EN
TR
Kant Düşüncesinde Irkçılık
Öz
Modern Batı felsefe tarihinin en etkili düşünürlerinden biri kabul edilen Immanuel Kant'ın ırk teorisine yönelik eleştiriler son birkaç on yıldır Kant tartışmalarının bir parçası olmuştur. Eleştiriler, düşünürün ırk teorisinin insanları farklı biyolojik gruplara ayırmaya çalışan bir tür sınıflandırmanın ötesine geçerek doğuştan gelen biyolojik özellikleri karakter, yetenek, kişilik ve ahlaki değerlerle ilişkilendiren ırkçı düşünceler içermesine yöneliktir. Koyu ten renginin zihinsel kapasitedeki geriliğin göstergesi olması, beyaz ırk dışındaki ırkların varlığını anlamlı kılacak tek şeyin beyazlara hizmet etmek olduğu ve beyazlar dışındaki bütün ırkların yeryüzünden silinip gideceği gibi ifadeler filozofun eleştiriye konu edilen düşünceleri arasında yer almaktadır. Bu düşünceler yalnızca günümüzde değil, Kant'ın yaşadığı yüzyılda bile birçok filozof için aşırı sayılabilecek niteliktedir. Diğer taraftan, Kant'ın sömürgeciliğe karşı duruşu, evrensel eşitliği savunması ve kölelik aleyhindeki söylemleri kendi dönemi için bile ilerici sayılabilecek düşüncelerdir. Bu çelişki, filozofun ırkçı ifadeleriyle evrensel eşitlikçilik savunusu arasında tutarsızlık olup olmadığı tartışmasını da beraberinde getirmiştir. Düşünürün ırk teorisi temelinde gelişen bu tartışmalar Türkçe kaynaklara henüz yeterince yansımamış durumdadır. Bu çalışma da bu eksikliğin giderilmesine katkıda bulunmayı ve düşünürle ilgili değerlendirmelerde ırk teorisinin de önemli bir değişken olarak dikkate alınmasını sağlamayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abundez-Guerra, V. F. (2018). How to Deal with Kant's Racism - In and out of the Classroom. Teaching Philosophy, 41(2), 117-135.
- Bernasconi, R. (2011). Irk Kavramını Kim İcat Etti? Felsefi Düşüncede Irk ve Irkçılık (3. Basım). (çev. Z. Direk, İ. Esiner, T. Meriç ve N. Ökten). İstanbul: Metis.
- Bernasconi, R. (2002). Kant as an Unfamiliar Source of Racism. Philosophers on Race: Critical Essays (ed. J. Ward & T. Lott, pp. 145–66). Oxford: Blackwell.
- Church, J. (2022). Kant, Liberalism, and the Meaning of Life. Oxford University Press.
- Clewis, R. R. (2015). Reading Kant's Lectures. Berlin: Walter de Gruyter. David, A. (2003). Negroes. Race and Racism in Continental Philosophy (ed. R. Bernasconi & S. Cook, pp. 8–18). Indiana: Indiana University Press.
- Eze, E. C. (1995). The Color of Reason: The Idea of “Race” in Kant’s Anthropology. The Bucknell Review, 38(2), 200–241.
- Eze, E. C. (1997). The Color of Reason: The Idea of “Race” in Kant’s Anthropology. Postcolonial African Philosophy: A. Critical Reader (ed. E. C. Eze, pp. 103-140). Oxford: Blackwell Publishers.
- Frierson, P. (2011). Introduction. Immanuel Kant: Observations on the Feeling of the Beautiful and Sublime and Other Writings (ed. P. Frierson & P. Guyer, pp. vii-xxxv). New York: Cambridge University Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Etik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2024
Gönderilme Tarihi
1 Temmuz 2024
Kabul Tarihi
13 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 23 Sayı: 3
APA
Varol, S. F. (2024). Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 23(3), 179-211. https://doi.org/10.20981/kaygi.1508185
AMA
1.Varol SF. Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. 2024;23(3):179-211. doi:10.20981/kaygi.1508185
Chicago
Varol, Sibel Fügan. 2024. “Kant Düşüncesinde Irkçılık”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 (3): 179-211. https://doi.org/10.20981/kaygi.1508185.
EndNote
Varol SF (01 Ekim 2024) Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23 3 179–211.
IEEE
[1]S. F. Varol, “Kant Düşüncesinde Irkçılık”, Kaygı, c. 23, sy 3, ss. 179–211, Eki. 2024, doi: 10.20981/kaygi.1508185.
ISNAD
Varol, Sibel Fügan. “Kant Düşüncesinde Irkçılık”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 23/3 (01 Ekim 2024): 179-211. https://doi.org/10.20981/kaygi.1508185.
JAMA
1.Varol SF. Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. 2024;23:179–211.
MLA
Varol, Sibel Fügan. “Kant Düşüncesinde Irkçılık”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 23, sy 3, Ekim 2024, ss. 179-11, doi:10.20981/kaygi.1508185.
Vancouver
1.Sibel Fügan Varol. Kant Düşüncesinde Irkçılık. Kaygı. 01 Ekim 2024;23(3):179-211. doi:10.20981/kaygi.1508185