Araştırma Makalesi

Kant Düşüncesinde Irkçılık

Cilt: 23 Sayı: 3 31 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

Kant Düşüncesinde Irkçılık

Öz

Modern Batı felsefe tarihinin en etkili düşünürlerinden biri kabul edilen Immanuel Kant'ın ırk teorisine yönelik eleştiriler son birkaç on yıldır Kant tartışmalarının bir parçası olmuştur. Eleştiriler, düşünürün ırk teorisinin insanları farklı biyolojik gruplara ayırmaya çalışan bir tür sınıflandırmanın ötesine geçerek doğuştan gelen biyolojik özellikleri karakter, yetenek, kişilik ve ahlaki değerlerle ilişkilendiren ırkçı düşünceler içermesine yöneliktir. Koyu ten renginin zihinsel kapasitedeki geriliğin göstergesi olması, beyaz ırk dışındaki ırkların varlığını anlamlı kılacak tek şeyin beyazlara hizmet etmek olduğu ve beyazlar dışındaki bütün ırkların yeryüzünden silinip gideceği gibi ifadeler filozofun eleştiriye konu edilen düşünceleri arasında yer almaktadır. Bu düşünceler yalnızca günümüzde değil, Kant'ın yaşadığı yüzyılda bile birçok filozof için aşırı sayılabilecek niteliktedir. Diğer taraftan, Kant'ın sömürgeciliğe karşı duruşu, evrensel eşitliği savunması ve kölelik aleyhindeki söylemleri kendi dönemi için bile ilerici sayılabilecek düşüncelerdir. Bu çelişki, filozofun ırkçı ifadeleriyle evrensel eşitlikçilik savunusu arasında tutarsızlık olup olmadığı tartışmasını da beraberinde getirmiştir. Düşünürün ırk teorisi temelinde gelişen bu tartışmalar Türkçe kaynaklara henüz yeterince yansımamış durumdadır. Bu çalışma da bu eksikliğin giderilmesine katkıda bulunmayı ve düşünürle ilgili değerlendirmelerde ırk teorisinin de önemli bir değişken olarak dikkate alınmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abundez-Guerra, V. F. (2018). How to Deal with Kant's Racism - In and out of the Classroom. Teaching Philosophy, 41(2), 117-135.
  2. Bernasconi, R. (2011). Irk Kavramını Kim İcat Etti? Felsefi Düşüncede Irk ve Irkçılık (3. Basım). (çev. Z. Direk, İ. Esiner, T. Meriç ve N. Ökten). İstanbul: Metis.
  3. Bernasconi, R. (2002). Kant as an Unfamiliar Source of Racism. Philosophers on Race: Critical Essays (ed. J. Ward & T. Lott, pp. 145–66). Oxford: Blackwell.
  4. Church, J. (2022). Kant, Liberalism, and the Meaning of Life. Oxford University Press.
  5. Clewis, R. R. (2015). Reading Kant's Lectures. Berlin: Walter de Gruyter. David, A. (2003). Negroes. Race and Racism in Continental Philosophy (ed. R. Bernasconi & S. Cook, pp. 8–18). Indiana: Indiana University Press.
  6. Eze, E. C. (1995). The Color of Reason: The Idea of “Race” in Kant’s Anthropology. The Bucknell Review, 38(2), 200–241.
  7. Eze, E. C. (1997). The Color of Reason: The Idea of “Race” in Kant’s Anthropology. Postcolonial African Philosophy: A. Critical Reader (ed. E. C. Eze, pp. 103-140). Oxford: Blackwell Publishers.
  8. Frierson, P. (2011). Introduction. Immanuel Kant: Observations on the Feeling of the Beautiful and Sublime and Other Writings (ed. P. Frierson & P. Guyer, pp. vii-xxxv). New York: Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Etik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

13 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 23 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Varol, S. F. (2024). Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 23(3), 179-211. https://doi.org/10.20981/kaygi.1508185
AMA
1.Varol SF. Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. 2024;23(3):179-211. doi:10.20981/kaygi.1508185
Chicago
Varol, Sibel Fügan. 2024. “Kant Düşüncesinde Irkçılık”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 (3): 179-211. https://doi.org/10.20981/kaygi.1508185.
EndNote
Varol SF (01 Ekim 2024) Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 3 179–211.
IEEE
[1]S. F. Varol, “Kant Düşüncesinde Irkçılık”, Kaygı, c. 23, sy 3, ss. 179–211, Eki. 2024, doi: 10.20981/kaygi.1508185.
ISNAD
Varol, Sibel Fügan. “Kant Düşüncesinde Irkçılık”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23/3 (01 Ekim 2024): 179-211. https://doi.org/10.20981/kaygi.1508185.
JAMA
1.Varol SF. Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. 2024;23:179–211.
MLA
Varol, Sibel Fügan. “Kant Düşüncesinde Irkçılık”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 23, sy 3, Ekim 2024, ss. 179-11, doi:10.20981/kaygi.1508185.
Vancouver
1.Sibel Fügan Varol. Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. 01 Ekim 2024;23(3):179-211. doi:10.20981/kaygi.1508185

e-ISSN: 2645-8950