YEREL YÖNETİMLERDE DİJİTAL RUHSATLANDIRMA HİZMETLERİNİN E-DEVLET OLGUNLUK MODELİ ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ: İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÖRNEĞİ

Öz

Yerel yönetimler kent ekonomisinin düzenlenmesi, kamu sağlığının korunması ve ticari faaliyetlerin belirli kurallar çerçevesinde yürütülmesi açısından önemli düzenleyici yetkilere sahiptir. Belediyeler tarafından yürütülen işyeri ruhsatlandırma süreçleri bu düzenleyici yetkilerin en önemli uygulama alanlarından birini oluşturmaktadır. Son yıllarda kamu yönetiminde dijital dönüşüm süreçlerinin hız kazanmasıyla birlikte yerel yönetimlerin sunduğu hizmetlerin önemli bir bölümü kurumsal web siteleri ve dijital platformlar aracılığıyla yürütülmeye başlanmıştır. Bu bağlamda belediyelerin kurumsal web sitelerinde yer alan ruhsatlandırma sayfaları yerel yönetimlerin dijital hizmet sunum kapasitesini incelemek açısından önemli bir veri kaynağı sunmaktadır. Bu çalışmada işyeri ruhsatlandırma süreçlerinin dijital ortamda nasıl sunulduğunu incelemek ve merkezi mevzuatın yerel uygulamalara nasıl yansıdığını anlamak amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kurumsal web sitesinde yer alan işyeri ruhsatlandırma sayfası web içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada belediyenin dijital hizmet sunum düzeyi Layne ve Lee (2001) tarafından geliştirilen e-devlet olgunluk modeli çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ayrıca elde edilen bulguların daha geniş bir bağlamda yorumlanabilmesi amacıyla sonuçlar Türkiye’de belediyelerin dijital hizmet sunumuna ilişkin literatürde ortaya konulan bulgularla karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırma bulguları İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ruhsatlandırma hizmetlerinin ağırlıklı olarak bilgi sunumu ve etkileşim aşamalarında yoğunlaştığını göstermektedir. Ruhsat türlerine ilişkin bilgilendirme içeriklerinin sunulması ve başvuru belgelerinin çevrim içi ortamda paylaşılması dijital hizmet sunumu açısından önemli bir gelişim düzeyine işaret etmektedir. Bununla birlikte ruhsat başvurularının tamamen çevrim içi ortamda yapılmasına olanak sağlayan entegre bir başvuru sisteminin bulunmaması hizmetlerin henüz işlem ve entegrasyon aşamalarına ulaşmadığını göstermektedir. Bu bulgular Türkiye’de belediyelerin dijital hizmet sunumuna ilişkin literatürde ortaya konulan genel eğilimlerle büyük ölçüde paralellik göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yerel Yönetimler
• İşyeri Ruhsatlandırma
• Dijital Belediyecilik
• E-Devlet
• Web İçerik Analizi

ANALYSİS OF DİGİTAL LİCENSİNG SERVİCES İN LOCAL GOVERNMENTS WİTHİN THE FRAMEWORK OF THE E-GOVERNMENT MATURİTY MODEL: THE CASE OF İZMİR METROPOLİTAN MUNİCİPALİTY

Öz

Local governments possess significant regulatory authority in terms of regulating the urban economy, protecting public health, and ensuring that commercial activities are conducted within a specific framework of rules. The business licensing processes carried out by municipalities constitute one of the most important areas of application for these regulatory authorities. In recent years, as digital transformation processes in public administration have gained momentum, a significant portion of the services provided by local governments has begun to be delivered through institutional websites and digital platforms. In this context, the licensing pages on municipal websites serve as an important data source for examining the digital service delivery capacity of local governments. The aim of this study is to examine how business licensing processes are presented in the digital environment and to reveal how central legislation is reflected in local applications. To this end, the business licensing page on the İzmir Metropolitan Municipality’s official website was analyzed using the web content analysis method. In the study, the municipality’s level of digital service delivery was evaluated within the framework of the e-government maturity model developed by Layne and Lee (2001). The research findings indicate that Izmir Metropolitan Municipality’s licensing services are primarily concentrated in the information provision and interaction stages. The provision of informational content regarding permit types and the sharing of application documents online indicate a significant level of development in digital service delivery. However, the absence of an integrated application system that enables permit applications to be completed entirely online suggests that the services have not yet reached the transaction and integration stages.

