ХУДОЖЕСТВЕННЫЙ ТЕКСТ КАК ВЫСКАЗЫВАНИЕ (НА МАТЕРИАЛЕ ПОВЕСТИ А. П. ЧЕХОВА «ПАЛАТА № 6»)

Öz

В статье описывается методика анализа художественного текста с учетом внутренней динамики построения высказываний и их включения в цепь коммуникации в практике интерактивного обучения турецких студентов русскому языку во внеязыковой среде. Текст повести Антона Павловича Чехова «Палата № 6» рассматривается как обращение к читателю, как послание адресату, от которого ожидается ответная реация в виде оценки, критики, сочувствия либо возражения. Исследуются три типа высказываний, конструирующих текст: монологическая авторская речь, несобственно-прямая речь персонажей и их диалогическая речь. Выявляется индивидуальность речевого субъекта – автора повести – его стиль, мировоззрение, перипетии замысла произведения, различные формы передачи речи персонажей по отношению к авторской речи.

Anahtar Kelimeler

• художественный текст
• высказывание
• монологическая речь
• диалогическая речь
• авторская речь
• несобственно-прямая речь

ARTISTIC TEXT AS A STATEMENT (ON EXAMPLE OF THE A.P. CHEKHOV STORY “WARD № 6”)

Öz

In our study, the most famous story of Anton Pavlovich Chekhov, who is known as the world-famous Russian and short story writer and is among the greatest writers in history, “Ward No. 6” is handled. In our article, the methodology of literary text analysis is explained, taking into account the internal dynamics of the construction of expressions and their inclusion in the chain of communication in the application of interactive teaching of the Russian language to Turkish students in a foreign language. Anton Pavlovich Chekhov's story "Ward No. 6" is accepted as a message that the reader is expected to respond to in the form of a call, criticism, evaluation, and sympathy. In our study, three types of expressions covering the text were used. These are the monologue author's speech, the indirect speech of the characters, and the dialogical speech. the author reveals the individuality of the topic of speech, his own style, worldview, the peripeteia of the plot of the works, with the author's speech, the different forms of expression of the characters' speech. In addition, in our study, through the role of landscape drawings, the year, the month, the day, the hour, the weather, as well as an action scene, are analyzed as a marker as well as the peripeteia of the plot of the work and an indicator of the emotional state of the characters. The subject of our study is the types of expressions in the story text as a communication tool between the characters, the author and the reader. In our study, as a part of the interactive teaching of Russian, the text analysis of Anton Pavlovich Chekhov's story "Ward No. 6" conducted with Turkish students, taking into account all the difficulties of understanding a foreign language text, the strategy of reading and understanding Russian literary texts, the speech tools used as a complex expression and it was concluded that each reader should find his own individual answer.

Anahtar Kelimeler

• fictional text
• expression
• monologic speech
• dialogic speech
• author’s speech
• out of speech
• direct and indirect speech

BİR İFADE OLARAK EDEBİ METİN (ÇEHOV’UN “6 NUMARALI KOĞUŞ” ÖYKÜSÜNDEN ALINAN MATERYALE DAYANARAK)

