Cinsel İstismar Mağduru Çocuklara Yönelik Görüşme Teknikleri

Öz

Bu derleme makalede, çocuk ce çocukluk dönemi anlatılmıştır. Çocukluk döneminden sonra çocuk cinsel istismarı yönelik tanımlamalar yapılmıştır. Cinsel istismara uğrama riskini arttıran risk faktörlerinin neler olduğuna değinilmiş ve cinsel istismara yönelik müdahalelerde kullanılacak yaklaşımlar ulusal ve uluslararası literatür kapsamında incelenerek aktarılmıştır. Ülkemizde ve dünyada istismar haberlerinin kitle iletişim ve sosyal medya kaynaklı bilinirliğinin artması geçmiş zamanlara göre daha çok gündemimizi meşgul etmeye başlamıştır. Bu kapsamda Cinsel istismara yönelik risk faktörleri anlatılmış ve çocukların üzerinde bırakacağı olumsuz etkiler konu bütünlüğü içinde tartışmaya çalışılmıştır. Hassas ve kırılgan yapıda olan çocuklarla görüşmelerde kullanılabilecek yaklaşımlardan bahsedilmiştir. Cinsel istismara uğrayan bireylerle yapılacak olan görüşmelerde hangi yaklaşımların ve bio-psiko-sosyal müdahalelerin kullanılabileceğine değinilmiştir. Görüşmeleri yapan kişiler her ne kadar profesyonel meslek elemanları olsa da görüşme sırasında uzmanlara rehber olabilecek yaklaşımlara değinilmiştir. Özellikle Adalet Bakanlığına bağlı kuruluşlarda ve Sağlık Bakanlığına bağlı kuruluşlarda cinsel istismar vakaları ile karşılaşma ihtimali daha fazla olan meslek elemanlarına yönelik alanda kullanabileceği bilgileri içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk
• Cinsel İstismar
• Yaklaşımlar ve Teknikler
• Sosyal Hizmet

Interviewing Techniques for Children Victims of Sexual Abuse

Öz

In this comprehensive, child and retirement period is explained. Definitions have been made regarding sexual abuse of children after childhood. The risks that increase the risk of sexual abuse are mentioned, and alternatives to be used in interventions against sexual abuse are examined and presented within the scope of national and international literature. The increase in the awareness of abuse news in our country and around the world from mass media and social media has started to occupy our agenda more than in the past. In this context, the risk factors for sexual abuse are explained and the negative effects it will have on children are tried to be discussed in the context of the subject. Approaches that can be used in interviews with sensitive and vulnerable children are mentioned. It was mentioned which approaches and bio-psycho-social interventions can be used in interviews with individuals who have been sexually abused. Even though the people conducting the interviews were professionals, approaches that could guide the experts were mentioned during the interviews. It contains information that can be used in the field by professional staff who are more likely to encounter sexual abuse cases, especially in organizations affiliated with the Ministry of Justice and the Ministry of Health.

Anahtar Kelimeler

• Cinsel İstismar
• Yaklaşımlar ve Teknikler
• Sosyal Hizmet

Kaynakça

1. Acehan, S. Bilen, A. Ay, M. Gülen, M. Avcı, A. ve İçme, F. (2013). Çocuk istismarı ve ihmalinin değerlendirilmesi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 22(4), 591-614.
2. Aktepe, E. (2009). Çocukluk çağı cinsel istismarı, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 1,95-119.
3. Akçe, İ. ve Doğan, H. (2020). Cinsel istismara maruz kalmış çocuklar üzerine bir değerlendirme, Sosyal Çalışma Dergisi, 4(1), 12-20.
4. Akyüz, E. (2012). Çocuk hukuku: Çocukların hakları ve korunması. (2. Baskı), Pegem Akademi: Ankara.
5. Alpaslan, A, H. (2014). Çocukluk döneminde cinsel istismar. Kocatepe Tıp Dergisi, 15(2),194- 201.
6. Bakılcı, A. (2019). Korunma ihtiyacı olan çocuklara yönelik çocuk evleri modelinin tarihsel süreci ve mutlu yuva derneği örneği (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Bennet, W. L. Feldman, M. S. (1981). Reconstructing reality in the courtroom. Tavistock.
8. Bilginer, Ç. Tural- Hesapçıoğlu, S. ve Kandil, S. (2013). Sexual abuse in childhood: A multidimentional look from the view point of victims and perpetrators, The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 1(26), 55-64.

