RELIGION IN THE NORTH OF THE BLACK SEA IN THE MIDDLE AGE

Öz

There was Buddhism and Christianity in the opposite of Islam among the Turks in this period. Various tribes such as Kipchak, Pechenek, Mongol, Russian, Khazar were settled in the North of the Black Sea, other than Muslim cultures. They were influenced by other beliefs such as Christianity, Buddhism and paganism. Therefore, along with the efficiency of Christianity in the North of the Black Sea after the pagan beliefs of these tribes; The Christian church played an important role in medieval Russia as it did in the medieval western world upon the spiritual life of the nations. So, after the victory of Islam in the Golden Horde State, there was little reason for a direct Mongol influence on the religious area in Russia. But the Mongol conquest indirectly affected the development of the Russian church and its spiritual life in various forms. Therefore, the city of Kiev, which is the metropolitan office of the Russian church, was destroyed and could not serve. Actually, in this study, we tried to examine the influences of the religious beliefs that emerged in the Middle ages on the north of the Black Sea or that existed in that region on the persons or states and the social reflections of these effects. 

Anahtar Kelimeler

• Paganizm Christianity
• Budhizm
• Islam

ВОСПРИЯТИЕ РЕЛИГИИ В СРЕДНИЕ ВЕКА НА СЕВЕРЕ ЧЁРНОГО МОРЯ

Öz

этот период среди турецкого народа наряду с приверженцами Ислама были и Христиане и Буддисты. Народы Северной части Черномоского региона Турции, такие как Кипчаки, Печенеги, Монголы, Русские, Каспийцы находились под влиянием не только Исламской культуры, а также Христианства, Буддизма, Язычничества. В связи с этим, после перехода от язычнической веры в Христианскую веру, в духовной жизни и культуре народов Северной части Черномоского региона Турции Христианская Церковь сыграла большую роль в плане приобщения народов к Сердневековой культуре России и Запада. В силу этих обстоятельств и особенно после победы Золотой Орды над Россией, с точки зрения религии на Ислам не отразилось непосредственное влияние Монгольской культуры. Однако захват монголов оказал разнообразное отражение на ход развития влияния Русской Церкви на духовную жизнь. Благодаря этим событиям уже разрушительное влияние Русской Церкви с центром Метрополита в городе Киеве престало какимлибо образом отражаться на духовную жинь Ислама. Таким образом, в данной работе мы попытались довести до сведения читателей влияние культуры народов, населяющих Северную часть Черномоского региона Турции Средневековья и их религии, и отражение этого влияния на духовную жизнь общества того периода.  

Anahtar Kelimeler

• Язычество
• христианство
• буддизм
• ислам

Ortaçağ'da Karadeniz'in Kuzeyinde Din Algısı

Öz

Türkler arasında bu dönemde İslamiyet’in karşısında Budhizm ve Hıristiyanlık vardı. Karadeniz’in Kuzeyindeki Kıpçak, Peçenek, Moğol, Rus, Hazar gibi çeşitli kavimler, Müslüman kültürlerinden başka Hıristiyanlık, Budizm, Putperestlik gibi başka inançların etkisi altına girmişlerdi. Dolayısıyla bu kavimlerin putperestlik inançları sonrasında, Karadeniz’in Kuzeyinde Hıristiyanlığın etkinlik kazanmasıyla da birlikte, Hıristiyan kilisesi, ortaçağ Rusya’sında milletlerin manevi hayatında ortaçağ batı dünyasında olduğu gibi önemli bir rol oynuyordu. Bu yüzden özellikle İslamiyet’in Altın Ordu’daki zaferinden sonra Rusya’ya dini alanda doğrudan bir Moğol etkisi için pek sebep kalmadı. Fakat Moğol fethi dolaylı olarak Rus kilisesinin ve manevi hayatının gelişme seyrini çeşitli şekillerde etkiledi. Bundan dolayı Rus kilisesinin metropolitlik makamı olan Kiev şehri tahrip edilerek hizmet verecek bir durumu kalmadı. Nitekim bizde bu çalışmamızda Ortaçağ’da Karadeniz’in kuzeyinde ortaya çıkan ya da o bölge de var olan  dini inançların kişiler ya da devletler üzerindeki etkilerini ve bu etkilerin toplumsal yansımalarını incelemeye çalıştık.  

