Sürdürülebilirliğin öncüsü kooperatifler mi olmalı?

Öz

Özet Bu çalışmanın amacı, ISO 500’de yer alan kooperatiflerin web sitelerinin incelenerek sürdürülebilirlik çatısı altında sürdürülebilirliğin sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarına göre mevcut durumlarını ortaya koymaktır. Bu kapsamda, kooperatiflerin Kurumsal Sosyal Sorumluluk, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi sertifikasyon durumu incelenmiştir. Betimsel tarama modelinde olan araştırmada amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen yedi kooperatifin web siteleri taranmıştır. Araştırmada içerik analizi yöntemlerinden yüzde ve frekans analizi kullanılmıştır ve veriler arasındaki korelasyon incelenmiştir. Analizler sonucunda sürdürülebilirlik kavramı kapsamında incelenen parametrelerle kooperatiflerin ISO 500 sıralaması arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte kooperatiflerin tamamının sosyal sorumluluk projeleri yaptığı, %86’sının kalite (ISO 9001), %71’inin çevre (ISO 14001), iş sağlığı ve güvenliği (ISO 45001) ve gıda güvenliği (ISO 22000), %29’unun enerji güvenliği (ISO 50001) ve %14’ünün bilgi güvenliği (ISO 27001) yönetim sistemlerine sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kooperatif
• ISO 500
• Sürürülebilirlik
• Yönetim Sistem Belgesi

Should cooperatives be the leaders of sustainability?

Öz

The aim of this study is to examine the websites of the cooperatives in ISO 500 and to reveal their current status according to the social, economic and environmental dimensions of sustainability under the framework of sustainability. In this context, the certification status of the cooperatives in Corporate Social Responsibility, ISO 9001 Quality Management System, ISO 14001 Environmental Management System, ISO 27001 Information Security Management System, ISO 22000 Food Safety Management System, ISO 45001 Occupational Health and Safety Management System, ISO 50001 Energy Management System were examined. In the research, the websites of seven cooperatives selected by purposive sampling method were scanned the descriptive scanning model. Percentage and frequency analyze were used. The correlation between the data was examined. As a result of the analyzes, it is seen that there is no significant relationship between the examined parameters within the scope of the concept of sustainability and the ISO 500 ranking of the cooperatives. In addition, all of the cooperatives have social responsibility projects and cooperatives 86% for quality (ISO 9001), 71% for environment (ISO 14001), occupational health and safety (ISO 45001) and food safety (ISO 22000), 29% for energy safety (ISO 50001) and 14% of them have information security (ISO 27001) management systems have

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• ISO 500
• Cooperative
• Management System Certificate

Kaynakça

1. Abbey, E. (1968). Desert solitaire. Ballantine Books, Random House.
2. Adams, W. M., & Jeanrenaud, S. J. (2008). Transition to sustainability: Towards a humane and diverse world. IUCN. Gland, Switzerland.
3. Aysu, A. (2021). Kooperatifler. Yeni İnsan Yayınevi.
4. Circularecology. (2021). http://www.circularecology.com/
5. Diamond, J. (2005). Collapse: How societies choose to fail or succeed. Viking Books.
6. Domas White, M., & Marsh, E. E. (2006). Content analysis: A flexible methodology. Library Trends, 55(1), 22-45.
7. Esim, S. (2014, September 02). The cooperative key to sustainable development. ILO, https://www.ilo.org/ global/about-the-ilo/newsroom/comment-analysis/WCMS_303222/lang--en/index.htm
8. G4 Sustainability Reporting Guidlines. (2021). http://miod.azurewebsites.net/Media/Resource %20Packs/grig4-part1-reporting-principles-and-standard-disclosures.pdf

9. GRI Raporlama. (2021). GRI sürdürülebilirlik raporlamaları. http://www.griraporlama.com/
10. ILO. (2015). Cooperatives. https://www.ilo.org
11. International Cooperative Alliance. (2021). Cooperative identity, values and principles. https://www.ica.coop/en/cooperatives/cooperative-identity
12. International Organization for Standards. (2021). Standards. https://www.iso.org/home.html
13. Iyer, B. (2020). Cooperatives and the sustainable development goals. In M. Altman, ‎A. Jensen &, ‎Akira Kurimoto (Eds.), Waking the Asian Pacific co-operative potential (pp. 59-70). Academic Press.
14. İstanbul Sanayi Odası. (2021). Türkiye’nin 500 büyük sanayi kuruluşu. https://www.iso500.org.tr/ 500-buyuk-sanayi-kurulusu/2020/
15. James, P., & Magee, L. (2016). Domains of sustainability. In A. Farazmand (Ed) Global encyclopedia of public administration, public policy, and governance (1 (A/B), pp. 1-17). Springer International Publishing.
16. Loew, T., Werner, F., Lehuede, J. M., Izquierdo, C., & Samayoa, E. (2019). A sustainability management system that meets all standards. Institute for Sustainability. https://www.wec.org/wp-content/uploads/A-EN-Sustainability-Management-System-that-meets-all-Standards_Study.pdf
17. Porter, P. K., & Scully, G. W. (1987). Economic efficiency in cooperatives. The Journal of Law & Economics, 30(2), 489-512.
18. Sachs, J. D. (2015). The age of sustainable development. Columbia University Press.
19. Silverman, D. (2018). Nitel verileri yorumlama. (Çev. E. Dinç, İ. Dere, Y. İnel & S. Üztemur). Pegem Akademi Yayıncılık.
20. Sürdürülebilirlik Raporlaması Ulusal İnceleme Raporu. (2016). https://www.tisk.org.tr/yayin/ 26_genel-kurul-raporu-2016.pdf
21. T. C. Ticaret Bakanlığı. (2019). Kooperatif nedir? https://ticaret.gov.tr/kooperatifcilik/kooperatifler-hakkinda-bilgiler/kooperatif-nedir
22. T. C. Ticaret Bakanlığı. (2019). Türkiye’de kooperatifçilik. https://ticaret.gov.tr/kooperatifcilik/ kooperatifler-hakkinda-bilgiler/tarihce
23. Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri (1. Baskı), Epsilon.
24. TKR 2016. (2017). Türkiye kooperatifçilik raporu 2016. TC. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı. https://ticaret.gov.tr/data/5d41e45e13b87639ac9e02dc/15fb10a7fe0bba07482ac9da277b5d35.pdf
25. World Commission on Environment and Development. (1997). Our common future. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf
26. Zeuli A., & Z., Cropp, R. (2004). Cooperatives: Principles and practices in the 21st century. Cooperative Extension Publishing.