Öz

Çalışmada dünyaca ünlü Rus oyun ve kısa öykü yazarı olarak tanınmış ve alanında haklı bir şöhrete ulaşmış yazarlar arasında sayılan Anton Pavloviç Çehov’un tanınmış öyküsü “6 Numaralı Koğuş” ele alınmıştır. Çalışmada anlatının inşasının içsel dinamiklerini dikkate alarak ve bunları iletişim silsilesine dahil ederek, yabancı dil ortamında Türk öğrencilere Rus dilinin etkileşimli öğrenme pratiğinde edebi metni analiz etme metodolojisi uygulanmıştır.
Anton Pavloviç Çehov’un “6 Numaralı Koğuş” adlı öyküsü, okuyucuya bir hitap, muhataba bir çağrı, değerlendirme, eleştiri, empati ya da muhalefet açısından bir yanıt vermesi beklenen muhataba bir mesaj olarak kabul edilmektedir. Çalışmada metni oluşturan üç tür ifade incelenmiştir; yazarın monolog konuşması, karakterlerin dolaylı konuşması ve karşılıklı konuşmalardır. Yazar, eserde, konuşma konusunun bireyselliğini; hikaye yazarının tarzı, dünya görüşü, eserin olay örgüsünün peripeteia’sı, yazarın konuşmasına göre karakterlerin konuşmasının farklı aktarım biçimlerini ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca çalışmamızda tasvirlerin rolü aracılığıyla; yılın ayı, günün saatinin, havanın, eylem sahnesinin yanı sıra bir işaretleyici olarak eserin olay örgüsünün peripeteia’si ve karakterin duygusal durumunun bir göstergesi olarak analiz edilmektedir.
Çalışma konusu, karakterler arasında olduğu kadar yazar ve okuyucular arasında da bir iletişim aracı olarak hikaye metninde yer alan ifade türleridir.
Burada, Anton Pavloviç Çehov’un “6 Numaralı Koğuş” adlı öyküsünün metin analizi, yabancı dil olarak Rusça’nın etkileşimli öğretiminin bir parçası olarak Türk öğrencilerle birlikte karşılaştırmalı edebiyat dersinde yürütüldü. Yabancı bir dil metnini algılamanın tüm zorluklarını hesaba katarak metnin analizi, Rus edebi metinlerini okuma ve anlama stratejisinin bilinçli bir yaklaşım gerektirdiği sonucuna varmayı mümkün kılmaktadır. Yazarın metni kapsamlı bir anlatı olarak hazırlama sürecinde kullandığı söz varlıkları, okuyucuların önüne her birinin kendi bireysel cevaplarını bulması gereken hayati derecede önemli sorular koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• kurmaca metin
• ifade
• monolojik konuşma
• diyalojik konuşma
• yazarın konuşması
• konuşma dışı
• doğrudan ve dolaylı konuşma

Kaynakça

1. 1. Baxtin, M. (1996). Problema rechevyh zhanrov, Sobr. soch., Moscow, Russkie slovari, T.5: Raboty 1940-1960 gg. http://philologos.narod.ru/bakhtin/bakh_genre.htm
2. 2. Vereshhagin, E.and Kostomarov, V. (1973) Yazy'k i kul’tura. – Moscow
3. 3.Gal'perin, I. (1981) Tekst kak obekt lingvisticheskogo issledovaniya. Moscow, Nauka
4. 4. Crystal, D. (2005) The Cambridge Encyclopedia of the English Language, Cambridge University Press.
5. 5. Matezius, V. (2003) Izbranny'e trudy' po yazy’koznaniyu Editorial URSS ISBN:20035-354-00522-1
6. 6. Nikolaeva, T. (1978) Lingvistika teksta. Sovremennoe sostoyanie i perspektivy', Novoe v zarubezhnoj lingvistike. -Moscow, Progress, 1978.-Vy'p. 8, 5-39.
7. 7. Repin, I. (1950) Pis'ma k pisatelyam i literaturny'm deyatelyam. 1880—1929. Moscow
8. 8. Stepanov, A. (2005) Problemy' kommunikacii u Chekhova. Tema dissertacii i avtorefetata po VAK RF 10.01.01., doktor filologicheskix nauk. Moscow. https://www.dissercat.com/content/problemy-kommunikatsii-u-chekhova

9. 9. Hrapchenko M. (1987) Tekst i ego svojstva. // Issledovaniya po drevnej i novoj literature. Leningrad, Nauka.
10. 10. Chekhov, A. (2003) Izbrannoe: Rasskazy'. Povesti. P'esy'. Vospominaniya pisatelej o Chekhove. Moscow, Izd-vo E'ksmo.