Belief in George I. Mavrodes from the Perspective of Logic and Epistemology

Öz

George I. Mavrodes’s views on the relationship between knowledge, belief, logic, and rationality occupy an important place in contemporary debates in religious epistemology. In this context, the main aim of this study is to examine how knowledge and belief are positioned in Mavrodes’s philosophy, what epistemological conditions underlie his account of propositional knowledge, and how the rationality of theistic belief is evaluated. Accordingly, the study first analyzes Mavrodes’s conception of knowledge through the elements of belief, truth, and having good reasons. It then compares the formal approach of classical logic to propositions with Mavrodes’s epistemological assessments. The study also emphasizes the significance of the distinction between “having a reason” and “being able to give a reason” for the justification of religious beliefs. Finally, Mavrodes’s account of the relation between faith and reason, as well as the rationality of theistic belief, is analyzed within the framework of the Jerusalem and Athens metaphor and the analogies of the lagoon, lake, and stream. The study concludes that Mavrodes does not regard religious belief as closed to rational assessment; however, neither does he treat it as a structure that must be grounded in universally compulsory and binding evidence.

Anahtar Kelimeler

• Philosophy of Religion
• Religious Epistemology
• Reformed Epistemology
• Faith and Reason
• Rationality
• George I. Mavrodes

George I. Mavrodes’te Mantık ve Bilgi Kuramı Açısından İnanç

Öz

George I. Mavrodes’in bilgi, inanç, mantık ve rasyonellik ilişkisine dair görüşleri, çağdaş dinî epistemoloji tartışmaları açısından önemli bir konuma sahiptir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, Mavrodes’in felsefesinde bilgi ile inancın nasıl konumlandırıldığını, önermesel bilgi anlayışının hangi epistemolojik koşullara dayandığını ve teistik inancın rasyonelliği meselesinin nasıl değerlendirildiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda öncelikle Mavrodes’in bilgi anlayışı, inanç, doğruluk ve iyi bir gerekçeye sahip olma unsurları üzerinden incelenmektedir. Ardından klasik mantığın önermelere ilişkin biçimsel yaklaşımı ile Mavrodes’in epistemolojik değerlendirmeleri karşılaştırılmaktadır. Çalışmada ayrıca “gerekçeye sahip olma” ile “gerekçe verebilme” arasındaki ayrımın dinî inançların gerekçelendirilmesi bakımından taşıdığı önem üzerinde durulmaktadır. Son olarak Kudüs ve Atina metaforu ile lagün, göl ve dere benzetmeleri çerçevesinde Mavrodes’in inanç akıl ilişkisine ve teistik inancın rasyonelliğine dair yaklaşımı analiz edilmektedir. Çalışmanın sonucunda Mavrodes’in dinî inancı aklî değerlendirmeye kapalı görmediği, ancak onu herkes için zorunlu ve bağlayıcı kanıtlarla temellendirilmesi gereken bir yapı olarak da ele almadığı tespit edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Din Felsefesi
• Dinî Epistemoloji
• Reformcu Epistemoloji
• İnanç ve Akıl
• Rasyonellik
• George I. Mavrodes

Kaynakça

1. Alper, H. (2013). İmanın Psikolojik Yapısı. İstanbul: Rağbet Yayınları.
2. Baç, M. (2018). Epistemoloji. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
3. Batak, K. (2008a). Epistemik İçselcilik ve Dışsalcılık. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12, 39-84.
4. Batak, K. (2008b). Tanrı'yı Bilmek: Alvin Plantinga'nın Din Felsefesinde Tanrı ve Epistemoloji. İstanbul: İz Yayıncılık.
5. Brenner, W. (1971). George Mavrodes on the Epistemology of Religion. International Journal for Philosophy of Religion, 2(3), 172–182.
6. Büyük, C. (2013). Tanrı İnancının Rasyonelliği ve Kanıt İhtiyacı. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (40), 93–120.
7. Calvin, J. (2006). The Institutes of the Christian Religion (Trans. Ford Lewis Battles). Louisville: Westminster John Knox Press.
8. Cevizci, A. (2005). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.

