Araştırma Makalesi

İRAN'DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Sayı: 59 30 Eylül 2023
PDF İndir
RU EN TR

İRAN'DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Öz

İnsan davranışları üzerinde bazı faktörlerin etkisi kaçınılmazdır. Bu bağlamda coğrafi faktörlerin etkisi de çok eskilerden beri düşünürler ve Sosyo- kültürel ve Sosyo- psikolog araştırmacıların araştırma alanı olmuştur. Yaşam koşulları, çevre, doğa ve diğer unsurlar insani eylemlerine etki bıraktığı gibi birçok eğilimlerin de ana kaynağı haline gelmiştir. Konu itibariyle, iklimsel koşulların ve doğal çevredeki farklılıkların insan üzerinde olan etkileri ve insanın davranışını belirli reaksiyonlar olarak ortaya koymasına neden olabilmektedir. Herodot ve Aristoteles'ten İbn Sina, Montesquieu ve İbn Haldun'a kadar düşünürler, filozoflar, politikacılar, büyük liderler ve sosyal bilimciler bile, iklim ile insan davranışları arasındaki ilişkiyi araştırmışlar ve üzerinde kanaatlerini ileri sürmüşlerdir. Hipokrat ve onun takipçileri, MÖ 5. yüzyılda, ikilimin ve coğrafi koşulların insan alışkanlıkları, ahlakı ve fizyolojisi üzerindeki etkisini öne sürmüşlerdir. İran, dört mevsimli bir ülke olarak aynı zamanda çok etnikten oluşan bir ülkedir. Dolayısıyla İran’da yaklaşık 2 asırdan beri siyasi alanda kendini göstermiş olan politik olaylar, devrimsel eğilimler ve protestoların gerçekleşmesinde işte iklimin ve coğrafi faktörlerin etki oranı dikkat çekicidir. İklimin insanla bağlı olarak davranış özellikleri üzerindeki etkisi ile elverişli ve motive edici coğrafi temellerin varlığı da hareketlerin ve isyanların oluşmasında rol oynamıştır. İran'ın coğrafi yapısına bakılınca, tam bir kavşak niteliğine sahiptir. Bundan dolayı saldırıların, askeri savaşların ve kültürel karşılaşmaların merkezi haline gelmiş ve yıllarca birçok dış etkenlerin etkisine maruz kalarak gerek etniksel gerekse de dinsel değişimleri tecrübe etmiştir ve etmektedir. Bu yüzden İran’ın demografisi farklı ve çok milletlerden oluşan bir ülke sayılmaktadır. Dolayısıyla toplumsal çeşitliliğe neden olan biyolojik ve coğrafi çeşitlilik, farklı coğrafi bölgelerdeki topluluklara özel ve benzersiz bir kimlik kazandırmıştır. Böyle bir durumda meşru hareketin ana aktörleri, diğer coğrafi bölgelerin ve etnik grupların İran'ın statüsünü iyileştirme ve iktidara katılma motivasyonunu oluşturmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aein Dost, S. (2012). Investigating the effects of unequal opportunities on the ethnic groups of Iran. Thesis, 57. Mashhad, Iran: Ferdowsi University of Mashhad.
  2. Andalib, Z., & Asarian Nejad, H. (2010). Security and Ethnicity in the Islamic Republic of Iran. Iranology (s. 149- 201). içinde Tehran: Ministry of Foreign Affaires Publications.
  3. Aristotle. (1985). Politics Geography. (H. Enayat, Çev.) Tehran: Kharazmi Publications.
  4. Aristotle. (2016). Politics (5 b.). (H. Enayat, Çev.) Tehran: Kharazmi Publications.
  5. Armand, F., & Sourah, F. (2015). Studying the Interaction and Solidarity of Iranian Ethnic Groups in the Discourse of National Unity. Journal of Nations Research- Monthly, 1(4), s. 24-41.
  6. Asarian Nejad, H. (2014). Security and Ethnicity in Iran. National Defense Monthly Jouranl, s. 48-59.
  7. Bates, D. &. (1996). Cultural Anthropology. R. Hoseinzadeh içinde, The Cultural - Social Reviews (M. Salesi, Çev., s. 419-426). Tehran: Scientific Publications of Trhran.
  8. Duverge, M. (1988). Political Sociology. (A. Shariat Panahi, Çev.) Tehran: Tehran University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2023

Kabul Tarihi

11 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 59

Kaynak Göster

APA
Golkarıan, G., & Heıdarıbenı, Z. (2023). İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 59, 112-133. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1354719
AMA
1.Golkarıan G, Heıdarıbenı Z. İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;(59):112-133. doi:10.17498/kdeniz.1354719
Chicago
Golkarıan, Ghadir, ve Zohreh Heıdarıbenı. 2023. “İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 59: 112-33. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1354719.
EndNote
Golkarıan G, Heıdarıbenı Z (01 Eylül 2023) İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 59 112–133.
IEEE
[1]G. Golkarıan ve Z. Heıdarıbenı, “İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, sy 59, ss. 112–133, Eyl. 2023, doi: 10.17498/kdeniz.1354719.
ISNAD
Golkarıan, Ghadir - Heıdarıbenı, Zohreh. “İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 59 (01 Eylül 2023): 112-133. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1354719.
JAMA
1.Golkarıan G, Heıdarıbenı Z. İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;:112–133.
MLA
Golkarıan, Ghadir, ve Zohreh Heıdarıbenı. “İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 59, Eylül 2023, ss. 112-33, doi:10.17498/kdeniz.1354719.
Vancouver
1.Ghadir Golkarıan, Zohreh Heıdarıbenı. İRAN’DAKİ SİYASİ AYAKLANMALARIN COĞRAFİ YÖNLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Eylül 2023;(59):112-33. doi:10.17498/kdeniz.1354719