A SLAVE IN THE HALAÇ PALACE: MELİK KÂFÛR HEZÂRDÎNÂRÎ
Öz
One of the Muslim Turkish states established in Delhi is the Halaç or Kalaç Sultanate. The rule of Delhi Apostles, which started with Sultan Celaleddin Firuz Shah, reached its peak with Alaeddin Muhammed Shah. As a result of his military ability and intelligence, Mongol raids were stopped on the one hand and many of the rajas were subjugated on the other. Thus, the Indian peninsula was largely dominated by the Kalaç. Undoubtedly, Melik Kafur had a great influence on this. The sultanate of Alaeddin Muhammed Shah lasted nearly 20 years. However, in the last days of his reign, he was under the influence of Melik Kafur and made the prince Ömer as his heir at a young age. This situation made Melik Kafur more appetite to seize the Kalaç throne. Upon the death of Sultan Alaeddin, Kafur enthroned Prince Ömer. In order to eliminate the resistance that could be formed against him, he had taken shaft in the eyes of princes. Only Mubarek Khan was able to escape from his hostility. A while after the murder of Melik Kafur, Mubarek Khan had taken the throne. However, his reign did not last long and Hüsrev Khan had passed the throne. Ultimately, the Delhi Halaç Sultanate left the stage of history, leaving its place to Tuğlukşahs in 1320. In this article, information about the adventure of Kafur, who was bought while he was a slave and was brought to Halaç Palace is given. It was tried to give detailed information about the Deogir, Varangal, Dvarasamudra and Ma‘ber campaigns, which he started as the army commander. In addition, information was given about the intrigues he made to take over Halac's administration and his death as a result. Finally, information about the tomb of Melik Kafur was given.
Anahtar Kelimeler
РАБ ИМЕНЕМ МЕЛИК КАФУР ХЕЗАДИНАРИ ВО ДВОРЦЕ ХАЛАЧ
Öz
Одним из турецких мусульманских государств, основанных в Дели, является салтанат Халач или Калач. Правление Дели Халаджов, начавшееся при султане Джалаледдине Фируз-шахе, достигло своего пика при Алаеддине Мухаммед-шахе. Благодаря его военным способностям и интеллекту, с одной стороны были остановлены набеги монголов, а с другой, были побеждены многие раджи. Таким образом, на Индийском полуострове в значительной степени доминировали Халачы. Несомненно, большое влияние на это оказал Мелик Кафур. Правление Алаеддина Мухаммеда Шаха длилось около 20 лет. Однако в последние дни своего правления он находился под влиянием Мелика Кафура и в юном возрасте сделал принца Омера своим наследником. Эта ситуация усилила желание Мелика Кафура захватить трон Халача. После смерти султана Алаэддина Кафур возвёл на престол принца Омера. Чтобы устранить сопротивление, которое могло было быть предпринято против него, он ослепил глаза у принцов окалённым валом. Только Мубарек-хан смог спастись от его враждебности. Через некоторое время после убийства Мелика Кафура трон захватил Мубарек-хан. Однако его правление длилось недолго и Хусрев Хан был возведен на престол. В конце концов, Дели Халач сошёл с исторической сцены, уступив свое место Туглукшахаму в 1320 году. В нижеследующей статье даётся информация о приключении Кафура с момента, когда он был куплен при нахождении в рабстве и когда его привезли во дворец Халач. Была предпринята попытка дать подробную информацию о военных походах в Деогир, Варангал, Дварасамудра и Мабер, которые Кафур начал как командующий армией. Кроме того, была предоставлена информация об интригах, которые он устроил с целью захваты власти в Халаче, что и окончательно привело его к смерти. Отдельно даётся информация о могиле Мелика Кафура.
Anahtar Kelimeler
HALAÇ SARAYINDA BİR KÖLE: MELİK KÂFÛR HEZÂRDÎNÂRÎ
Öz
Delhi merkezli kurulan Müslüman Türk devletlerinden biri de Halaç ya da Kalaç Sultanlığı’dır. Sultan Celâleddin Firuz Şah ile başlayan Delhi Halaçlarının hâkimiyeti Alâeddin Muhammed Şah ile zirveye çıkmıştı. Onun askeri kabiliyeti ve zekiliği neticesinde bir yandan Moğol baskınları durdurulurken diğer yanda da racaların birçoğuna boyun eğdirilmişti. Böylece Hint yarımadası büyük oranda Halaçların hâkimiyeti altına girmişti. Bunda şüphesiz Melik Kâfûr’un etkisi büyüktü. Alâeddin Muhammed Şah’ın saltanatı yaklaşık 20 yıl sürmüştü. Ancak saltanatının son zamanlarında Melik Kâfûr’un etkisinde kalmış ve çocuk yaşta şehzade Ömer’i varisi yapmıştı. Bu durum da Melik Kâfûr’u Halaç tahtını ele geçirmek için daha çok iştahlandırmıştı. Sultan Alâeddin’in ölümü üzerine Kâfûr, Şehzade Ömer’i tahta çıkarmıştı. Kendisine karşı oluşabilecek mukavemeti ortadan kaldırmak için de şehzadelerin gözlerine mil çektirmişti. Onun bu düşmanlığından sadece Mubarek Han kurtulabilmişti. Melik Kâfûr’un öldürülmesinden bir süre sonra Mubarek Han tahtı ele geçirmişti. Ancak onun da salatanı uzun sürmemiş ve tahta Hüsrev Han geçmişti. Nihayetinde Delhi Halaç Sultanlığı 1320 yılına gelindiğinde yerini Tuğlukşahlar Devleti’ne bırakarak tarih sahnesinden çekilmişti.
Bu makale de köle iken satın alınan Hint asıllı Kâfûr’un Halaç sarayına getirilmesiyle başlayan serüveni hakkında bilgi verilmiştir. Onun ordu komutanı olarak çıktığı Deogir, Varangal, Dvarasamudra ve Ma‘ber seferleriyle ilgili etraflıca bilgi verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Halaç yönetimini ele geçirmek için çevirdiği entrikalar ve bunun sonucunda da öldürülmesi hakkında da bilgi verilmiştir. Son olarak Melik Kâfûr’un türbesiyle ilgili bilgi verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
