Araştırma Makalesi

BELLEK SANATI “HATIRLAMA KÜLTÜRÜ” ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ

Cilt: 1 Sayı: 48 15 Aralık 2020
PDF İndir
EN RU TR

BELLEK SANATI “HATIRLAMA KÜLTÜRÜ” ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ

Öz

Ölüm, hem pozitif bilimlerde hem de sanat ve edebiyatta geniş bir yer kaplamaktadır. Kimi zaman diyalektik bir son kimi zaman yeniden üretim kimi zaman ise toplumsal ilişkileri güçlendiren bir süreç olarak görülmüştür. Bu nedenle ölüm etrafında hatırı sayılır düşünceler, ritüeller oluşmuştur. Bu uygulamalar dini inançlara ya da bölgesel farklılıklara göre değişiklik gösterse de özellikle ölüm ile birlikte gelişen mutlak son fikri insanoğlunu güçlü bir korkuyla karşı karşıya bırakmış ve birtakım tedbirlere ve kaçınmalara sürüklemiştir. Bu anlamda, ölüm etrafında gelişen uygulamalar milletlerin inançlarından beslendiği gibi milletlerin öteki ile benzer ve farklı yönlerini ortaya koyacak özellikler de taşımaktadır. Toplumsal değerler, kutsallar, ritüeller, törenler, kahramanlar, tarihi olaylar vb. öğeler bir yaşam biçimi oluşturarak bireylerin belli bir topluluk içinde belirli kimlik desenleri etrafında toplanmasını ve ayrışmasını denetler. Bu bağlamda yaratılan kimlik desenleri, kültürel bir atmosfer oluşturarak toplumları soyut-somut imajlar etrafında toplayarak toplumsal değerleri meydana getirir. Bu çalışma, Kars ölü bayramı etrafında gelişen uygulamaların toplumun/grubun birleştirici yönü olduğu savından hareketle geniş bir bakış açısı edinmek amacıyla ölüme interdisipliner bir kavrama ile yaklaşmayı ve ölüm korkusu etrafında varlığını koruyan kült inançları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Kars Ölü Bayramı içerisinde arkaik dönem insanının kutsal, kültürel değerlerinin günümüze yansımaları ve yeniden doğma ideali üzerinde durulacak ve halen devam eden bu uygulamanın toplumu birleştirici yönü toplumsal ortaklık kavramı özelinde uygulamaların kimlik üzerindeki etkisi irdelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ASSMAN, J. (2018). Kütürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik, (Çev: Ayşe Tekin), Ayrıntı Yay., İstanbul.
  2. BAĞCI, A. (2015). “Üç Bayram: Ölü Bayramı-Nevruz Bayramı-Yedi Levin ve Yedi Levin Honçası (Iğdır Ve Kars Yöresinde Caferi Mezhebine Mensup Azerbaycan Türkleri Tarafından İcra Edilen Mezar Ziyaretleri)”. Ukhad 1 (1), 122-131.
  3. BORATAV, P. N. (2015). Yüz Soruda Türk Folkloru, Bilgesu Yay., Ankara.
  4. BURCU, E.-AKALIN, E. (2008). “Ölüm Olgusu Üzerine Sosyolojik Tartışmalar”. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmalar Dergisi, S. 8, 29-54.
  5. ELİADE, M. (1994). Ebedi Dönüş Mitosu (Çev. Ümit Altuğ), İmge Kitabevi, Ankara.
  6. ELİADE, M. (2015a). Dinler Tarihine Giriş (Çev.Lale Arslan Özcan), Kabalcı Yay., İstanbul.
  7. ELİADE, M. (2015b). Doğuş ve Yeniden Doğuş: İnsan Kültürlerinde Erginlenme ve Dinin Anlamları, Kabalcı Yay., İstanbul.
  8. ELİADE, M. (2017). Kutsal ve Kutsal-Dışı (Çev. Ali Berktay), Alfa Basım, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Antropoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2020

Kabul Tarihi

27 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 1 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Güven, F. (2020). BELLEK SANATI “HATIRLAMA KÜLTÜRÜ” ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(48), 69-80. https://doi.org/10.17498/kdeniz.819490
AMA
1.Güven F. BELLEK SANATI “HATIRLAMA KÜLTÜRÜ” ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2020;1(48):69-80. doi:10.17498/kdeniz.819490
Chicago
Güven, Filiz. 2020. “BELLEK SANATI ‘HATIRLAMA KÜLTÜRÜ’ ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 1 (48): 69-80. https://doi.org/10.17498/kdeniz.819490.
EndNote
Güven F (01 Aralık 2020) BELLEK SANATI “HATIRLAMA KÜLTÜRÜ” ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 1 48 69–80.
IEEE
[1]F. Güven, “BELLEK SANATI ‘HATIRLAMA KÜLTÜRÜ’ ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, c. 1, sy 48, ss. 69–80, Ara. 2020, doi: 10.17498/kdeniz.819490.
ISNAD
Güven, Filiz. “BELLEK SANATI ‘HATIRLAMA KÜLTÜRÜ’ ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 1/48 (01 Aralık 2020): 69-80. https://doi.org/10.17498/kdeniz.819490.
JAMA
1.Güven F. BELLEK SANATI “HATIRLAMA KÜLTÜRÜ” ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2020;1:69–80.
MLA
Güven, Filiz. “BELLEK SANATI ‘HATIRLAMA KÜLTÜRÜ’ ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, c. 1, sy 48, Aralık 2020, ss. 69-80, doi:10.17498/kdeniz.819490.
Vancouver
1.Filiz Güven. BELLEK SANATI “HATIRLAMA KÜLTÜRÜ” ETRAFINDA KARS ÖLÜ BAYRAMI VE YENİDEN DOĞMA İDEALİ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Aralık 2020;1(48):69-80. doi:10.17498/kdeniz.819490