Meslek mensuplarının sürekli denetim konusuna yaklaşımları üzerine bir araştırma: Ankara ili örneği

Öz

Bilgi teknolojilerindeki ilerlemelerin etkilediği faaliyetlerden bir diğeri muhasebe disiplini kapsamında denetim faaliyetleridir. Muhasebenin geleneksel işlemlerinin ilerisinde, geleneksel faaliyetlerin bile ihtiyaçlara yanıt vermede gecikmesi ve bilginin anlık olarak ulaşılmak istenmesi, sürekli denetim kavramını ortaya çıkarmıştır. Gerçek zamanlı denetimin söz konusu olduğu sürekli denetim kavramı bu çalışmanın konusu olarak belirlenmiştir. Bu konu kapsamında muhasebe meslek mensuplarının konuya yaklaşımlarının tespit edilmesi ve tanımlayıcı değişkenler esasında gruplar arasında farklılıkların olup/olmadığının araştırılması araştırmanın problematiği ve amacı olarak belirlenmiştir. Araştırmanın konu ve amacı doğrultusunda Ankara ilinde bağımsız olarak faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarından sürekli denetim konusuna yaklaşımlarını tespit etmek için anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Gönüllülük esasına göre elde edilen veriler, normallik, güvenilirlik, t testi ve anova testlerine tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda, araştırma amacı doğrultusunda kurulan beş hipotezden üçü kabul edilmiş, ikisi ise red edilmiştir. Ancak genel anlamda katılımcıların verdikleri yanıtlar incelendiğinde, ifadelere katılım düzeylerinin yüksek olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe meslek mensubu
• Denetim
• Sürekli denetim
• Ankara

Research on accounting professional members approachs to the issue of continuous audit: The case of Ankara province

Öz

Another activity affected by advances in information technologies is auditing activities within the scope of the accounting discipline. Beyond the traditional accounting transactions, the delay in even traditional activities’ responding to needs, and the desire to access information have brought about the concept of continuous auditing. The concept of continuous auditing, which involves real-time auditing, was determined as the subject of this study. Within the scope of this subject, determining the approaches of accounting professionals to the subject and investigating whether there are differences between the groups based on descriptive variables has been determined as the problem and purpose of the research. In line with the subject and purpose of the research, data were collected from accounting professionals operating independently in Ankara province to determine their approaches to the subject of continuous auditing through a survey method. The data obtained on a voluntary basis were subjected to normality, reliability, T test, and ANOVA tests. As a result of the analyses, three of five hypotheses established in line with the purpose of the research were accepted, and two were rejected. However, when the participants’ responses were examined, it was understood that their level of agreement with the statement was high.

Anahtar Kelimeler

• Accounting professional
• Auditing
• Continuous auditing
• Ankara

Kaynakça

1. Acar, D., Öztürk, M. S., & Usul, H. (2016). Dijital ortamda denetim: Sürekli denetim, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(5), 1561–1571. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/issue/53164/706430
2. Ağca, A. (2006). Sürekli denetim: Denetimde bir devrim mi yoksa hayal mi? http://www.muhasebetr.com/ozelbolum/029/.
3. Avunduk, H., & Kızgın, M. (2020). Büyük veri ve sürekli denetimde veri analizi. Journal of Business in the Dijital Age, 3(1), 79–83. https://doi.org/10.46238/jobda.685120
4. Cankar, İ. (2006). Denetimin yeni paradigması: Sürekli denetim. Sayıştay Dergisi, (61), 69–81, https://dergipark.org.tr/tr/pub/sayistay
5. Chan, D. Y., & Vasarhelyi, M. A. (2011). Innovation and practice of continuous auditing. International Journal of Accounting Informating Systems, 12, 152–160. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1467089511000029
6. Çetin, B. (2011). Sürekli denetimin iç denetimde uygulanabilirliği (Tez no. 322198) [Yüksek lisans tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden erişildi.
7. Gönen, S., & Rasgen, M. (2015). Denetim sisteminin bir yazılım programında uygulanabilirliğine ilişkin örnek olay çalışması. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, (7)1, 181–191, https://dergipark.org.tr/tr/pub/uaifd/issue/ 21602/232017
8. Gürbüz, R. (2024). Muhasebecilerin sürekli denetim konusundaki algı düzeyleri: Isparta ilinde bir uygulama (Tez no. 866937) [Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden erişildi.

