YENİ KENTLİLEŞME SÜRECİNDE KENTLİ KARAKTER(LER)İN SOSYOLOJİK YANSIMALARI
Öz
Kentler her türlü faaliyetlerin merkezi olduğu kadar bireyin yaşam tarzı ve karakterinin de şekillendiği merkezlerdir. Kentler var olduğu tarihsel süreçten bu yana düşüncelerimizi, davranışlarımızı, başkalarıyla ve diğer çevresel dinamiklerle olan ilişkilerimizi etkileyen ve kendine özgü yaşam biçimlerini oluşturan yerlerdir. Bununla birlikte kentler toplumsal değişimlerin yoğun bir şekilde yaşandığı alanlar olarak hâlen gündemini korumaktadır. Kentsel yaşam tarzına özgü değer yargıları, davranışları ve tutumları kaçınılmaz olarak yaşanan toplumsal değişimlerden nasibini almaktadır. Değişimin en belirgin özelliği, kentli karakterlerin sosyal yaşamda yeni formlarla karşımıza çıkmasıdır. Kentli olmak değişmekte olan düzenin bir parçası olmaktır. Nitekim birey yaşadığı kentsel koşullarda gerçekleşen değişim dinamikleri üzerinden karakterini ortaya koymaktadır. Yaşanan değişimin öbeğinde bireyin olması değişimden en çok da bireyin etkilendiğinin bir göstergesidir. Çalışmamızda yeni kapitalist sistemin kent üzerindeki etkilerinin bir tezahürü olarak ortaya çıkan maneviyat arayışları ve yeni kentlileşme arasındaki ilişkinin boyutları ortaya konmuştur. Bu bağlamda kapitalist kentleşme ile yeni tutum ve alışkanlıklar kazanan bireyin karakterine atfedilen başlıca nitelikler, R. Sennett, Z. Bauman ve E. Fromm’un bakış açıları dikkate alınarak irdelenmiştir. Değerlendirme sonucunda her üç yazarın karakter üzerinde yoğunlaştığı belirgin noktalar öne çıkmakla birlikte bazı özellikler de benzerlikler göstermektedir. Benzer nitelikler arasında “tüketici eğilime yatkın, yüzeysel ve geçici ilişkilere sahip, esnek ve değişime açık olma, hedeflerini kısa süreli tutma vb.” özelliklerin ortaya çıktığını söylemek mümkündür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ADLER, Alfred, İnsanı Tanıma Sanatı, (Çev. Kamuran Şipal), 9. Basım, Say Yayınları, İstanbul 2002.
- BAUDRİLLARD, Jean, Tüketim Toplumu, (Çev. Hazal Deliceçaylı, Ferda Keskin), 6. Basım, Ayrıntı Yayınları, İstanbul 2013.
- BAUMAN, Zygmunt, Parçalanmış Hayat: Postmodern Ahlâk Denemeleri, (Çev. İsmail Türkmen), Ayrıntı Yayınları, İstanbul 2001.
- BERGER, Peter L., “Dinler ve Küreselleşme”, (Çev. Hatice Gül), Bilimname: Düşünce Platformu, Cilt 2017, Sayı 34, Ekim 2017, s. 603-613.
- FROMM, Erich, Sahip Olmak ya da Olmak, (Çev. Aydın Arıtan), Arıtan Yayınevi, İstanbul 2003.
- FROMM, Erich, Kendini Savunan İnsan, (Çev. Devrim Doğan Yüzer), İlya Yayınevi, İzmir 2005.
- GÜNEŞ, Hasan, Sosyoloji Terimleri Sözlüğü, Ütopya Yayınevi, Ankara 2016.
- HAMBERG, Eva M., “Kilisesiz Ruhsallık”, (Çev. Yurdagül Mehmedoğlu), Din Sosyolojisi-Çağdaş Gelişmeler, (Der. Peter B. Clarke, Çev. Ed. İhsan Çapçıoğlu), İmge Kitabevi, Ankara 2012, s. 228-250.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hatice Gül
*
0000-0001-5905-3850
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
10 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
8 Kasım 2019
Kabul Tarihi
22 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 46
Cited By
A Sociological Evaluation of Elderliness Problems in the Modernization Process
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.15869/itobiad.957272