Hume: Estetik Değer Biçmenin İki Yönü
Öz
Hume’un zihninde beğeni sorununun nasıl
çözümlendiğini keşfedebilmenin en kestirme yolu, onun Beğeni Standartları Hakkında (Of
the Standard of Taste) başlıklı denemesinde – bundan sonra Deneme olarak kısaltılacaktır – açtığı
kapıdan girmektir. O, Deneme’de, açık
bir biçimde, estetik değer biçmenin öznel bir doğası olduğunu iddia etse de,
beğeni yargılarının değerlendirilmesine zemin hazırlayan bir beğeni standardına
ulaşmayı hedefler. Onun bu girişimi, böylece, beğeni anlaşmazlıklarını çözüme
kavuşturmak bir yana, beğeni sorununu içinden çıkılmaz bir hale getirmiştir. Bu
bakımdan, Deneme’nin onu dezavantajlı
bir konuma yerleştirdiği eleştirmenler tarafından sıklıkla dile getirilir. Yine
de insan anlayışı onun çabasını izah eden felsefi/düşünsel bağlamın taslağını
çizer. Buna bağlı olarak, beğeni yargıları öznel bir değere atıfta bulunsa da,
insan doğasının evrensel ilkeleri bir beğeni standardının varlığını daha
anlaşılır hale getirmektedir. Bu çalışma, ilk bölümde, Hume’un beğeni
teorisindeki estetik değeri belirleyen öznel çerçeveyi açık kılmayı
hedeflemektedir. İkinci bölümde, ilk bölümde elde edilen sonuçlar çerçevesinde,
beğeni standardının, onun teorisinde, evrensel insan doğası ile uyumlu olarak
nasıl karakterize edildiği izah edilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- DELEUZE, Gilles (2001). Empiricism and Subjectivity. An Essay on Hume’s Theory of Human Nature, trans. Constantin V. Boundas, New York: Columbia University Press.
- FERRY, Luc (2012). Homo Esteticus: Demokrasi Çağında Beğeninin İcadı, çev. Devrim Çetinkasap, İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
- HUME, David (1960). A Treatise of Human Nature, ed. by L. A. Selby-Bigge, Oxford: Clarendon Press.
- HUME, David (1912). An Inquiry Concerning the Principles of Morals, Chicago: The Open Court Publishing Co.
- HUME, David (1921). An Inquiry Concerning Human Understanding and Selections form a Treatise of Human Nature, Chicago: The Open Court Publishing Company.
- HUME, David (1998). “Of The Standard of Taste”, David Hume-Selected Essays, ed. by Stephen Copley & Andrew Edgar, New York: Oxford University Press.
- HÜNLER, Hakkı (2011). Estetik’in Kısa Tarihi, Ankara: Doğu Batı Yayınları.
- KIVY, Peter (1967). “Hume’s Standard of Taste: Breaking The Circle”, Biritish Journal of Aesthetics, 7(1): 57-65.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yakup Hamdioğlu
*
0000-0001-6117-5259
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
31 Aralık 2018
Kabul Tarihi
27 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 18 Sayı: 1
Cited By
AHISKA TÜRKLERİNİN GÜNLÜK HAYATLA İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARI (DENİZLİ ÖRNEĞİ)
Journal of Divinity Faculty of Hitit University
https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.505009Îliyyâ Ebû Mâdî’nin Kem Teştekî Şiirinde Kelime Seçimi
Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.56720/mevzu.1203230