"TANGARA (TENGRI)" KELİME MİTOLOJİK TEMELİ EKOLJİLİ ETİK ÇERÇEVESİNDE (OLONKHO METİNLER ÜZERINDE DAYALI)
Öz
Makalede paleoastronomi malzemelere dayalı yazarın fasılalara ayırdığı Gök Kültü hakındaki düşünceler ortaya koyulmu ştur. Böyle olmakla beraber Neolit çağı Gök Kültü’nün düalizm kavrayışının klasik biçim verici zamanı olarak açıklanmıştır. Daha sonra “Ekolojiksel Etik” terimi açıklanmıştır. Epik metinler örneklerinden hareketle insanoğlunun tabiata yaptığ ı olumlu ve olumsuz etkilerden bahsedilmiştir. Türk Halklarının geleneksel kültürüne göre insanoğlunun çevresi ile beraber ahenkli yaşama niyetleri özetlenmiştir. Daha sonraki aşamalarda “Tengri, Tanrı” terimlerinin etimolojiksel araştırmalara, kelime analizine ve bu kelimelerin Tabii Bilimler içerisindeki anlamına dayalı ekolojiksel kurallarının belirlenmesi dikkate alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
THE MYTHOLOGICAL BASIS OF THE WORD "TANGARA (TENGRI)" IN THE CONTEXT OF ENVIRONMENTAL ETHICS (BASED ON THE TEXTS OF OLONKHO)
Öz
The article gives a certain author of periodization of the cult of the sky based on the archaeology of the Paleolithic, Mesolithic and Neolithic. The Neolithic is defined as the time of classical type dual concept of worship of heaven. Further defined based the term "environmental ethics". On epic texts are examples of essential human component, which may affect the environment positively or negatively. Provides an overview of the rituals in the traditional culture of the Turkic peoples to maintain a harmonious coexistence of humans in the environment. The next step was to identify the laws of environmental ethics on etymological study of the term "Tengri, Tangara" and an analysis of the lexical units and their values in the context of the Natural sciences knowledge.
Anahtar Kelimeler
МИФОЛОГИЧЕСКАЯ ОСНОВА СЛОВА “ТАНГАРА (ТЭНГРИ)” В КОНТЕКСТЕ ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ ЭТИКИ (НА МАТЕРИАЛЕ ТЕКСТОВ ОЛОНХО)
Öz
В статье дается авторская периодизация культа Неба, основанная на материалах палеоастрономии (астроархеологии). При этом, неолит определяется как время оформления классического типа дуальной концепции культа Неба . Далее опрелеляется термин “экологическая этика”. На материале эпических текстов выявляются примеры сущностной составляющей человека, способных повлиять на окружающую среду как позитивно, так и негативно. Приводится обзор ритуалов в традиционной культуре тюркских народов, призванных сохранять гармоничное сосуществование человека в окружающей среде. Следующим этапом стало выявление законов экологической этики на материале этимологического исследования термина “Тэнгри, Тангара” и анализ полученных лексических единиц и их значений в контексте естесствонаучных знаний.
Anahtar Kelimeler
