KAMU YARARI İLETİŞİMİNDE INFLUENCER KULLANIMI: TÜRKİYE İÇİN BİR POLİTİKA MODELİ

Öz

Dijital dönüşümün hız kazanmasıyla birlikte devletlerin geleneksel kamu iletişimi araçları etkinliğini yitirmekte; platform algoritmaları kamu kurumlarının organik erişimini sistematik biçimde kısıtlamaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de kamu yararı iletişiminde influencer kullanımını kamu politikası döngüsü ve dijital nudge teorisi çerçevesinde ele almakta; mevcut düzenleyici boşlukları tespit ederek uygulanabilir bir politika modeli önermektedir. Niteliksel örnek olay yöntemi benimsenen çalışmada kurumsal belgeler, politika metinleri ve sektörel raporlar analiz edilmiştir. WHO'nun infodemi yönetimi, İngiltere'nin Every Mind Matters kampanyası ve Behavioural Insights Team deneyimlerinden elde edilen karşılaştırmalı bulgular, influencer politikasının sistematik bir çerçeveye oturtulmasının etkinliği artırdığını ortaya koymaktadır. Türkiye'de influencer kullanımı fiilen gerçekleşmekle birlikte şeffaflık yükümlülüğünden, hesap verebilirlik mekanizmasından ve kurumsal koordinasyondan yoksundur. Bu doğrultuda üç ayaklı bir politika modeli önerilmektedir: İletişim Başkanlığı koordinasyonunda oluşturulacak Kamu Yararı Influencer Havuzu, zorunlu şeffaflık ve açıklama yükümlülüğü ile troll ve dezenformasyona karşı dijital izleme mekanizması. Çalışma, dijital nudge teorisini Türkiye kamu iletişimi bağlamına uygulayan ve influencer politikası için kurumsal bir çerçeve öneren özgün bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Influencer
• kamu yararı iletişimi
• dijital nudge
• kamu politikası döngüsü
• dezenformasyon

The Use of Influencers in Public Interest Communication: A Policy Model for Turkey

Öz

As digital transformation accelerates, traditional public communication tools are losing their effectiveness while platform algorithms systematically restrict the organic reach of public institutions. This study examines the use of influencers in public interest communication in Turkey within the framework of the public policy cycle and digital nudge theory, identifying existing regulatory gaps and proposing an applicable policy model. Employing a qualitative case study method, the study analyses institutional documents, policy texts, and sectoral reports. Comparative findings drawn from WHO's infodemic management, the United Kingdom's Every Mind Matters campaign, and the Behavioural Insights Team demonstrate that embedding influencer engagement within a systematic framework enhances its effectiveness. Although influencer use already occurs in Turkey, it lacks transparency obligations, accountability mechanisms, and institutional coordination. Accordingly, a three-pillar policy model is proposed: a Public Interest Influencer Pool coordinated by the Directorate of Communications, mandatory transparency and disclosure requirements, and a digital monitoring mechanism against trolls and disinformation. The study offers an original contribution by applying digital nudge theory to the Turkish public communication context and proposing an institutional framework for influencer policy.

Anahtar Kelimeler

• Influencer
• public interest communication
• digital nudge
• public policy cycle
• disinformation

Kaynakça

1. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. (2024). Kamu kurumlarına yönelik kurumsal sosyal medya kullanım rehberi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları.
2. Edelman Trust Institute. (2024). 2024 Edelman Trust Barometer: Global report. https://www.edelman.com/trust/2024/trust-barometer
3. Flavián, C., & Barta, S. (2022). Social media influencers typology. In D. Buhalis (Ed.) Encyclopedia of tourism management and marketing (pp. 158–161). Edward Elgar Publishing.
4. Freberg, K., Graham, K., McGaughey, K., & Freberg, L. A. (2011). Who are the social media influencers? A study of public perceptions of personality. Public Relations Review, 37(1), 90–92. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2010.11.001
5. Gentili, A., Villani, L., Osti, T., Corona, V. F., Gris, A. V., Zaino, A., Bonacquisti, M., De Maio, L., Solimene, V., Gualano, M. R., Favaretti, C., Ricciardi, W., & Cascini, F. (2024). Strategies and bottlenecks to tackle infodemic in public health: A scoping review. Frontiers in Public Health, 12, Article 1438981. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1438981
6. Hahn, J. S., Chua, K.-C., Jones, R., & Henderson, C. (2023). The Every Mind Matters campaign: Changes in mental health literacy and its associations with campaign awareness. European Journal of Public Health, 33(6), 1008–1014. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckad145
7. Howlett, M., & Ramesh, M. (2003). Studying public policy: Policy cycles and policy subsystems (2. baskı). Oxford University Press.
8. İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Sayısı: 14). (2018). Resmî Gazete (Sayı: 30488). https://www.resmigazete.gov.tr

9. John, P. (2014). Policy entrepreneurship in UK central government: The Behavioural Insights Team and the use of randomized controlled trials. Public Policy and Administration, 29(3), 257–267. https://doi.org/10.1177/0952076713509297
10. Kahneman, D. (2012). Thinking, fast and slow. Penguin Books.
11. Kemp, S. (2025, 8 Kasım). Digital 2026: Turkey. DataReportal. https://datareportal.com/reports/digital-2026-turkey
12. Khamis, S., Ang, L., & Welling, R. (2017). Self-branding, 'micro-celebrity' and the rise of social media influencers. Celebrity Studies, 8(2), 191–208. https://doi.org/10.1080/19392397.2016.1218292
13. Kuşseven, A. (2022). Devlette davranışsal kamu politikalarının ortaya çıkışı ve gelişim süreci: Türkiye örneği [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
14. Macready, H. (2024, 14 Mayıs). Is organic reach dead? Here's what the data says. Hootsuite Blog. https://blog.hootsuite.com/organic-reach-declining/
15. Regulation (EU) 2022/2065 of the European Parliament and of the Council of 19 October 2022 on a Single Market For Digital Services and amending Directive 2000/31/EC (Digital Services Act), OJ L 277, 27.10.2022, p. 1–102. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32022R2065
16. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2017). Behavioural insights and public policy: Lessons from around the world. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264270480-en
17. T.C. Ticaret Bakanlığı. (2021). Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar hakkında kılavuz. T.C. Ticaret Bakanlığı.
18. Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. Yale University Press.
19. United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2024a). United Nations e- government survey 2024: Accelerating digital transformation for sustainable development. United Nations. https://publicadministration.un.org/en/
20. United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2024b). Türkiye: Country information. United Nations E-Government Knowledgebase. https://publicadministration.un.org/egovkb/en-us/Data/Country-Information/id/176- Trkiye
21. Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. Council of Europe. https://rm.coe.int/information-disorder-toward-an-interdisciplinary-framework-for- researc/168076277c
22. Weinmann, M., Schneider, C., & vom Brocke, J. (2016). Digital nudging. Business & Information Systems Engineering, 58(6), 433–436. https://doi.org/10.1007/s12599-016- 0453-1
23. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6. baskı). SAGE Publications.
24. Zarocostas, J. (2020). How to fight an infodemic. The Lancet, 395(10225), 676. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30461-X