SOCIAL PROBLEMS AND DESTINY OF MAN IN CHINGIZ AITMATOV’S WORK OF ART

Öz

Social problems have been raised sharply in Chingiz Aitmatov’s works. Researching reasons and results of the social problems of social life in a literary style, the writer was able to skillfully describe their significant role in shaping the destiny of man. During the Soviet period, these problems weren’t paid a special attention in scientific researches or critical articles written about the writer’s works, or they were covered up and considered superficially. By means of different metaphors, subtexts and symbols, the writer’s skillfully and openly discussions about negative phenomena happening due to social problems did not satisfy the Socialist ideology of that time. Today is another epoch and another time. Today, in renewal historic condition, Chingiz Aitmatov’s works are to be read and evaluated from a renewed artistically aesthetic point of view. One of the main problems to be studied is the social problems. In our article, Chingiz Aitmatov’s stories “The White Steamer”, “Farewell Gul’sary” and his novel “The Scaffold ” will be analyzed from this point of view. Scientific conclusions will be drawn on the fact that the main reason for the characters’ becoming tragic in the writer’s work mentioned above is that social problems are unsettled and not directed in a right way.

Anahtar Kelimeler

• Destiny of Man,Social Problems,Historical- Social Conditions,Intellect,Conscience,Drama- Tragedy

CENGİZ AYTMATOV’UN SANAT ESERLERİNDE SOSYAL SORUNLAR VE İNSANIN KADERİ

Öz

Cengiz Aytmatov’un eserlerinde sosyal sorunlar çok derin bir biçimde işlenmiştir. Edebi bir üslup kullanarak, sosyal yaşantı içinde beliren sosyal sorunların sonuçlarını belirleyen yazar, bu sorunların insanın kaderini belirleme konusunda oynadıkları önemli rolü de ustaca işler. Sovyet döneminde, akademik çalışmalar bu türden sorunlara önem vermemiş ya da bu sorunlar görmezden gelinerek üstü kapatılmıştır. Farklı metaforlar, alt metinler ve simgeler yoluyla, yazar; dönemin olumsuz sosyal olgularını ustaca ve kimi zaman açık biçimde irdelemiştir, çünkü ona göre bu türden sorunlar dönemin Sosyalist ideoloji öğretileri ve iddialarıyla örtüşmemektedir. Günümüz farklı bir dönem ve bakış açısıdır. Yenilenen tarihi algıda, Cengiz Aytmatov’un eserleri estetik bakış açısı ile yeniden okunmalı ve değerlendirilmelidir. İncelenecek ana konulardan birisi sosyal sorunlardır. Makalemizde, Cengiz Aytmatov’un “Beyaz Gemi”, “Elveda Gülsarı” hikayeleri ile “Darağacı” adlı romanı bu açıdan çözümlenecektir. Bilimsel açıdan, trajik bir kişiliğin ortaya çıkmasının ana nedeninin eserde işlenen sosyal sorunların çözümsüz kalması ve doğru biçimde yönlendirilmemesi olduğu gösterilecektir.

Anahtar Kelimeler

• İnsan Kaderi,Sosyal Sorunlar,Tarihi-Sosyal Koşullar,Zeka,Bilinç,Drama-Trajedi

СУДЬБА ЧЕЛОВЕКА И СОЦИАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ В ПРОИЗВЕДЕНИЯХ Ч. АЙТМАТОВА

Öz

Одной из проблем, остро затрагивающихся в произведениях Чингиза Айтматова, является социальная проблема. Исследуя причины и следствия социальных проблем общественной жизни в своих произведениях, писатель сумел искусно описать их значительную роль в судьбе человека. В советское время в научных исследованиях и критических статьях, посвященных произведениям писателя, этим проблемам не было уделено достаточного внимания. Используя различные метафоры, подтексты и символы, писатель искусно раскрывает отрицательные явления, происходящие из-за социальных проблем и несогласия с социалистической идеологией того времени. Сегодня, в новых исторических условиях следует вновь перечитывать произведения Чингиза Айтматова и анализировать их с новой художественноэстетической точки зрения. Одной из главных проблем все еще остается социальная проблема. В настоящей статье анализ произведений Чингиза Айтматова "Белый пароход", "Прощай Гульсары" и роман "Плаха" будет основан на данных критериях. Научные выводы будут основываться на выявлении основных причин драматического трагического персонажа в указанных произведениях, которые заключаются в неразрешенных социальных проблемах.

Anahtar Kelimeler

• судьба человека,социальные проблемы,историко-социальные условия,интеллект,сознание,драма-трагедия