ПО ПОВОДУ ГЛАГОЛА (SANÇMAK) ВОНЗАТЬ
Öz
Слова являются основными элементами языка, как живого существа. Как язык,
так и слова, как живые существа, современем меняются. Турецкий язык, по своей
структуре один из подходящиих языков для образования новых слов. Однако,
словообразующие некоторые корни современем стали исчезать, а некоторые
сохранились по сей день. Слово “batmak” и “saplamak” означает как вонзатся. Глагол
“sançmak”, тоже является древним тюркоязычным корнем. В лексике анатолийского
турецкого языка имеются много непродуктивных корней от имён и глаголов.
Некоторые из них, не смотря на свою непродуктивность, продолжают существовать
вместе со словами образоваными ими. В статье рассматривается значение глагола
”sançmak”со времён древнетурецких текстов, который непродуктивен в
анатолийском терецком языке, однако часто используется в диалектах этого языка.
Anahtar Kelimeler
ON THE VERB ‘SANÇMAK’
Öz
The basic elements of a living language are words. Like the language, the living words
change, develop or decease in time. Turkish is one of the most appropriate languages for
producing words as part of its structure. Our language enables many new words to be
produced because of derivational affixes added into the roots of nouns and verbs. Yet, when
some of them disappear through the historical periods, others manage to reach up to the
present. 'Sançmak', meaning to stab is a very old root from Old Turkish in our language.
However, there are some roots of verbs and nouns, being non-functional now in Turkish
tongue. Although some of them have lost their functions, their lives go on with the words
that are derived from them.
In this study, the development of the verb ‘sançmak’, which has been alive in the
mouths of Anatolia and has not been used actively in the written language of Turkish
among todays modern Turkish dialects and accents through the former texts of Turkish
language, will be analyzed. The word ‘sançmak’ is derived from the verb stem, and in this study, it will be revealed that this verb stem has been alive in some words used in the
written language of Turkish actively; yet, in written language, it has lost its function.
Anahtar Kelimeler
SANÇMAK FİİLİ ÜZERİNE
Öz
Canlı bir varlık olan dilin temel öğeleri, sözcüklerdir. Tıpkı dil gibi canlı olan sözcükler de zaman içinde değişir, gelişir ya da ölür. Türkçe, yapısı itibarıyla sözcük türetmeye en uygun dillerden biridir. Dilimiz, isim ve fiil köklerine getirilen yapım ekleri sayesinde yüzlerce yeni sözcüğün türetilmesine imkân sunmaktadır. Fakat bu köklerden bazıları tarihî dönemler içerisinde yok olup kaybolurken, bazıları ise günümüze ulaşmayı başarmıştır. Batmak, saplamak anlamına gelen, sançmak fiili de dilimizde, Eski Türkçe döneminden itibaren var olan çok eski bir köktür. Ancak Türkiye Türkçesinin sözvarlığında artık işlek olarak kullanılmayan bazı isim veya fiil kökleri vardır. Bu köklerden bir kısmı işlekliğini yitirmiş olsa da kendisinden türetilmiş olan sözcüklerde yaşamlarını devam ettirirler. Bu çalışmada Türkiye Türkçesi yazı dilinde pek işlek olarak kullanılmayan, ancak Türkiye Türkçesi ağızlarında canlı olarak yaşayan sançmak fiili üzerinde durulacaktır. Bu fiilin, Türk dilinin en eski metinlerinden yola çıkılarak, bugünkü Çağdaş Türk lehçe ve şiveleri ve Türkiye Türkçesi Ağızlarındaki kullanımı ele alınacaktır. Türkiye Türkçesi yazı dilinde işlek olarak kullanılan bazı sözcüklerde bu fiil kökünün yaşadığı ortaya konulacaktır.
Anahtar Kelimeler
