TÜRK İŞLETMELERİ SORUMLU YATIRIM UYGULAMALARININ NERESİNDE?

Öz

Klasik olarak yatırımlar­da getiri, likidite ve güvence olmak üzere üç parametre dikkate alınmaktadır. Ancak sorumlu yatırımlar para­sal veya finansal amacın yanında klasik yatırım kavramına dördüncü bir parametreyi de -çevresel, sosyal ve kurumsal yönetimi (ÇSKY)- eklemektedir. Bu bilgi ışığında çalışmayla İSO 500’de yer alan Türk işletmelerinin yatırımlarını, klasik yatırım uygulamalarından farklı bir boyuta taşıyıp taşımadıkları sorgulanmak istenmiştir. Bu doğrultuda araştırmaya konu olan işletmelerin, yatırım kararlarında çevresel etkileri minimize etme, sosyal performansı artırma ve kurumsal yönetim ilkelerine duyarlı olma düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu işletmeleri sorumlu yatırım uygulamalarına yönelten itici güçler ve engellerin neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.  Bu amaçlarla İSO 500’de yer alan, çoğunluğu büyük ölçekli 333 işletme ile anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anketlerden elde edilen veriler çalışmanın ana taslağına göre frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, korelasyon ve regresyon gibi istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda, işletmelerin sorumlu yatırım uygulamalarına olumlu yaklaştıkları ve bu konudaki en önemli engeli maliyet artışı olarak gördükleri belirlenmiştir. İşletmeler kendilerini sorumlu yatırım yapmaya iten güçleri ise müşteri beklentileri, reklam ve medya olarak belirtmişlerdir. Ayrıca, sorumlu yatırım yapmaya iten güçlerin etki düzeyi ile sorumlu yatırım uygulamaları arasında kuvvetli, pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur.  Yapılan regresyon analizi sonucunda politika sahibi olmanın ve itici güçlerin sorumlu yatırım uygulamalarını etkilediği; farklı sektörlerde yer alma ve faaliyet süresininse sorumlu yatırım uygulamaları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Sorumlu yatırım,sürdürülebilirlik,çevreci uygulamalar,sosyal uygulamalar

Kaynakça

1. Arjalie`s, D.L. (2010). A Social Movement Perspective on Finance: How Socially Responsible Investment Mattered, Journal of Business Ethics, Vol. 92:57–78.
2. Arjalies D.,(2010). A Social Movement Perspective on Finance: How Socially Responsible Investment Mattered, Journal of Business Ethics, 92: 57–78 DOI 10.1007/s10551-010-0634-7
3. Auer B.R., Schuhmacher F.(2016) Do socially (ir)responsible investments pay? New Evidence Frominternational ESG Data, The Quarterly Review of Economics and Finance,Vol. 59,51–62.
4. Banasik, E., Barut, M. & Kloot, L. (2010). Socially Responsible Investment: Labour Standards and Environmental, Social and Ethical Disclosures within the SRI Industry, Australian Accounting Review, No. 55, Vol. 20, 387-399.
5. Bengtsson, E. (2008). A history of Scandinavian socially responsible investing, Journal of Business Ethics, Vol. 82, 969-983.
6. Brownsey, P. (2017). Responsible investing: Is there a cost?, https://www.goodreturns.co.nz/article/976505820/responsible-investing-is-there-a-cost.html (Erişim tarihi: 08.10.2017)
7. Capelle-Blancard, G., Monjon, S. (2012). Trends in the literature on socially responsible investment: Looking for the keys under the lamppost. Business Ethics: A European Review, 21(3), 239-250.
8. Damlamian, C. (2006). Corporate-NGO Partnerships for Sustainable Development, College of Arts and Sciences, CUREJ - College Undergraduate Research Electronic Journal, University of Pennsylvania.

9. Dasgupta S., Laplante B., Mamingi N. (2001), Pollution and capital markets in developing countries, Journal of Environmental Economics and Management, Vol. 42, 310-335.
10. Ertuna B., Tükel, A (2009). Türkiye’de KSS Uygulamaları: Geleneksel ve Küresel Arasında, Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 2, ss. 145-172.
11. European Fund Asset Management Association. (2008). Annual asset management report: Facts and figures (first annual report). Retrieved from http://www.etheorg.gr/files/pdf/9B318B7FD40B4D4F8185E9DFB23564BA.pdf
12. European Sustainable Investment Forum. (2008) European SRI Study 2008. Retrieved from http://www.eurosif.org/research/eurosif-sri-study/2008
13. Garvare, R. & Johansson, P. (2010). Management For Sustainability – A Stakeholder Theory, Total Quality Management & Business Excellence, Vol. 21, No. 7: 737-744.
14. Gupta S., Goldar B. (2005), Do stock markets penalize environment-unfriendly behavior? Evidence from India, Ecological Economics, Vol. 52, pp. 81_95.
15. http://lexicon.ft.com/Term?term=responsible-investment, Definition of Responsible Investment, (Erişim tarihi:22.11.2017)
16. https://www.ussif.org/files/Publications/2013Annual Report.pdf. (Erişim tarihi: 12.11.2017)
17. https://www.ussif.org/sribasics, SRI Basics, The Forum for Sustainable and Responsible Investment, (Erişim tarihi: 12.11.2017)
18. Johannesson, J.N. (2008). Ethical Investments An Analysis of the Performance of Ethical Funds in Europe, the US and Scandinavia, Copenhagen Business School.
19. Keele D. M., DeHart S. (2011). Partners of USEPA Climate Leaders : An Event Study On Stock Performance, Business Strategy and the Environment, Vol. 20, pp. 485_497.
20. Louche, C. (2004). Ethical Investment - Processes and mechanisms of institutionalisation in the Netherlands,1990-2002 PhD Dissertation, Erasmus University Rotterdam.
21. Louche, C., & Lydenberg, S. (2006). Socially responsible investment: Differences between Europe and the United States (Vlerick Leuven Gent Management School Working Paper Series 2006-22). Retrieved from http://public.vlerick.com/Publications/67642c0d-6aa9-e011-8a89-005056a635ed.pdf
22. Nakano M. & Tsuge T. (2018). Are People Interested in Corporate Social Responsibility ? Exploring the Possibility of Socially Responsible Investment in JapanAre People Interested in Corporate Social Responsibility ? Exploring the Possibility of Socially Responsible Investment in Japan, Konan Economic Papers, Vol. 58 (3) , 21-45.
23. Radu, I. & Funaru, M. (2011). Socially Responsıble Investments In Mutual Funds, Bulletin Of The Transilvania University Of Braşov, Vol. 4 (53), No. 1, Series V: Economic Sciences, 157-168.
24. Richardson, B. J. (2009). Keeping Ethical Investment Ethical: Regulatory Issues for Investing for Sustainability, Journal of Business Ethics, Vol. 87: 555–572.
25. Takeda F., Tomozawa T. (2008). A Change İn Market Responses to the Environmental Management Ranking İn Japa,. Ecological Economics, Vol. 67, pp. 465-472.
26. The Forum for Sustainable and Responsible Investment (US-SIF) (2013). The Impact Of Sustainable and Responsible Investing, Washington.
27. Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği (TSPAKB) (2010). Gündem, Eylül, Sayı 97.
28. University of Cambridge Institute for Sustainability Leadership (CISL) (2014). The Value Of Responsıble Investment: The Moral, Financial and Economic Case for Action, www.cisl.cam.ac.uk
29. Yanık, S., İçke, B.T. and Aytürk, Y. (2010). Sosyal Sorumlu Yatırım Fonları ve Performans Özellikleri, I.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, No: 43.Ekim, pp.109-134.