BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİNDE YAPAY ZEKA KULLANIMI

Öz

Yaşanan siyasal, sosyal ve ekonomik değişimler neticesinde her geçen gün yerel yönetimlerde kamu hizmeti sunumu zorlaşmaktadır. Bu zorlukları aşma çabaları içinde dijitalleşme süreçleri önemli bir yer tutmaktadır. Günümüzde yerel yönetimlerde dijitalleşme ve teknoloji kullanımının en önemli ve etkili araçlarının başında ise yapay zeka gelmektedir. Çalışmada yerel yönetim örneği olarak büyükşehir belediyelerinde yapay zeka kullanımı ele alınacaktır. Bu kapsamda Türkiye’de bulunan 30 büyükşehir belediyesinin yapay zeka kullandığı proje ve uygulamalar resmi dokumanlar, plan ve stratejiler, raporlar, veri tabanları ve kamuya açık kaynaklar taranarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Tarama sürecinde aynı zamanda yapay zeka farkındalığını analiz etmek amacıyla büyükşehir belediyeleri veya ilgili kamu kuruluşları tarafından yapay zeka kullanımı olarak sınıflandırılan veya adlandırılan uygulama ve projeler dikkate alınmıştır. Tarama sonucu yapay zeka kullanımı tespit edilen proje ve uygulamalarla birlikte büyükşehir belediyelerindeki yapay zeka kullanımının düşük seviyede olmasının nedenleri, yapay zeka kullanımına yönelik fırsat ve imkanlar ile yapay zeka kullanımına yönelik önerilerek ele alınarak genel bir değerlendirme yapılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zeka
• Teknoloji
• Yerel Yönetim
• Büyükşehir Belediyesi

ARTIFICIAL INTELLIGENCE USAGE IN METROPOLITAN MUNICIPALITIES

Öz

As a result of the political, social, and economic transformations taking place, the delivery of public services by local governments is becoming increasingly challenging. Within the efforts to overcome these difficulties, digitalization processes hold a significant place. Today, among the most important and effective tools of digitalization and technology use in local governments is artificial intelligence.” In the study, the use of artificial intelligence in metropolitan municipalities, representing a model of local government, has been examined.. Within this scope, AI-based projects and applications implemented by the 30 metropolitan municipalities in Turkey were identified through a review of official documents, plans and strategies, reports, databases, and publicly available sources. During the review process, in order to analyze AI awareness, projects and applications that are classified or labeled as artificial intelligence by metropolitan municipalities or relevant public institutions have also been taken into consideration. As a result of the survey, along with the identification of projects and applications where artificial intelligence is used, the reasons for the low level of AI usage in metropolitan municipalities, opportunities and possibilities for AI utilization, and recommendations for AI usage have been addressed and a general evaluation has been made.

Anahtar Kelimeler

• Artificial İntelligence
• Technology Local Governments
• Metropolitan Municipalities

Kaynakça

1. Adana Büyükşehir Belediyesi (2024) 2025-2029 Stratejik Planı, Adana: Adana Büyükşehir Belediyesi. Akdamar E. (2017), “Akıllı Kent İdealine Ulaşmada Büyük Verinin Rolü”, Kent Kültürü ve Yönetimi, 10 (2), s. 200-215.
2. Alpaydın, E.(2004),Introduction to Machine Learning, Cambridge:The MIT Press.
3. Bertot J.C. Carlo, Estevez E. &, Janowski T.(2016) “Digital public service innovation: Framework proposal” , ICEGOV '15-16: Proceedings of the 9th International Conference on Theory and Practice of Electronic Governance, s. 113–122.
4. Bozkurt A., Hamutoğlu N.B., Liman Kaban A., Taşçı G. & Aykul M (2021) “Dijital Bilgi Çağı: Dijital Toplum, Dijital Dönüşüm, Dijital Eğitim Ve Dijital Yeterlilikler”, Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 7(2), s. 35-63.
5. Bulut Y. & Aslan M.M.(2009), “Yerel Yönetimlerde Bilişim Teknolojilerinin ve Yapay Zekanın Kullanımı Akıllı Park Ankara Harikalar Diyarı Örneği”, 1. Uluslararası İletişim ve Yönetim Bilimleri Kongresi, Malatya, s.761-766.
6. Cao L.(ed)(2023) Handbook Of Artificial Intelligence And Big Data Applications In Investments, CFA Institute Research Foundation.
7. Çalışkan Z.D.(2018) “Yapay Zeka Strateji Belgesi Üzerine Bir incelme”, Social Science Development Journal, 8(36), s. 149-158.
8. Emini F.T. & Kocaoğlu M. (2011), “Bilişim Teknolojileri Kullanımının Hizmet Sunumuna Etkileri: Konya İl Özel İdaresi Örneği” , Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), s.179-200.