Anahtar Kelimeler

• Local Governments
• Business Licensing
• Digital Municipality
• E-Government
• Web Content Analysis

Kaynakça

1. Anadolu Ajansı. (2026, 10 Ocak). İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’te değişikliğe gidildi. Anadolu Ajansı. https://aa.com.tr/tr/ekonomi/isyeri-acma-ve-calisma-ruhsatlarina-iliskin-yonetmelikte-degisiklige-gidildi/3795583
2. Carter, L., & Bélanger, F. (2005). The utilization of e-government services: Citizen trust, innovation and acceptance factors. Information Systems Journal, 15(1), 5–25. https://doi.org/10.1111/j.1365-2575.2005.00183.x
3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2025, 16 Aralık). “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik” değişti. https://csb.gov.tr/haberler/-isyeri-acma-ve-calisma-ruhsatlarina-iliskin-yonetmelik-degisti-302288
4. Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S., & Tinkler, J. (2006). New public management is dead—Long live digital‐era governance. Journal of Public Administration Research and Theory, 16(3), 467–494. https://doi.org/10.1093/jopart/mui057
5. Gil-Garcia, J. R., Dawes, S. S., & Pardo, T. A. (2018). Digital government and public management research: Finding the crossroads. Public Management Review, 20(5), 633–646.
6. Hood, C. (1991). A public management for all seasons? Public Administration, 69(1), 3–19. https://doi.org/10.1111/j.1467-9299.1991.tb00779.x
7. Janowski, T. (2020). Digital government evolution: From transformation to contextualization. Government Information Quarterly, 37(4), 101535. https://doi.org/10.1016/j.giq.2020.101535
8. Keleş, R. (2020). Yerinden yönetim ve siyaset (10. bs.). Ankara: İmge Kitabevi.

9. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). Sage.
10. Layne, K., & Lee, J. (2001). Developing fully functional e-government: A four stage model. Government Information Quarterly, 18(2), 122–136. https://doi.org/10.1016/S0740-624X(01)00066-1
11. Majone, G. (1996). From the positive to the regulatory state: Causes and consequences of changes in the mode of governance. Journal of Public Policy, 17(2), 139–167.
12. Meijer, A., & Bolívar, M. P. R. (2016). Governing the smart city: A review of the literature on smart urban governance. International Review of Administrative Sciences, 82(2), 392–408. https://doi.org/10.1177/0020852314564308
13. Moon, M. J. (2002). The evolution of e-government among municipalities: Rhetoric or reality? Public Administration Review, 62(4), 424–433. https://doi.org/10.1111/0033-3352.00196
14. Osman, I. H., & Zablith, F. (2021). Re-evaluating the electronic government development index to monitor the transformation toward achieving sustainable development goals. Journal of Business Research, 131, 426–440.
15. Porumbescu, G. A., Cucciniello, M., & Gil-Garcia, J. R. (2020). Accounting for citizens when explaining open government effectiveness. Government Information Quarterly, 37(1), 101451. https://doi.org/10.1016/j.giq.2019.101451
16. Resmî Gazete. (2005). İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelik. 10 Ağustos 2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete.
17. Torres, L., Pina, V., & Royo, S. (2005). E-government developments on delivering public services among EU cities. Government Information Quarterly, 22(2), 217–238. https://doi.org/10.1016/j.giq.2005.02.004
18. Türkiye Belediyeler Birliği. (2019). İşyeri açma ve çalışma ruhsatı uygulamaları rehberi. Ankara: Türkiye Belediyeler Birliği Yayınları.
19. West, D. M. (2004). E-government and the transformation of service delivery and citizen attitudes. Public Administration Review, 64(1), 15–27.
20. Yıldız, M., & Gümüş, E. (2023). Yerel Yönetimlerde Dijital Dönüşüm E-Belediye Uygulamalari. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9(2-1), 201-221.
21. Zengin, O. (2019). Yerel yönetimler. Ankara: Siyasal Kitabevi.
22. Wirtz, B. W., Weyerer, J. C., & Rösch, M. (2021). Citizen and open government: An empirical analysis of antecedents of open government data. International Journal of Public Administration, 43(10), 1–14.
23. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu. (2004). Resmî Gazete, 23 Temmuz 2004, Sayı: 25531.
24. 5393 sayılı Belediye Kanunu. (2005). Resmî Gazete, 13 Temmuz 2005, Sayı: 25874.