9. Kalaycı, Ş. (2009). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, Asil Yayın Dağıtım.
10. Karahan, M., & Çolak, M. (2019). Hile önleyici olarak sürekli denetim verimliliği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 561–572, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/748016
11. Kazak, G., & Erdemir, N. K. (2022). Paydaş teorisi kapsamında sürekli denetimin rolü ve blok zinciri teknolojisi etkileşimi: BIST bilişim firmalarında uygulanması. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Sosyal ve Araştırmalar Dergisi, 24(43), 974–991, https://dergipark.org.tr/tr/pub/kmusekad/issue/74029/1186899
12. Marques, R., & Santos, C. (2017). Research on continuous auditing a bibliometric analysis. Ieee https://İeeexplore.İeee.Org/Document/7976048, 1–4.
13. Memiş, M., & Tüm, K. (2015). Sürekli denetim süreci ve iç denetim ile ilişkisi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (37), 145–162, https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesiibd/issue/5894/77945
14. Menon, K., & Williams, D. D. (2001). Long-term trends in audit fees. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 20(1), 115–136, https://www.researchgate.net/publication/ 247874383_LongTerm_Trends_in_Audit_ Fees
15. Rezaee, Z., Sharbatoghlie, A., Elam, R., & McMickle, P. L. (2001). Continuous auditing building automated auditing capability. Auditing: s. A Journal of Practice & Theory, 21(1), 147–163, https://www.researchgate.net/publication/240303181_ Continuous_Auditing_Building_Automated_Auditing_Capability
16. Sarıkaya, R., Orman, R., & Özgel, Ç. (2020). Türk kamu sektöründe sürekli denetim uygulamasi: E-denetçi. Denetişim, (11)21, 53–65, https://dergipark.org.tr/ tr/pub/denetisim/issue/56658/791215
17. Serçemeli, M., & Orhan, S. M. (2016). Sürekli denetim ve denetimin geleceğine bakiş üzerine BİST-100 şirketlerinde bir araştirma. Sayıştay Dergisi, 101, 31–50, https://dergipark.org.tr/tr/pub/sayistay/issue/61557/919191
18. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics. Boston, Pearson.
19. Topal, B., Velioğlu, H., & Olum, S. (2020). Sürekli denetimin yol haritası. Denetişim, 11(21), 27–38, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1276296
20. Turgay, İ., Doğan, S., & Mengi, B. T. (2020). İç denetim faaliyetlerinde sürekli denetim: Analitik inceleme prosedürlerinin kullanımı. Denetişim, 11(21), 5–26, https://dergipark.org.tr/tr/pub/denetisim/issue/56658/739410
21. TURMOB, (2025). Çalışanların kütüğe kayıtlı olanlar-olmayanlar tablosu, https://www.turmob.org.tr/istatistikler/9ce9f5a8-3697-48a0-b4ef-946ca9558f32/calisanlarin-kutuge-kayitli-olanlar---olmayanlar-tablosu, (Erişim: 28.05.2025).
22. Yaylalı, İ. (2024). Sürekli denetim, bağımsız denetim ve hile denetimi: Denetçi görüşüne etkisi. Denetişim, 15(29), 80–96, https://doi.org/10.58348/denetisim.1357220
23. Yüksel, F. (2019). Sürekli denetim, entegre raporlamanın sürekli denetimi. International Journal of Accounting and Finance Researches, 1(2), 141–155, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/863769