9. Flasinski M. (2016) Introduction to Artificial Intelligence, Switzerland: Springer International Publishing.
10. Göçoğlu V. (2020)”Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Dijital Dönüşüm: Nesnelerin İnterneti Üzerine Bir İnceleme”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1),s.615-628.
11. International City/County Management Association (ICMA) (2017) Digital Transformation For Local Governments Revolutionizing The Customer Experience For Your Residents, https://icma.org/sites/default/files/ICMA%20Digital%20Transformation%20White%20Paper_final_0.pdf Erişim Tarihi/Access Date :30/11/2023
12. İstanbul Büyükşehir Belediyesi(2024) 2025-2029 Stratejik Planı, İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi.
13. Karaca Y. & Öztürk N.K.(2019)“Yeni Nesil Belediyecilik: Dijital Belediye Uygulamaları”, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(3), s.528-537.
14. Keskenler M.F. & Keskenler E.F.(2017) “Bulanık Mantığın Tarihi Gelişimi”, Takvim-i Vekayi, 5(1), s.1-10.
15. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi(2024) 2025-2029 Stratejik Planı, Kocaeli: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi.
16. Köseoğlu Ö. & Demirci Y.(2018) “Akıllı Şehirler Ve Yerel Sorunların Çözümünde Yenilikçi Teknolojilerin Kullanımı”, Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 4(2), s. 40-57.
17. McCarthy J. (2007), What Is Artificial Intelligence?, http://jmc.stanford.edu/articles/whatisai/whatisai.pdf Erişim Tarihi/Access Date 12.11.2024.
18. Minsky, M. (1990) The Age of Intelligent Machines: Thoughts About Artificial Intelligence, http://www.universelle-automation.de/1991_Boston.pdf, pdf Erişim Tarihi/Access Date 12.11.2024.
19. Pirim H. (2006), “Yapay Zeka”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 1(1).
20. Reis, J., Santo, P. E., Lisbon, P., & Melao, N. (2019) “Impacts of Artificial Intelligence on Public Administration: A Systematic Literature Review”, 14th Iberian Conference on Information Systems and Technologies (CISTI).
21. Russell, S. & Norvig P.(2010), Artificial Intelligence A Modern Approach, Prentice Hall Series In Artificial Intelligence.
22. Surden H. (2019), “Artificial Intelligence and Law: An Overview”, George State University Law Review, 35 (4), s.1306-1337.
23. Sönmez A.C. (2025), Lisans Düzeyi Ders Notları:Uzman Sistemler, https://web.itu.edu.tr/~sonmez/lisans/es/uzman_sistemler_giris.pdf, Erişim Tarihi/Access Date 02.05.2025.
24. Turing A.M. (1950) “Computing Machinery and Intelligence”, Mind, New Series, Vol. 59(236), s. 433-460.
25. Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK) (2025) Yapay Zeka İstatistikleri, 2025, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yapay-Zeka-Istatistikleri-2025-57945, Erişim Tarihi/Access Date 02.10.2025.
26. Uysal Y. & Öztürk K. (2024) “Büyükşehir Belediyeleri Perspektifinden Yerel Kamu Hizmetlerinde Yapay Zeka Kullanımı Üzerine Değerlendirmeler”, Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi, 5(2), s.269-287.
27. Yalçın N. (2008) “Konuşma Tanıma Teorisi ve Teknikleri” Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), s.249-266.
28. Wang P. (2019) “On Defining Artificial Intelligence”, Journal of Artificial General Intelligence, 10(2), s. 1-37.
29. Winston P.H. (1992) Artificial Intelligence, , Addison-Wesley Publishing Company.