9. Block, S.D. Foster, E.M. Pierce, M.W. Berkoff, M.C. Runyan, D.K. (2013). Multiple forensic interviews during investigations of child sexual abuse: A cost-effectiveness analysis. App Dev Sci, 17(4), 174-183.
10. Boat, B. W. Everson, M. D. (1996). Concerning practices of interviewers when using anatomical dolls in child protective services investigations. Child Maltreatment, 1(2), 96-104.
11. Bulut, S. (2007). Çocuk cinsel istismarı hakkında bir derleme. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 28, 139-156.
12. Cox, M. (2005). The pictorial world of the child. Cambridge University Press.
13. Cyr, M. Lamb, M. E. (2009). Assessing the effectiveness of the NICHD investigative interview protocol when interviewing French-speaking alleged victims of child sexual abuse in Quebec. Child Abuse & Neglect, 33(5), 257-268.
14. Çağlar, E.E. ve Türk, T. (2019). İstismara maruz kalan çocuklarla adli görüşme: NICHD protokolü önerisi, TAAD, Yıl: 11, Sayı: 38.
15. Çeçen, R, A. (2007). Çocuk cinsel istismarı: Sıklığı, etkileri ve okul temelli önleme yolları. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 4(1). 1-17.
16. Danış, M.Z. Aygün, M., Karasu, M. ve Danış, Y. (2019). Çocuk izlem merkezleri ve sosyal hizmet. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(89), 518-528.
17. Demirel, B ve Atalar, U. (2017). Child sexual abuse and processing of victims related to the event. Journal of Current Researches on Social Sciences, 7(3), 221-232.
18. Deveci, E. ve Açık, Y. (2003). Çocuk istismarı nedenlerinin incelenmesi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 12(4), 396-405.
19. Dönmez, Y. E. Soylu, N.,Özcan, Ö. Ö.,Yüksel, T. (2014). Cinsel İstismar Mağduru Çocuk ve Ergen Olgularımızın Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri. Journal of Turgut Ozal Medical Center, 21(1), 44-48.
20. Eren- Gümüş, A. (2017). Çocuk cinsel istismarı şüphesinin bildirimi öncesinde çocukla yapılacak ilk görüşme. Klinik Psikiyatri, 20, 45-58.
21. Everson, M. D. Boat, B. W. (1994). Putting the anatomical doll controversy in perspective: An examination of the major uses and criticisms of the dolls in child sexual abuse evaluations. Child Abuse & Neglect, 18(2), 113-129.
22. Güçlü, S.(2016). Çocukluk ve çocukluğun sosyolojisi bağlamında çocuk hakları. Sosyoloji Dergisi, Armağan Sayısı, 1(22), 1-22, ISSN: 1300-5642.
23. Güneş-Aslan, G. (2020). Çocuğa yönelik cinsel istismarın açığa vurulma süreci hakkında bir derleme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(4), 1886-1912.
24. Gross, J. Hayne, H. (1998). Drawing facilitates children's verbal reports of emotionally laden events. Journal of experimental psychology: applied, 4(2), 163.
25. Hershkowitz, I. Orbach, Y. Lamb, M. E., Sternberg, K. J. ve Horowitz, D. (2006). Dynamics of forensic interviews with suspected abuse victims who do not disclose abuse. Child abuse & neglect, 30(7), 753-769.
26. Homeyer, L. E. Landreth, G. L. (1998). Play therapy behaviors of sexually abused children. International Journal of Play Therapy, 7(1), 49– 71. https://doi.org/10.1037/h0089418
27. Hsu, E. Sedlar, G. Flood, M. F. ve Hansen, D. J. (2002). Child Sexual Abuse. M. Hersen, (Ed.), Clinical behavior therapy: Adults and children (449-473). New York: Wiley.
28. İzci, L. (2021). Çocuk koruma politikalarının sembolik etkileşimcilik bakış açısıyla analizi: Türkiye, İngiltere, İsveç örnekleri. (Doktora Tezi). Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
