TR
RU
EN
AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA
Öz
Dünyada önceden hiç olmadığı kadar pek çok insan artan şekilde deprem, sel, orman yangını, toprak kayması gibi afetlere maruz kalmaktadır. Tüm dünyada iklim değişiminin sonucu ortaya çıkan sel, yangın, kuraklık gibi afetler, tektonik olaylar neticesinde ortaya çıkan depremler önemli can ve mal kaybına neden olmaktadır. Türkiye için yaşanan deprem felaketleri, beklenen Marmara depremi ülkenin geleceğini stratejik olarak tehdit eden olaylardır. Kamuoyunun afetlerin getirdiği olumsuz sonuçlara yönelik farkındalığı yüksek olmasına rağmen, yeterli risk algısının olmaması afete hazırlık ve önleminin benimsenmemesine neden olmaktadır. Afetlerin oluşturduğu bu tehditlere karşı nasıl bütünsel bir yaklaşımla yanıt verileceği konusu önemli kararlar arasındadır. Afet riskinin olduğu bölgelerde yaşayanların risk algısının geliştirilmesi afetlere zamanında müdahale etme yeteneklerinin geliştirilmesine yardımcı olabilir. Bu çalışma ile insanların afetlere yönelik risk algılarının afetlere yönelik tutum ve hazırlık niyetine etkisi araştırılmaktadır. Araştırmanın verileri kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen kişilere uygulanan web tabanlı anket ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde PLS tabanlı yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Pazarlama bakış açısı ile yapılan bu çalışmada elde edilen bulgulara göre, risk algısı; algılanan kırılganlık ve algılanan şiddet üzerinde etkilidir. Algılanan kırılganlık, algılanan şiddet, afete yönelik tutum ve güven afete hazırlanma niyetinde etkilidir. Buna göre her bölgenin mevcut riskine göre insanlara afete hazırlık eğitimlerinin verilmesi ve bunun sürdürülebilirliğinin sağlanması uygun olacaktır. Hedef kitleyi oluşturan insanlardan elde edilen bu bilgiler kamu, özel ya da sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerini planlamasına destek olabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ainuddin, S., Routray, J.K., Ainuddin, S. (2014). People's risk perception in earthquake prone Quetta city of Baluchistan. International Journal of Disaster Risk Reduction, 7, 165-175.
- Ajzen, I. 1991. The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Process, 50(2), 179- 211.
- Alexander, D. (2019). L’Aquila, central Italy, and the ‘disaster cycle’, 2009-2017”. Disaster Prevention and Management, 28 (2), 272-285.
- Al-Nammari, F., Alzaghal, M. (2015). Towards local disaster risk reduction in developing countries: challenges from Jordan. International Journal of Disaster Risk Reduction, 12, 34-41.
- AlQahtany, A.M., Abubakar, I.R. (2020). Public perception and attitudes to disaster risks in a coastal metropolis of Saudi Arabia. International Journal of Disaster Risk Reduction, 44, 101422.
- Armaş, I. (2008). Social vulnerability and seismic risk perception. Case study: the historic center of the Bucharest Municipality/Romania, Natural Hazards, 47, 397-410.
- Bronfman, N.C., Cisternas, P.C., López-Vázquez, E., Cifuentes, L.A. (2016).Trust and risk perception of natural hazards: implications for risk preparedness in Chile. Natural Hazards, 81, 307-327.
- Brown, P., Daigneault, A.J., Tjernström, E., Zou, W. (2018). Natural disasters, social protection, and risk perceptions. World Development, 104, 310-325.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
22 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
24 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
11 Şubat 2025
Kabul Tarihi
27 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 66
APA
Tuygun Toklu, A., & Toklu, İ. T. (2025). AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 66, 43-62. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1637666
AMA
1.Tuygun Toklu A, Toklu İT. AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2025;(66):43-62. doi:10.17498/kdeniz.1637666
Chicago
Tuygun Toklu, Arzu, ve İsmail Tamer Toklu. 2025. “AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 66: 43-62. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1637666.
EndNote
Tuygun Toklu A, Toklu İT (01 Haziran 2025) AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 66 43–62.
IEEE
[1]A. Tuygun Toklu ve İ. T. Toklu, “AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, sy 66, ss. 43–62, Haz. 2025, doi: 10.17498/kdeniz.1637666.
ISNAD
Tuygun Toklu, Arzu - Toklu, İsmail Tamer. “AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 66 (01 Haziran 2025): 43-62. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1637666.
JAMA
1.Tuygun Toklu A, Toklu İT. AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2025;:43–62.
MLA
Tuygun Toklu, Arzu, ve İsmail Tamer Toklu. “AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 66, Haziran 2025, ss. 43-62, doi:10.17498/kdeniz.1637666.
Vancouver
1.Arzu Tuygun Toklu, İsmail Tamer Toklu. AFETLERE HAZIRLIK NİYETİNİ ETKİLEYEN RİSK ALGISI ÜZERİNE ARAŞTIRMA. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Haziran 2025;(66):43-62. doi:10.17498/kdeniz.1637666