Ernest Sosa’nın Rüya Şüpheciliğine Yanıtı: Hayal Görme Olarak Rüya

Öz

Rüyalar üzerine düşünmek ve rüyaların nasıl bir tabiata sahip olduğunu anlamak için uyanık olmak gerekmektedir. Uyanıklık hali ile rüya arasındaki ayrımın yapılıp yapılamayacağı ise kadim bir meseledir. Descartes’ın rüya argümanı, uyku ve uyanıklık arasında kesin bir ayrımın yapılamayacağı tezinden hareketle bir şüpheciliği ortaya çıkarmaktadır. Rüya şüpheciliği ve bu şüphecilikten nasıl kurtulacağımız üzerine çağdaş rüya tartışmalarının devam ettiğini söyleyebiliriz. Bu çalışma, Rene Descartes’tan beri tartışılan rüya şüpheciliğine alternatif bir yanıt veren, çağdaş erdem epistemolojisinin kurucularından Ernest Sosa’nın rüya anlayışına ve rüya şüpheciliğine verdiği yanıtlara odaklanmaktadır. Sosa, rüya şüpheciliğinin ortaya koyduğu epistemolojik krize yanıt olarak “hayal görme/kurma olarak rüya modeli”ni geliştirmiş ve analiz etmiştir. Bu modele göre, rüyalar gerçek inançlar ve deneyimler üretmez, aksine bilişsel hayallerden oluşur. Rüyada gerçek inançlar ve deneyimler oluşmadığı için uyanıkken sahip olduğumuz bilgiyi de tehdit edemezler. Çalışma Sosa’nın hayal görme olarak rüya modelinin epistemolojik temellerini oluşturan erdem epistemolojisi kavramlarını da ortaya koyarak rüya şüpheciliğine verdiği yanıtları tartışmaktadır. Sonuç olarak, bu modelin, rüya şüpheciliğine karşı güçlü bir alternatif sunduğunu ve bilgi konusunun tekrar düşünülmesine katkı sağladığını söyleyebiliriz.

Anahtar Kelimeler

• Ernest Sosa
• Rüya Şüpheciliği
• Hayal Görme Olarak Rüya Modeli
• Erdem Epistemolojisi
• Hayvani Bilgi
• Düşünümsel Bilgi

Etik Beyan

Etik izne gerek yoktur

Ernest Sosa's Response to Dream Scepticism: Imagination Model of Dreaming

Öz

To reflect on dreams and understand their nature, one must be awake. Whether the distinction between the state of wakefulness and dreams can be made is an age-old question. Descartes’s dream argument gives rise to scepticism based on the thesis that a clear distinction cannot be made between sleep and wakefulness. We can say that contemporary debates on dreams continue, focusing on dream scepticism and how to overcome it. This paper focuses on the understanding of dreams and the responses to dream scepticism offered by Ernest Sosa, one of the founders of contemporary virtue epistemology, who provides an alternative answer to the dream scepticism debated since René Descartes. In response to the epistemological crisis posed by dream scepticism, Sosa developed and analysed the “Imagination Model of Dreaming”. According to this model, dreams do not produce true beliefs and experiences, rather, they consist of cognitive imaginings. Since true beliefs and experiences do not arise in dreams, they cannot threaten the knowledge we possess while awake. This paper discusses Sosa’s responses to dream scepticism by outlining the concepts of virtue epistemology that form the epistemological foundations of his imagination model of dreaming. In conclusion, we can say that this model offers a strong alternative to dream scepticism and contributes to a rethinking of the nature of knowledge.

Anahtar Kelimeler

• Ernest Sosa
• Dream Scepticism
• Imagination Model of Dreaming
• Virtue Epistemology
• Animal Knowledge
• Reflective Knowledge.