29. Jackson, H. ve Nutall, R. (1993). Clinical responses to sexual abuse allegations. Child Abuse ve Neglect: The International Journal. 17, 127-143.
30. Karadoğan, U.C.(2019). “Çocuk ve çocukluk” kavramının tarihsel süreçte değerlendirilmesi. Çocuk ve Medeniyet Dergisi, 4(7), 195-226.
31. Katz, C. Klages, A. L. Hamama, L. (2018). Forensic interviews with children: Exploring the richness of children's drawing and the richness of their testimony. Children and Youth Services Review, 94, 557-562.
32. Kaytez, N. Yücelyiğit, S. ve Kadan, G. (2018). Çocuğa yönelik istismar ve çözüm önerileri. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 18-24.
33. Kendrick, E. M. (2013). Diagram debate: The use of anatomical diagrams in child sexual abuse cases. Liberty UL Rev., 8, 125.
34. Koyuncu, F. (2019). Çocuk sosyolojisi kapsamında farklı çocukluk deneyimleri. (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
35. Kök, H. (2019). Türkiye’de cinsel istismara uğrayan çocuklara yönelik hizmet ve uygulamaların değerlendirilmesi: Bir model önerisi. (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
36. Kurşun, F. (2021). Cinsel istismara maruz kalan çocukların algıladıkları stres ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin sosyal hizmet açısından incelemesi. (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
37. Kır, E. (2013). Çocuklara yönelik cinsel taciz ve istismara karşı önleyici eğitim çalışmaları, Journal of Istanbul University Law Faculty, 71(1), 785-800.
38. Leventhal, J. M. Hamilton, J. Rekedal, S. Tebanao-Micci, A. ve Eyster, C. (1989). Anatomically correct dolls used in interviews of young children suspected of having been sexually abuse. Pediatrics, 84(5), 900-906.
39. Mavili, A. Bilgin, Ö. (2017). Kurum bakımındaki cinsel istismar mağduru çocuklara ilişkin bir araştırma. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırma Dergisi. ISSN: 2602-3393, s:104-128.
40. Odacı, H. Türkkan, T. (2020). Cinsel istismar şüphesi bulunan çocukla görüşme: öğretmenler ve okul psikolojik danışmanları nasıl davranmalı ve neler yapmalı?. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 685-706.
41. Oliver, C. ve Charles, G. (2015). Enacting Firm, Fair and Friendly Practice: A Model for Strengths-Based Child Protection Relationships?. British Journal of Social Work, 46(4), 1009– 1026.
42. Orbach, Y. Herskowıtz, D. Lamb, I.M.E. Esplin, W. ve Sternberg, J. (2000). Assessıng The Value Of Structured Protocols For Forensıc Intervıews Of Alleged Chıld Abuse Vıctıms, Child Abuse ve Neglect. 24(6),733-752.
43. Özbesler, C. İçağasıoğlu Çoban, A. (2013). İhmal ve istismar mağduru çocuklarla sosyal hizmet. H. Acar, N. Negiz, E. Akman (Eds.) Sosyal Politika ve Kamu Yönetimi Bileşenleriyle Sosyal Hizmet Temelleri ve Uygulama Alanları içinde (139-155). Ankara: Maya Yayınevi.
44. Öztop, D.B. ve Özcan, Ö. Ö (2010). Cinsel istismar vak’alarının sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi. Yeni Symposium Journal, 48(4), 270-276.
45. Öztürk, A.B.(2009). Çocuğun cinsel istismarı ve aileyle çalışma, Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 2(20), 89-98.
46. Poole, D. A. Lamb, M. E. (1998). Investigative interviews of children: A guide for helping professionals. American Psychological Association.
47. Pipe, M. E. Gee, S. ve Wilson, C. (1993). Cues, props, and context: Do they facilitate children's event reports.
