Araştırma Makalesi

Atina Demokratia’sının Tragedyası

Cilt: 20 Sayı: 1 15 Mart 2021
  • Çiğdem Yıldızdöken *
PDF İndir
EN TR

Atina Demokratia’sının Tragedyası

Öz

Dithyramboslardan gelişen ve Attika topraklarında gün yüzüne çıkan tragedyalar, polis’in sözcüsü olmakla Atina’nın demokratik düşüncesinin polis’te kök salmasını ve filizlenmesini sağlayarak kent devletinin, varlık tarzlarından başta dini ve politik olmak üzere ontolojik-egzistansiyal-epistemolojik ve estetik temelini oluşturacak asli-kurucu unsurları açığa çıkarmıştır. Tragedya, kurucu unsurları birbirine karşıt iki eş değer güce sahip fenomenleri bir arada sunarak, bizi kahramanın içsel çatışmasından toplumun ve polis’in içsel çatışmasına yöneltmektedir. Buna bağlı olarak eski dünyanın evrensel-aristokratik değerleri karşında beliren yeni dünyanın “fark”ı gözeten demokratik değerleri verili bir hakikatin ananke’sini değil, yaratma eylemi ile görünür olan gerçekliği oluşturmaktadır. Bu yaratma eylemiyle bir yurttaş, düşünce ufkunda kendi varlığını var etmektedir. Bu nedenle Olymposcu söylemin yazgısal düşüncesi var-etme, var-laşma ile yazgının gücü karşısında alaşağı edilen sanatın değerini ters-yüz etmektedir. Böylece tragedyalarla evrensel yazgı karşısında bireyi gözeten Dionysoscu söylem polis’in duygularını ve bilinçaltına fırlatılmış içgüdüsel bilgeliğini sahnede görünür kılarak seyirci nezdinde bilişsel bir sürecin oluşumunu sağlayan temel yapıyı tesis etmektedir. Öyle ki tanrısal gücün tezahürü olarak Dionysos, karşıtlığın aradalığında hakikat perdesi ile örtülmüştür. Örtünün kaldırılması ile gizlenmiş olanın açığa çıkması, logosentrik dünya görüşünün bertaraf ettiği diyalektik dürtünün, bengiliğin gücüne olan diyalektik nüfuzunu görüleyebilmesiyle olanaklıdır. Şunu da belirtmek gerekir ki, polis’in trajik bilinci tüm karşıt fenomenleriyle “daha yücesini isteme” doğrultusunda uzlaşıya da hazırdır. Bu uzlaşı bir tür denge olarak tragedyalar eşliğinde yurttaşa sunulmaktadır. Bu hususta polis’in erdemi olarak politik tavrı açığa çıkaran sophrosyne toplumsal, siyasal, ahlakî açmazların çözümüne ilişkin mahiyette kendini ele vermektedir. Sophrosyne, artık eski gelenekçe sahiplenilen aristokratların erdemi olmaktan çıkarak bu yeni Diyonizyak dünya alanında polis uğruna demos’un erdemine dönüşür. Bu doğrultuda çalışmamız M.Ö. 6. yüzyıl Atina polis’ine odaklanarak demokratia ve tragedya arasındaki ilişkiyi tesis eden kurucu öğelerin ne olduğuna yönelik bir irdelemeyi içerirken, trajik bilincin tragedyada demokratik unsurlarla kendini nasıl görünür kıldığına dair gerçekleştirilecek araştırmanın sorumluluğunu da almaktadır. Ancak çalışmamızda araştırmamızın değeri açısından Antik Yunanlıları trajik düşünceye iten şeyin ne olduğu meselesi ele alınarak philosophia ile olan münasebete ilişkin yanıt denemesine de yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AĞAOĞULLARI, M. Ali (2006). Kent Devletinden İmparatorluğa, 5. Basım, İstanbul: İmge Kitabevi.
  2. AISKHYLOS (2010). Eumenidler, çev. Yılmaz Onay, İstanbul: Mitos-Boyut Tiyatro Yayınları.
  3. AKTOK, Özgür (2010). “Sunuş”, Heidegger, Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  4. ARISTOTELES (2005). Atinalıların Devleti, çev. Furkan Akderin, 1. Basım, Ankara: Alfa Basın Yayın Dağıtım.
  5. ARISTOTELES (1987). Poetika, çev. İsmail Tunalı, İstanbul: Remzi Kitabevi.
  6. BAKEWELL, W. Geoffrey (2011). “Tragedy as Democratic Education: The Case of Classical Athens”, Administrative Theory & Praxis, 33(2)/2011: 258-267.
  7. BEARD, M. & Henderson J. (2007). Klasik Sanat, çev. Hakan Gür, Ankara: Dost Kitabevi.
  8. BEER, Josh (2004). Sophocles and The Tragedy of Athenian Democracy, Praeger Publishers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çiğdem Yıldızdöken * Bu kişi benim
0000-0001-8521-5710
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2021

Kabul Tarihi

22 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 20 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yıldızdöken, Ç. (2021). Atina Demokratia’sının Tragedyası. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 20(1), 25-48. https://doi.org/10.20981/kaygi.885592
AMA
1.Yıldızdöken Ç. Atina Demokratia’sının Tragedyası. Kaygı. 2021;20(1):25-48. doi:10.20981/kaygi.885592
Chicago
Yıldızdöken, Çiğdem. 2021. “Atina Demokratia’sının Tragedyası”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 20 (1): 25-48. https://doi.org/10.20981/kaygi.885592.
EndNote
Yıldızdöken Ç (01 Mart 2021) Atina Demokratia’sının Tragedyası. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 20 1 25–48.
IEEE
[1]Ç. Yıldızdöken, “Atina Demokratia’sının Tragedyası”, Kaygı, c. 20, sy 1, ss. 25–48, Mar. 2021, doi: 10.20981/kaygi.885592.
ISNAD
Yıldızdöken, Çiğdem. “Atina Demokratia’sının Tragedyası”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 20/1 (01 Mart 2021): 25-48. https://doi.org/10.20981/kaygi.885592.
JAMA
1.Yıldızdöken Ç. Atina Demokratia’sının Tragedyası. Kaygı. 2021;20:25–48.
MLA
Yıldızdöken, Çiğdem. “Atina Demokratia’sının Tragedyası”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 20, sy 1, Mart 2021, ss. 25-48, doi:10.20981/kaygi.885592.
Vancouver
1.Çiğdem Yıldızdöken. Atina Demokratia’sının Tragedyası. Kaygı. 01 Mart 2021;20(1):25-48. doi:10.20981/kaygi.885592

e-ISSN: 2645-8950