TR
EN
Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi
Öz
Felsefeye yaptığı katkılarla tanınan Karl Jaspers, entelektüel kariyerinin erken dönemlerinde psikopatoloji üzerine yürüttüğü çalışmalarla bilinmektedir. Jaspers psikopatolojiye dair fikirlerini ve yöntemini ileri sürmezden önce, kendine kadar gelmiş olan görüşleri titiz biçimde incelemiş, bu görüşlerden bazılarını benimsemiş, bazılarını ise bilimsel olduğu kadar felsefi anlamda da eleştirmiştir. Bu makale, söz konusu eleştirilerden birini, Jaspers’in Emil Kraepelin eleştirisini ele almaktadır. Jaspers, Kraepelin’i iki temel noktada eleştirmiştir. İlk eleştiri zihinsel hastalıkların sınıflandırılması ya da diğer bir ifadeyle psikiyatri nozolojisi ile ilgilidir. Jaspers’e göre Kraepelin’in nozolojisi son derece keskin, mutlak ve katı bir sınıflandırmadır. İkinci eleştiri ise beyin odaklı psikiyatri araştırmaları ile ilgilidir. Jaspers’e göre Kraepelin zihinsel hastalıkların nedenlerini beyinde lokalize etme yöntemini benimseyen somatik görüşe fazlasıyla bağlı kalmıştır. Diğer taraftan, Kraepelin’in kendi ifadelerine bakıldığında, bu türden bir düşünceyi savunmadığı görülmektedir. Kraepelin, Jaspers’in kendisini temsil ettiği gibi, ne son derece biçimsel bir nozolojiyi, ne de beyin odaklı araştırmaların indirgemeci tutumunu benimsemiştir. Bu anlamda Jaspers’in Kraepelin tasviri ile Kraepelin’in gerçek diyebileceğimiz yüzü arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Makalede Jaspers’in Kraepelin tasvirinin neden uygun bir biçimde Kraepelin’i yansıtmadığı ele alınacak ve sonuç bölümünde bu hatalı tasvire sebebiyet vermiş olduğu iki ihtimal üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ackerknecht, E. H. (1943). Psychopathology, Primitive Medicine and Primitive Culture. Bulletin of the History of Medicine, 14(1), 30–67.
- Berrios, G. E. (1992). Phenomenology, psychopathology and Jaspers: a conceptual history. History of Psychiatry, 3(11), 303–327. https://doi.org/10.1177/0957154x9200301103
- Berrios, G. E. (2013). Jaspers and the first edition of ‘Allgemeine Psychopathologie’. British Journal of Psychiatry, 202(6), 433. https://doi.org/10.1192/bjp.bp.112.123646
- Berrios, G. E., & Hauser, R. (1988). The early development of Kraepelin’s ideas on classification: a conceptual history. Psychological Medicine, 18(4), 813–821. https://doi.org/10.1017/S0033291700009740
- Braceland, F. J. (1957). Kraepelin, his system and his influence. The American Journal of Psychiatry, 113(10), 871–876. https://doi.org/10.1176/ajp.113.10.871
- Bromberg, W. (1975). From Shaman to Psychotherapist: A History of the Treatment of Mental Illness. Chicago, IL: Henry Regnery.
- Broome, M. (2013). Jaspers and neuroscience. One century of Karl Jaspers’ general psychopathology (eds. G. Stanghellini & T. Fuchs, pp. 121–132). Oxford: Oxford University Press.
- Decker, H. S. (2007). How Kraepelinian was Kraepelin? How Kraepelinian are the neo-Kraepelinians? — from Emil Kraepelin to DSM-III. History of Psychiatry, 18(3), 337–360. https://doi.org/10.1177/0957154X07078976
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sistematik Felsefe (Diğer), 19. Yüzyıl Felsefesi, Felsefe Tarihi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
29 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
4 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
18 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 24 Sayı: 2
APA
Ateş, M. E. (2025). Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 24(2), 863-895. https://doi.org/10.20981/kaygi.1690848
AMA
1.Ateş ME. Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi. Kaygı. 2025;24(2):863-895. doi:10.20981/kaygi.1690848
Chicago
Ateş, Mustafa Efe. 2025. “Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 (2): 863-95. https://doi.org/10.20981/kaygi.1690848.
EndNote
Ateş ME (01 Eylül 2025) Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24 2 863–895.
IEEE
[1]M. E. Ateş, “Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi”, Kaygı, c. 24, sy 2, ss. 863–895, Eyl. 2025, doi: 10.20981/kaygi.1690848.
ISNAD
Ateş, Mustafa Efe. “Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 24/2 (01 Eylül 2025): 863-895. https://doi.org/10.20981/kaygi.1690848.
JAMA
1.Ateş ME. Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi. Kaygı. 2025;24:863–895.
MLA
Ateş, Mustafa Efe. “Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 24, sy 2, Eylül 2025, ss. 863-95, doi:10.20981/kaygi.1690848.
Vancouver
1.Mustafa Efe Ateş. Jaspers ve Kraepelin: Psikiyatri Tarihindeki Bir İhtilafın Yeniden Değerlendirilmesi. Kaygı. 01 Eylül 2025;24(2):863-95. doi:10.20981/kaygi.1690848