Kaynakça

1. Ahlstrom, K. (2011). “Dream Skepticism and the Conditionality Problem”. Erkenntnis An International Journal of Scientific Philosophy, 75 (1), 45–60. DOI 10.1007/s10670-010-9268-5
2. Ballantyne, N. &, Evans, I. (2010). “Sosa’s dream”. Philosophical Studies, 148 (2), 249–252. doi.org/10.1007/s11098-008-9309-y
3. Batak, K. (2017). Aristoteles’ten Ernest Sosa’ya Erdem Epistemolojisi, İstanbul: İz Yayıncılık.
4. Baumann, P. (2015). “Safety, Virtue, Scepticism: Remarks on Sosa”. Croatian Journal of Philosophy, 45 (3), 295-306.
5. Brown, J. (2009). “Sosa on Scepticism”. Philosophical Studies: An International Journal for Philosophy in the Analytic Tradition, 143 (3), 397-405.
6. Bueno, O. (2009). “Sosa on skepticism”. Metaphilosophy, 40 (2) 195-202.
7. Carter, J. A. & Cowan, R. (2024). “Safety and dream scepticism in Sosa’s epistemology”. Synthese, 203, 180. doi.org/10.1007/s11229-024-04577-0
8. Dennett, D. C. (1976). “Are Dreams Experiences?”, The Philosophical Review, 85 (2), 151-171.

9. Descartes, R. (2018). Meditasyonlar -Gassendi’nin Meditasyonlara’a İtirazı ve Descartes’in Bu İtirazlara Yanıtı- (çev. İ. Birkan). Ankara: BilgeSu Yayıncılık
10. Driver, J. (2007). “Dream Immorality”, Philosophy, 82 (319), 5-22.
11. Grego, J. (2018). “Epistemolojide Erdemler” (çev. İ. Çıtır). Epistemoloji (Ed. P. K. Moser) (çev. Ed. Hasan Yücel Başdemir-Nebi Mehdiyev, ss. 265-289). Ankara: Adres Yayınları.
12. Gregory, D. (2024). “Imagining a Way Out of Dream Skepticism”. Erkenntnis, 89, pp. 2967–2984. doi.org/10.1007/s10670-023-00662-x
13. Ichikawa, J. (2008). “Scepticism and the Imagination Model of Dreaming”. The Philosophical Quarterly, 58 (232), 519-527.
14. Ichikawa, J. (2009). “Dreaming and imagination”. Mind and Language, 24 (1), 103-121.
15. Petkovic, N. (2010). Epistemological Consequences of The Imagination Model of Dreaming in The Case of The Dream Skepticism, (Masters of Arts), Central European University, Department of Philosophy, Budapest.
16. Sosa, E. & Ichikawa, J. (2009). “Dreaming, Philosophical Issues”, The Oxford Companion to Consciousness (Ed. T. Bayne, A. Cleeremans, P. Wilken, ss. 237-240). New York: Oxford University Press.
17. Sosa, E. (1988). “Beyond Scepticism, to the Best of our Knowledge”, Mind, 97 (386), 153-188.
18. Sosa, E. (1997). “Reflective Knowledge in the Best Circles”, The Journal of Philosophy, 94 (8), 410-430.
19. Sosa, E. (2005), “Dreams and Skeptics”, Philosophic Exchange, 35 (1), 21-32.
20. Sosa, E. (2007). A Virtue Epistemology Apt Belief and Reflective Knowledge, Volume I, Oxford: Clarendon Press
21. Sosa, E. (2010). “How Competence Matters In Epistemology”, Philosophical Perspectives, Vol. 24, Epistemology, 465-475.
22. Soteriou, M. (2020). “Dreams, agency, and judgement”. Synthese, 197, 5319–5334. doi.org/10.1007/s11229-017-1496-7.
23. Springett. B. (2021). “Philosophy of Dreaming”, The Internet Encyclopedia of Philosophy. Erişim Tarihi: 17.02.2021 (https://iep.utm.edu/dreaming/) Windt, J. M. (2020). "Dreams and Dreaming", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, (Ed. E. N. Zalta) Erişim tarihi: 17.02.2021 (https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/dreams-dreaming/) Yılmaz, F. (2018). “Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi”. Dört Öge, 14, 99-118. Yılmaz, F. (2024). Erdem Epistemolojisi Üzerine, Ankara: İksad Yayınevi.