Araştırma Makalesi

Kant'ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması

Cilt: 23 Sayı: 3 31 Ekim 2024
PDF İndir
TR EN

Kant'ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması

Öz

Descartes’ın cogito önermesi, Aristotelesçi skolastik gelenekten köklü bir kopuş ile çağdaş felsefesinin başlangıç noktasını teşkil eder. Bu önerme ile Descartes, yalnız şüphenin kendisini bir hakikat dayanağı olarak kullanıp döneminin radikal şüpheciliğini aşmanın ötesinde, her ne kadar felsefesinin ileri aşamasında Aristoteles’in bilimin temel ilkesi olarak ele aldığı nedenselliği benimseyerek realizme dönse de felsefenin ilk sorunu olarak düşünen özneyi merkeze yerleştirir. Ancak Kant, Descartes’ın cogito önermesini özneyi yalnız düşünen bir şey olarak arı usun kendisinde, tecrübeden bağımsız ele alması nedeniyle hatalı bulur; “Arı Usun Eleştirisi” çalışmasında temelden eleştirir. Bu eleştiri sonrası, Kant’ın epistemolojinin merkezine özneyi koyan Kopernik Devrimi ve ahlaki yargıları bağladığı özgür irade ilkesi ile özne, düşünce gibi soyut bir beceriden değil, görüngüde tecrübe edilebilen bir istenç olarak ele alınmaya başlar. Bu makale, önce cogito önermesinin felsefi önemini, sonra da Kant’ın Descartes’a getirdiği dogmatik idealizm eleştirisi etrafında Kant felsefesinin ortaya koyduğu özne anlayışını tartışmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Beiser, F. (2017). The Enlightenment and Idealism. İçinde K. Ameriks (Ed.), The Cambridge Companion to German Idealism (2. bs, ss. 21-42). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316556511.004
  2. Bermúdez, J. L. (1997). Scepticism and Science in Descartes. Philosophy and Phenomenological Research, 57(4), 743-772. https://doi.org/10.2307/2953802
  3. Bonevac, D. (2003). Kant’s Copernican revolution. İçinde The Age of German Idealism. Routledge.
  4. Burch, G. B. (1962). The Place of Revelation in Philosophical Thought. The Review of Metaphysics, 15(3), 396-408.
  5. Burke, P. (1981). Montaigne. Oxford University Press.
  6. Cassirer, E. (2009). The Philosophy of the Enlightenment: Updated Edition. Princeton University Press.
  7. Clark, A., & Chalmers, D. (1998). The Extended Mind. Analysis, 58(1), 7-19.
  8. Copleston, F. (1993a). A History of Philosophy, Volume 3: Late Medieval and Renaissance Philosophy: Ockham, Francis Bacon, and the Beginning of the Modern World (Image ed. edition). Image.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Etik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

23 Haziran 2024

Kabul Tarihi

20 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 23 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kahraman, Ö. E. (2024). Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 23(3), 69-91. https://doi.org/10.20981/kaygi.1503660
AMA
1.Kahraman ÖE. Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması. Kaygı. 2024;23(3):69-91. doi:10.20981/kaygi.1503660
Chicago
Kahraman, Ömer Ersin. 2024. “Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 (3): 69-91. https://doi.org/10.20981/kaygi.1503660.
EndNote
Kahraman ÖE (01 Ekim 2024) Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 3 69–91.
IEEE
[1]Ö. E. Kahraman, “Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması”, Kaygı, c. 23, sy 3, ss. 69–91, Eki. 2024, doi: 10.20981/kaygi.1503660.
ISNAD
Kahraman, Ömer Ersin. “Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23/3 (01 Ekim 2024): 69-91. https://doi.org/10.20981/kaygi.1503660.
JAMA
1.Kahraman ÖE. Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması. Kaygı. 2024;23:69–91.
MLA
Kahraman, Ömer Ersin. “Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 23, sy 3, Ekim 2024, ss. 69-91, doi:10.20981/kaygi.1503660.
Vancouver
1.Ömer Ersin Kahraman. Kant’ın Descartes Eleştirisi: Cogito’dan Tecrübe Eden İstence Öznenin Yeniden Tanımlanması. Kaygı. 01 Ekim 2024;23(3):69-91. doi:10.20981/kaygi.1503660

e-ISSN: 2645-8950