Araştırma Makalesi

ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM

Sayı: 40 20 Aralık 2018
Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi Kapak
Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi
PDF İndir

ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM

Öz

Türkçeyi verimli ve etkili kullanmanın önemli bir yolu, eserlerde söz varlığından olabildiğince yararlanmaktan geçer. Bir toplumun dil kıvraklığını, hazır cevaplılığını anlatan önemli kelime ve kelime grupları olan söz varlığı; halkın yaşayışını, kültürel, maddi ve manevi değerlerini içinde barındırır.Buradan hareketle toplumlar hakkında bilgi edinmenin bir yolu da kullandıkları dilin söz varlığını incelemekten geçer; çünkü bireyler, kullandıkları sözcüklerde kültürleri ve hayata bakış açıları hakkında önemli ipuçları verirler.Bir yazarın eserinde kullandığı dil, hem yazarı hem de toplumu temsil eder. Yazar, eserinde bir taraftan düşünce dünyasını oluşturur ve oradan okuyuculara kesitler sunarken bir taraftan da hem okuyucuya hem de yazara tanıdık gelen dil dünyasının ortak paydalarından beslenir. Kullanılan dilin söz veya yazı aracılığıyla geçmişten günümüze taşıyarak biriktirdiği söz varlıkları adeta bir kaynak olarak addedilebilir. Bu kaynak, aynı zamanda okuyucu ile yazarı aynı potada buluşturan ortak noktalardan biri olarak dikkati çeker.Bu çalışmanın amacı, Orhan Kemal’in “Baba Evi” romanını söz varlığı açısından incelemektir. Yazarın incelenen romanında söz varlığı unsurları tespit edilip bu unsurların kitaptaki kullanım sıklığı belirlenmeye çalışılmıştır. Toplumcu gerçekçilik akımından etkilenen Orhan Kemal’in eserlerinde söz varlığına dair unsurların çoğunu sıkça kullandığı tespit edilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi tekniği ile yürütülmüştür.Çalışma sonunda eserin ikilemeler, deyimler, kalıp sözler, halk ağzında bulunan sözcükler, Osmanlı Türkçesine ait sözcükler bakımından zengin olduğu; atasözleri, argo ve terimler bakımından ise çok zengin olmadığı tespit edilmiştir. Yazarın; eserde kalıp sözler başlığı altında dinî unsurlardan yararlandığı da görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKSAN, Doğan (2002). Anadilimizin Söz Denizinde, Ankara: Bilgi Yayınevi.
  2. AKSAN, Doğan (2009). Her Yönüyle Dil ve Ana Çizgileriyle Dilbilim, (5. bsk.) Ankara: TDK Yayınları.
  3. AKSAN, Doğan (2015). Türkçenin Sözvarlığı, (1. basım)Ankara:Bilgi Yayınevi.
  4. AKSOY, Ömer Asım (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, İstanbul: İnkılâp Yayınları.
  5. BÖREKÇİ, Muhsine (2009). Türkiye Türkçesinde Yapı ve İşlev Bakımından Sözcükler. Erzurum: Eser Ofset Matbaacılık.
  6. DEVELLİOĞLU, Ferit (1990). Türk Argosu İnceleme-Sözlük, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  7. KARAKAŞ, Rezan (2017). Kemal Tahir’in Romanlarında Halk Bilimi, Ankara: Gazi Kitabevi.
  8. KEMAL, Orhan (2011), Baba Evi, (27. baskı)İstanbul: Everest Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2018

Kabul Tarihi

26 Eylül 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 40

DOI

https://doi.org/10.17498/kdeniz.414361

IZ

https://izlik.org/JA53KC96CM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Akın, E., Karakaş, R., & Tarhan, H. (2018). ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 40, 81-91. https://doi.org/10.17498/kdeniz.414361
AMA
1.Akın E, Karakaş R, Tarhan H. ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2018;(40):81-91. doi:10.17498/kdeniz.414361
Chicago
Akın, Erhan, Rezan Karakaş, ve Hasan Tarhan. 2018. “ORHAN KEMAL’İN ‘BABA EVİ’ ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 40: 81-91. https://doi.org/10.17498/kdeniz.414361.
EndNote
Akın E, Karakaş R, Tarhan H (01 Aralık 2018) ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 40 81–91.
IEEE
[1]E. Akın, R. Karakaş, ve H. Tarhan, “ORHAN KEMAL’İN ‘BABA EVİ’ ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, sy 40, ss. 81–91, Ara. 2018, doi: 10.17498/kdeniz.414361.
ISNAD
Akın, Erhan - Karakaş, Rezan - Tarhan, Hasan. “ORHAN KEMAL’İN ‘BABA EVİ’ ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 40 (01 Aralık 2018): 81-91. https://doi.org/10.17498/kdeniz.414361.
JAMA
1.Akın E, Karakaş R, Tarhan H. ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2018;:81–91.
MLA
Akın, Erhan, vd. “ORHAN KEMAL’İN ‘BABA EVİ’ ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 40, Aralık 2018, ss. 81-91, doi:10.17498/kdeniz.414361.
Vancouver
1.Erhan Akın, Rezan Karakaş, Hasan Tarhan. ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Aralık 2018;(40):81-9. doi:10.17498/kdeniz.414361

Cited By

Hamza-nâme’nin 71. Cildinde Söz Varlığı

The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS)

https://doi.org/10.30568/tullis.1005322

Vocabulary in Şevket Rado’s “Eşref Saat”

Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.38155/ksbd.1065198

NEŞET ERTAŞ TÜRKÜLERİNDE SÖZ VARLIĞI

Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi

https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1082461