda ilerleme kaydedebilmek için başvurulan bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktalardır. Bilim tarihinde sıklıkla başvurulduğunu gördüğümüz bu yöntemi iki büyük felsefeci ve bilim insanının bakış açısından incelemeye tabi tutacağız. İlk olarak Aristoteles’ten yola çıkarak incelemeye alınan konudan ilgisi olmadığı düşünülen unsurların elenmesi şeklinde bir idealizasyon kullanımına değinecek, devamında ise Galilei ile ele alınan konuda yer alan unsurları manipüle etme şeklinde olan idealizasyon kullanımına değineceğiz. Bu noktalara paralel olarak bilim tarihi ve felsefesi çalışmalarında oldukça önemli bir yere sahip olduğunu düşündüğümüz idealizasyon kavramının pozitif bir statüye sahip olduğunu da göstermiş olacağız. Bu çalışmadaki amacımız bir yandan hem bilim tarihinde hem de bilim felsefesinde önemli bir yer tutan idealizasyon kavramını açıklığa kavuşturmak, bir yandan da genelde bilimsel modellere özelde ise idealizasyona dair incelemelerde sınırlı sayıda çalışmaya sahip literatüre katkıda bulunmak olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aristoteles (2023). Gökyüzü Üzerine (çev. S. Babür), Ankara: Dost Kitabevi.
- Aristotle (1939). On The Heavens (çev. W. K. C. Guthrie), Cambridge: Harvard University Press.
- Boyle, R. (1660). New Experiments Physico-Mechanicall, Touching the Spring of the Air, and its Effects, Oxford: H. Hall for Tho. Robinson.
- Brown, J. R. (1991). The Laboratory of the Mind: Thought Experiments in the Natural Sciences, New York: Routledge.
- Çevik, A. (2022). Bilimsel İdealizasyonlar. Mediterranean Journal of Humanities, XII (2022) 11-23.
- Frigg, R., Hartmann, S. (2020). Models in Science. The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2020 Edition) (ed. E. N. Zalta), https://plato.stanford.edu/archives/spr2020/entries/models-science/
- Galilei, G. (1954). Dialogues Concerning Two New Sciences (çev. H. Crew & A. Salvio), New York: The Macmillan Company.
- Galilei, G. (1960). The Assayer. The Controversy on the Comets of 1618: Galileo Galilei, Horatio Grassi, Mario Guiducci, Johann Kepler (çev. & ed. S. Drake), University of Pennsylvania Press, Philadelphia, 151-336.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sistematik Felsefe (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
28 Eylül 2024
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
6 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
28 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 23 Sayı: 2
APA
Gül, F., & Badem, K. K. (2024). Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 23(2), 783-801. https://doi.org/10.20981/kaygi.1479613
AMA
1.Gül F, Badem KK. Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği. Kaygı. 2024;23(2):783-801. doi:10.20981/kaygi.1479613
Chicago
Gül, Fikri, ve Karani Kağan Badem. 2024. “Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 (2): 783-801. https://doi.org/10.20981/kaygi.1479613.
EndNote
Gül F, Badem KK (01 Eylül 2024) Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 2 783–801.
IEEE
[1]F. Gül ve K. K. Badem, “Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği”, Kaygı, c. 23, sy 2, ss. 783–801, Eyl. 2024, doi: 10.20981/kaygi.1479613.
ISNAD
Gül, Fikri - Badem, Karani Kağan. “Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23/2 (01 Eylül 2024): 783-801. https://doi.org/10.20981/kaygi.1479613.
JAMA
1.Gül F, Badem KK. Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği. Kaygı. 2024;23:783–801.
MLA
Gül, Fikri, ve Karani Kağan Badem. “Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 23, sy 2, Eylül 2024, ss. 783-01, doi:10.20981/kaygi.1479613.
Vancouver
1.Fikri Gül, Karani Kağan Badem. Bilimsel İdealizasyon Yöntemine Giriş: Aristoteles ve Galilei Örneği. Kaygı. 01 Eylül 2024;23(2):783-801. doi:10.20981/kaygi.1479613