Araştırma Makalesi

FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830)

Sayı: 59 30 Eylül 2023
PDF İndir
EN TR RU

FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830)

Öz

Cezayir’in Osmanlı hâkimiyeti altındaki dönemi, Cezayir tarihinde derin izler bırakan önemli bir dönemdir. Cezayir, Osmanlı hâkimiyeti öncesinde birbirinden bağımsız birkaç krallık ve emirliğin oluştuğu siyaseten parçalı bir coğrafi yapıya sahipken, Osmanlı hâkimiyeti ile birlikte kendi coğrafi ve siyasi birliğini sağlayabilmiştir. Osmanlı öncesi Cezayir’de var olan emirlikler ve çeşitli siyasi oluşumlar, Batı Akdeniz'de etkilerini ortaya koyan güçlü bölgesel devletler olarak ortaya çıkamamışlardır. Ancak Osmanlı döneminde Cezayir’in siyasi ve coğrafi birliğinin sağlanmasıyla bu durum değişiklik göstermeye başlamıştır. İstikrarlı durum, 17. yy’ın ortalarına kadar devam etmiştir. Osmanlı’nın son dönemlerinde Cezayir’de yaşanmış olan iç anlaşmazlıklar, Cezayir’deki Osmanlı yönetiminin yozlaşması, bölgedeki isyan ve itaatsizliklerin çoğalması ve batıl inançlara dayanan bir din anlayışı benimseyen tasavvufi bir geleneğin ortaya çıkması gibi sebepler, Cezayir’in Akdeniz’deki gücünü git gide kaybetmesine yol açmıştır. Cezayir’in kendi içinde yaşadığı ve çeşitli alanlara yansıyan çöküşü, eyaletin Fransa tarafından işgal edilmesini kolaylaştıran tüm temel koşulların oluşmasını sağlamıştır. Cezayir’de özellikle otorite alanında ortaya çıkan acziyet, Fransa’nın uyguladığı ve uzun süre devam ettirdiği deniz kuşatmasını kıramamasına sebep olmuştur. Ardından Fransa’nın başlattığı işgal harekâtı başarılı olmuş ve Cezayir’de yaklaşık üç yüz yıl hüküm süren Osmanlı hâkimiyeti son bulmuştur. Asırlar boyunca Cezayir’e yönelik bütün saldırı ve işgal girişimlerini boşa çıkaran güçlü Osmanlı donanması ve deniz birlikleri, bu işgali engellemeye dönük ciddi bir direniş gösterememiştir. Bu araştırmada, Cezayir’de Osmanlı hâkimiyetinin sona ermesi ve 1830’da Fransız işgaline uğramasını kolaylaştıran iç meseleler, değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

Yok

Teşekkür

Yok

Kaynakça

  1. al ĞARBİ, al Ğali. (1986). al Hayat Siyasiya fi Niyabet al Cezayir İban Asr al Dayat, Servet İbn Şerif Adarkaoui Zid al Atrak fi Matla’ al Karn 19. Macalla al Buhus al Tarihiyya, 23-24, 164-178.
  2. al ANTARİ, Muhammed Salih. (1974). Sinin al Kuht ve al Masgaba ev Macaat Kosntina. al Şerike al Vataniyya Lin- Naşr vet- Tavzi’, Cezayir.
  3. al MADANİ, Ahmed Tevfik. (1974). Muzakkirat al Hacc Ahmed al Şerif al Zahhar, Nakib al Aşraf al Cezair. al Şerike al Vataniyya Lin-Naşr vet- Tavzi’, Cezayir.
  4. al MAZARİ, Ağa bin Avde. (1990). Tulu’ Saad al Suud fi dhbar Oran ve al Cezayir ve İspanya ve Firansa ila avahir al Karn Al Tasi’ Aşar. Dar al-Gharb al-Islami. Cezayir
  5. al NASİRİ, Abu al Abbas Ahmed. (1997). al İstiksa li Ahval Dour al Magrib al Aksa. Dar al Kitab, Darul’ Beyda.
  6. al VAHRANİ, Mouslim Bin Abdulkadir (1974). Enis al Garib ve al Musafir. al Şerike al Vataniyya Lin-Naşr vet-Tavzi’, Cezayir.
  7. al ZAHHAR, AC. (2016). Mouzakkirat Ahmed al Şarif Ahmed al Zahhar. Al-Shrika Al-Vataniya Lin-Nashr Vat-Tauzi, Cezayir.
  8. al ZİYANİ, Muhammed Bin Yusuf. (2013). Delil al Hayran ve Enis al Sahran fi Ahbar Madinat Oran. Alim al Maarifa, Cezayir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Afrika Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

5 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 59

Kaynak Göster

APA
Kalkan, G. (2023). FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830). Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 59, 102-111. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1347731
AMA
1.Kalkan G. FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830). Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;(59):102-111. doi:10.17498/kdeniz.1347731
Chicago
Kalkan, Gökçen. 2023. “FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830)”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 59: 102-11. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1347731.
EndNote
Kalkan G (01 Eylül 2023) FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830). Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 59 102–111.
IEEE
[1]G. Kalkan, “FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830)”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, sy 59, ss. 102–111, Eyl. 2023, doi: 10.17498/kdeniz.1347731.
ISNAD
Kalkan, Gökçen. “FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830)”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 59 (01 Eylül 2023): 102-111. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1347731.
JAMA
1.Kalkan G. FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830). Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;:102–111.
MLA
Kalkan, Gökçen. “FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830)”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 59, Eylül 2023, ss. 102-11, doi:10.17498/kdeniz.1347731.
Vancouver
1.Gökçen Kalkan. FRANSA İŞGALİ ÖNCESİ CEZAYİR’İN DURUMU (1792-1830). Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Eylül 2023;(59):102-11. doi:10.17498/kdeniz.1347731