48. Sanal- Özcan, Y. (2020). Gücün kötüye kullanımı bağlamında cinsel istismara genel bir bakış, Journal of Medical Sciences,1(5) 18-26.
49. Sağlam, Ö. (2016). Cinsel istismar mağduru çocuğa sosyal hizmet yaklaşımı. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi (7), 22-31.
50. Sağlam, M. ve Aral, N. (2016). Tarihsel süreç içerisinde çocuk ve çocukluk kavramları. Çocuk ve Medeniyet, 1(2), 43-56.
51. Saywitz, K. J. Goodman, G. S. Nicholas, E. ve Moan, S. F. (1991). Children's memories of a physical examination involving genital touch: Implications for reports of child sexual abuse. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 59(5), 682.
52. Şamar, B. ve Urhan, B. (2020). Adli görüşme odalarında suç mağdurlarıyla görüşme yapan adli görüşmecilerin deneyimlerinin incelenmesi: Eskişehir adliyesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), 931- 959.
53. Şahin, Ö. (2020). Babaları tarafından cinsel istismara maruz bırakılan kız çocuk annelerinin öznel yaşantılarının nitel olarak incelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, Ankara.
54. Seto, M.C. (2008). Pedophilia and sexual offending against children. Theory, Assessment, And Interventıon, Amerıcan Psychologıcal Assocıatıon Wa Shıngton, DC.
55. Taillieu, K.A. Brownridge, D.A. Tyler, K.A. Chan, K.L. Tiwari, A. ve Santos, S.C. 2016). Pregnancy and Intimate Partner Violence in Canada: a Comparison of Victims Who Were and Were Not Abused During Pregnancy. Sayı: 31, 567–579 (2016). https://doi.org/10.1007/s10896-015-9789-4
56. Thompson, N.(2016). Kuram ve Uygulamada Sosyal Hizmeti Anlamak, (Çev: Cankurtaran, Ö. Hatiboğlu Eren, B.) Dipnot Yayınları. (2009). ISSN: 978-605-4412-97-6.
57. Topbaş, M. (2004). İnsanlığın büyük bir ayıbı: Çocuk istismarı. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 3(4), 76-80.
58. Topdemir, D. (2016). İstismar Mağduru Çocuğun Korunmasında Bir Uygulama: Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
59. Yam, F. C. (2020). Çocuk Cinsel İstismarına Yönelik Müdahale Basamakları ve İşlevlerinin Kuramsal Olarak İncelenmesi. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 3(5), 61-77.
60. Yılmaz, A. (2009). Çocuk istismarı ve ihmali: Risk faktörleri ve çocukların psiko-sosyal gelişimi üzerindeki etkileri. Civilacademy Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 63-79.
61. Yatmaz-Erdiller, Z. Erdemir, E. ve Erbil, F. (2018). Çocuk ve çocukluk: Okulöncesi öğretmen adayları anlatıyor. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – ENAD, 6(13), 284-312.
62. Yakut, İ, H. ve Korkmaz, E. (2013). Çocuklarda cinsel istismar. The Journal of Gynecology - Obstetrics and Neonatology, 10(39), 1630-1632.
63. Zeybekoğlu Akbaş, Ö. Dursun, C.(2020). Teknolojinin aileye etkisi: değişen ailenin dijital ebeveyn ve çocukları. Turkish Stud,es Social, 15(4), 2245-2265.
64. Walker, A. G. ve Warren, A. R. (1995). The language of the child abuse interview: Asking the questions, understanding the answers. True and false allegations of child sexual abuse: Assessment and case management, 153-162.
65. Westcott, H.L. Kynan, S.(2004). The application of a ‘story-telling’ framework to investigative interviews for suspected child sexual abuse. Legal and CriminologicalPsychology, 9, 37–56.
66. Wilson, K. ve Ryan, V. (2008). Working with the sexually abused child: the use of non-directive play therapy and family therapy. Journal of Social Work Practice, 8(1), 67-74.