Anahtar Kelimeler

• Purperestlik
• Hristiyanlık
• Budizm
• İslamiyet

Kaynakça

1. Asker, Ali, (2010). “Kilise Savaşları: Moskova- Kiev- İstanbul”, 21. Yüzyıl Dergisi, S. 21, s. 32-38.
2. Ataöv, Türkkaya, (1968). “Rus Devletinin Kuruluşu”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakiltesi Dergisi, C. XXIII, S. 4, Ankara, s. 220-243.
3. Barthold, Wilhelm, (2006). Türk-Moğol Ulusları. (Hasan Eren, Çev.), Ankara:TTK.
4. Barthold, Wilhelm, (2013). Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler, (Ragıp Hulusi Özdem, Çev.), Ankara:TTK.
5. Cüveyni, (2013). Tarih-i Cihan Güşa, (M. Öztürk, Çev.), Ankara: TTK.
6. Cohen, Claude, (2010) Haçlılar zamanında Doğu ve Batı, (Mustafa Daş, Çev.), İstanbul: Yeditepe Yayınları.
7. Davletşin, Gamirzan, (2013). Türk Tatar Kültür Tarihi, (Albina Tuzlu, Çev.), Ankara: TTK.
8. Duvalı, Şir Muhammed, (2013). “Paganizmden Hristiyanlığa Rusların Din Değiştirme Nedenleri”, G.O.Ü.İlahiyyat Fakültesi Dergisi, C. I, S. 1, s. 60-74.

9. Duvalı, Şir Muhammed, (2012). “Erken Dönem Rus Kroniğinde İslam Algısı”, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 21, s. 115-132.
10. G. Potter, Lawrence, (2011/2). “Moğollar Sonrası İran’da Sûfiler ve Sultanlar”, Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, C. 28, s. 216-243.
11. Goldschmidt JR, Arthur- Davidson, Lawrence, (2011). Kısa Ortadoğu Tarihi, (Aydemir Güler, Çev.), İstanbul: Doruk Yayınları.
12. Gülensoy, Tuncer, (2011). Barbar Türkler ( M.Ö. 4500- M.S. XIII. Yüzyılları arasında), Ankara: Akçağ Yayınları.
13. Atlasi, Hadi, (2016). Sibir Tarihi, (Eser Havare, Çev.), Ankara: TTK.
14. İbn Fazlan, (1995). İbn Fazlan Seyahatnamesi, (Ramazan Şeşen, Terc.), İstanbul: Bedir Yayınları.
15. Karatay, Osman, (2004). “Doğu Avrupa Türk Tarihinin Ana Hatları”, Karadeniz Araştırmaları Dergisi, S. 3, Ankara, s. 35-70.
16. Konak, İsmet, (Bahar, 2012). “Moskova Knezliği’nin Bağımsızlığa Geçişinde Türk-Moğol Dünyasının Rolü”, Türkiyat Mecmuası, C. 22, s. 100-122.
17. Kurat, Akdes Nimet, (2016). Peçenekler, Ankara: TTK.
18. Polo, Marco, (tarihsiz). Marco Polo Seyahatnamesi, (F. Dokuman, Haz.), İstanbul.
19. Merçil, Erdoğan, (1991). Müslüman Türk Devletleri Tarihi, Ankara:TTK.
20. Yücel, Mualla Uydu, (2007). İlk Rus Yıllıklarına Göre Türkler, Ankara: TTK..
21. Tayfun, Özcan, Altay, (2012). “Chronica Maira’da Moğol İmajı”, Tarih İncelemeleri Dergisi, C. XXVII, S. 2 Aralık, s. 447-449.
22. Pritsak, Omeljan, (Bahar-2007). “Hazar Hakanlığı’nın Museviliğe Geçişi”, (A. Tayfun Özcan, Çev.), Karadeniz Araştırmaları Dergisi, S. 13, s. 18-34.
23. Spuler, Bertold, (2011). İran Moğolları, Ankara: TTK.
24. Ülküsal, Müstecib, (1980), Kırım Türk-Tatarları, İstanbul:,Baha Matbaası.
25. Vernadsky, George, (2007). Moğollar ve Ruslar, İstanbul: Selenge Yayınları.
26. V. Minorsky, (2008). Hudûdü’l-Alem Mine’l-Meşrik İle’l-Magrib, (Abdullah Duman-Murat Ağarı, Çev), İstanbul: Kitabevi Yayınları.
27. V. Rubruk, Wilhelm, (2012). Moğolların Büyük Hanına Seyahat, (Ergin Aydın, Çev), İstanbul:Ayışığı Yayınları.
28. История Русской Церкви. http://www.dorogadomoj.com/d141vve.html:Erişim Tarihi:11.03.2017.
29. http://www.irankulturevi.com/lang-tr. Erişim Tarihi: 11.03.2017.