Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri

Ömer Naci Soykan

Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri

Öz

Bu yazının başlıca amacı, özneye veriliş tarzları bakımından, olası tüm nesnelerin bir sınıflamasını yapmaktır. Ne tarzda olursa olsun bir nesne, ya benim aklımın, zihnimin, belleğimin, bilincimin, ruhumun veya hayal gücümün bir nesnesidir. Fiziksel bir şey karşımızda olduğu zaman, ondan elde ettiğimiz şeye “görü” diyoruz. Bize duyarlığın yalnızca bir biçimiyle (görme ile) verilen fiziksel bir şeyin bu nesne türüne “görü nesnesi” adını veriyoruz. Bizzat tanık olmadığım, gazette, TV gibi medya araçlarıyla bana verilen, fiziksel bir şeyin, herhangi bir olayın görüntüsü, iki boyutlu bir yüzeyde bana yine duyarlıkla verilir. Ben bu tür bir şeyin kendisini değil, görüntüsünü görüyorum. Tüm görüntü teknikleriyle verilen bu türü “görüntü nesnesi” olarak adlandırıyoruz. Gerek kendisinden görüsünü edindiğim fiziksel şey, gerekse görüntü, karşımda olmadığı zaman, onları zihnimde canlandırdığımda, elde ettiğim tasarıma “zihinsel nesne” diyoruz. Bedenimin herhangi bir yerinden aldığım, örneğin bir ağrı duyumunu veya ruhumdaki, örneğin bir sevinç duygusunu, hiçbir perspektif altında olmaksızın olduğu gibi duyarım. Bilincimle ve ruhumla algıladığım bu nesne türünü “psikolojik nesne” olarak adlandırıyoruz. Zihin y ada anlama yetisi, öznenin dışındaki şeylerin görülerinden tasarımlar ve kavramlar edinirken akıl, kendi kavramlarını, nesnelerini yaratır. Onlar, herhangi bir şeyin görüsü, duyumu değildir; özneye duyarlıkla verilmezler. Tüm matematiksel-mantıksal nesneler-kavramlar, bunlarla yapılan işlemler, tanımlar, ispatlar, kurgular, bu türe girer. Akıl nesnesi ile görü nesnesinin bir çeşit karışımı olan bir nesne türünden daha söz etmek istiyoruz. Bilimde ilkeler olarak bulunan bu tür nesneleri, aklın deneye, yani görü nesnesine yaptığı katkıyla elde ettiği, başka bir deyişle, duyarlığa aklın katılmasıyla, aklın görü nesnesinden çıkardığı nesne anlamında kısaca “çıkarım nesnesi” diye adlandırıyoruz. Sınıflamamızın son bir türü olarak “hayal gücü nesnesi”nden söz etmek istiyoruz. Bu nesneler, öznenin, doğrudan doğruya, ne kendinde (ruh ve bedeninde) bulduğu bir etkinin ne de kendi dışındaki bir şeyin görü ve tasarımının nesnesi olmayıp, onların yardımıyla hayal gücü sayesinde kurguladığı nesnelerdir. Hayal gücü nesnesi, her tarzıyla daima göz önüne getirlebilen bir nesnedir.

Anahtar Kelimeler

Bölümleme,Özne,Görü Nesnesi,Görüntü Nesnesi,Zihinsel Nesne,Psikolojik Nesne,Akıl Nesnesi,Çıkarım Nesnesi,Hayal Gücü Nesnesi

Kaynakça

Aristotle. (1957) On the soul. With an english translation by W. S. Hett, M. A. The Loeb Classical Library. Cambridge, Massachutts. Harvard University Press. London. William Heinemann Ltd.
Husserl, E. (1928) Ideen zu einer reinen Phaenomenologie und phaenomenologischen Philosophie I, Halle a.d.S. Verlag von Max Niemeyer.
Kant, I. (1966) Kritik der reinen Vernunft, Philipp Reclam Jun. Stuttgart.
Russell, B. (1912) The Problems of Philosophy. London: Oxford University Press.
Wittgenstein, L. (1997) Philosophische Untersuchungen/ Philosophical Investigations. Translated by G. E. M. Anscombe, Blackwell Publishers Ltd.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ömer Naci Soykan Bu kişi benim
MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 2012

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2017

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2012 Sayı: 18

IZ

https://izlik.org/JA77SG64EM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Soykan, Ö. N. (2012). Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 18, 19-28. https://izlik.org/JA77SG64EM

AMA

1.Soykan ÖN. Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri. Kaygı. 2012;(18):19-28. https://izlik.org/JA77SG64EM

Chicago

Soykan, Ömer Naci. 2012. “Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, sy 18: 19-28. https://izlik.org/JA77SG64EM.

EndNote

Soykan ÖN (01 Nisan 2012) Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 18 19–28.

IEEE

[1]Ö. N. Soykan, “Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri”, Kaygı, sy 18, ss. 19–28, Nis. 2012, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77SG64EM

ISNAD

Soykan, Ömer Naci. “Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 18 (01 Nisan 2012): 19-28. https://izlik.org/JA77SG64EM.

JAMA

1.Soykan ÖN. Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri. Kaygı. 2012;:19–28.

MLA

Soykan, Ömer Naci. “Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, sy 18, Nisan 2012, ss. 19-28, https://izlik.org/JA77SG64EM.

Vancouver

1.Ömer Naci Soykan. Nesnelerin Bölümlenmesi Hakkında Bir Öneri. Kaygı [Internet]. 01 Nisan 2012;(18):19-28. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77SG64EM