9. Cevizci, A. (2013). Felsefeye Giriş. Ankara: Nobel Yayınları.
10. Hasker, W. (2005). Analytic Philosophy of Religion. The Oxford Handbook of Philosophy of Religion (ed. W. J. Wainwright, pp. 421–446). New York: Oxford University Press.
11. Ichikawa, J. J., & Steup, M. (2026). The Analysis of Knowledge. The Stanford Encyclopedia of Philosophy (ed. E. N. Zalta & U. Nodelman). Stanford University. https://plato.stanford.edu/entries/knowledge-analysis/
12. İmamoğlu, T., Yazoğlu, R., ve Başcı, V. (2021). Din Felsefesi. Erzurum: Eser Yayınları.
13. Mavrodes, G. I. (1970). Belief in God: A Study in the Epistemology of Religion. New York: Random House.
14. Mavrodes, G. I. (1983). Jerusalem and Athens Revisited. Faith and Rationality: Reason and Belief in God (ed. A. Plantinga & N. Wolterstorff, pp. 192–218). Notre Dame, IN: University of Notre Dame Press.
15. Öner, N. (1991). Klasik Mantık. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
16. Özlem, D. (2004). Mantık: Klasik/Sembolik Mantık, Mantık Felsefesi. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
17. Peterson, M., Hasker, W., Reichenbach, B. ve Basinger, D. (2015). Akıl ve İnanç: Din Felsefesine Giriş (çev. R. Acar). İstanbul: Küre Yayınları.
18. Plantinga, A. (2000). Warranted Christian Belief. New York: Oxford University Press.
19. Plantinga, A. & Wolterstorff, N. (eds.). (1983). Faith and Rationality: Reason and Belief in God. Notre Dame, IN: University of Notre Dame Press.
20. Pinnock, C. H. (1992). A Wideness in God's Mercy: The Finality of Jesus Christ in a World of Religions. Michigan: Zondervan Publishing House.
21. Rajabov, E. (2008). Karl Popper’in Eleştirel Akılcılığı ve Din Felsefesine Yansımaları [Doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
22. Reçber, M. S. (2004a). Tanrı’yı Bilmenin İmkânı ve Mahiyeti. Ankara: Kitâbiyât Yayınları.
23. Reçber, M. S. (2004b). Plantinga ve Tanrı İnancının Temelselliği. Felsefe Dünyası, 1(39), 20–41.
24. Sudduth, M. (2003). Reformed Epistemology and Christian Apologetics. Religious Studies, 39(3), 299–321.
25. Strauss, L. (1997). Jerusalem and Athens: Some Preliminary Reflections. Jewish Philosophy and the Crisis of Modernity: Essays and Lectures in Modern Jewish Thought (ed. K. H. Green, pp. 377–405). New York: State University of New York Press.
26. Swinburne, R. (2005). Faith and Reason (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press.
27. Wolterstorff, N. (1983). Can Belief in God Be Rational If It Has No Foundations?. Faith and Rationality: Reason and Belief in God (ed. A. Plantinga & N. Wolterstorff, pp. 135–186). Notre Dame, IN: University of Notre Dame Press.
28. Yanık, M. (2023). Reformcu Epistemoloji: Temel Unsurlar, İtirazlar ve Yeni Bakış Açıları. Felsefe Dünyası, 78, 219-260.
29. Yaran, C. S. (1997). Dinî Epistemolojide Eleştirel Akılcılık ve Tahkikî İmancılık. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(9), 217–238.
30. Yazoğlu, R. ve İmamoğlu, T. (2023). Mantık. Erzurum: Eser Yayınları.
31. Zagzebski, L. (1993). Religious Knowledge and the Virtues of the Mind. Rational Faith: Catholic Responses to Reformed Epistemology (ed. L. Zagzebski, pp. 199-225). Notre Dame: University of Notre Dame Press.