İkinci Meşrutiyet Döneminde Bir Mizah Gazetesi: Geveze
Öz
İkinci meşrutiyetin 1908’de ilan edilmesiyle birlikte Osmanlı matbuat hayatında büyük bir canlılık meydana gelmiştir. Pek çok konu ve alanda gazete ve dergilerin yayımlanmaya başlandığı bu dönemde, özellikle mizah alanında pek çok süreli yayın çıkarılmıştır. 115 sayılık yayın hayatıyla hakkında rahatlıkla uzun ömürlü olarak bahsedilebilecek olan bu dönemin mizah gazetelerinden biri de Geveze Gazetesi’dir. İlki 63 ve ikincisi 52 sayıdan oluşan gazetenin ilk cildi, her gün neşredilen bir gazete olması hasebiyle mizahî bir gazetede olmaktan ziyade günlük haber gazetesi olarak değerlendirilir. İkinci cilt ise haftada iki gün yayımlanır ve mizah unsuru ilk cilde göre büyük ölçüde artmıştır. Her iki ciltte de karikatürler oldukça önemli bir yer kaplamakla beraber neredeyse tüm sayıların ilk sayfası ve çoğunlukla son sayfaların da bir kısmı karikatüre ayrılmıştır.
Bu çalışma, literatürde hakkında herhangi bir çalışma yapılmamış olan Geveze Gazetesi’ni konu edinmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKYÜZ Kenan (1995). Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri (1860-1923), İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
- BERGSON Henri (2011). GÜLME Komiğin Anlamı Üzerine Bir Deneme (Y. Avunç, Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- BİRECİKLİ İhsan Burak (2009). “Yüzüncü Yılında II. Meşrutiyet’in İlanı Üzerine Bir İnceleme”. Gazi Akademik Bakış Dergisi, Cilt 3, Kış 2008, s.218-219.
- CEYLAN Ayhan (2006). “Tanzimat Dönemi Osmanlı Basım ve Yayımında Hukukî Düzen (1839-1876)”. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları Dergisi, Sayı 1, Bahar 2006, s. 150-152.
- ÇAPANOĞLU Münir Süleyman (1970). Basın Tarihimizde Mizah Dergileri, İstanbul: Garanti Matbaası.
- GEVGİLİLİ Ali (1983). Türkiye Basını. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 1, s.203, 204, 210, İstanbul: İletişim Yayınları.
- İMZASIZ, “İfade-i Hal”, Geveze, C.2, N.50, (18 Mayıs 1325/31 Mayıs 1909) s.2.
- KORTANTAMER Tunca (2002). “Kuruluştan Tanzimat’a Kadar Osmanlı Dönemi Türk Mizahının Kısa Bir Tarihi”. Türkler Ansiklopedisi, Cilt 11, s.605-621, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
2 Ekim 2017
Gönderilme Tarihi
6 Haziran 2017
Kabul Tarihi
12 Eylül 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 35 Sayı: 35