Ziya Gökalp’in Türkçülüğün Esasları Adlı Eserinin Tarih Eğitimi Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, tarih eğitimi bağlamında Ziya Gökalp’ın Türkçülüğün Esasları adlı eserini incelemektir. Nitel araştırma deseninde tasarlanan bu çalışma, durum çalışması (case studies) deseninde yürütülmüştür. Çalışma verilerinin toplanması aşamasında, doküman incelemesi yöntemine başvurulmuş ve çalışma verileri için, yenilenmiş (2018) ortaöğretim tarih dersi öğretim programı ile Ziya Gökalp’in Türkçülüğün Esasları isimli eseri doküman olarak belirlenmiştir. Doküman incelemesi sonucunda ulaşılan verilerin analiz işlemlerinde, betimsel analiz yöntemi kullanılmış ve bir takım bulgular ortaya çıkarılmıştır. Bulgular kısmında 9,10 ve 11.sınıf tarih dersi öğretim programı incelenmiş ve Türkçülüğün Esasları isimli eserle ilişkilendirmelerde bulunulmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, 9.sınıf kazanımlarından altı kazanım ve bu kazanımlara ait on açıklama, 10.sınıf kazanımlarından dört kazanım, bu kazanımlara ait beş açıklama ve son olarak 11.sınıf kazanımlarından bir kazanım ve bu kazanıma ilişkin iki açıklamanın Ziya Gökalp’in fikirleriyle ilişkilendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ziya Gökalp’in Türkçülüğün Esasları adlı eserinin tarih eğitimi sürecinde kullanılmasının faydalı olacağı tespit edilmiştir. Özellikle 9.ve 10.sınıf kazanımlarının öğretilmesi esnasında önem taşıdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ziya Gökalp
• Türkçülüğün Esasları
• Tarih Eğitimi

Evaluation of Ziya Gökalp's Book of Principles of Turkism in the Context of History Education

Öz

The purpose of this research is to examine Ziya Gökalp's work named Principles of Turkism in the context of history education. This study, which was designed in a qualitative research design, was carried out in case studies. During the process of collecting the study data, the document review method was used and for the study data, the renewed (2018) secondary education history lesson curriculum and Ziya Gökalp's work titled The Principles of Turkism were preferred as a document. The descriptive analysis method was used in the analysis of the data obtained as a result of the document analysis and some findings were revealed. In the findings section, the history course curriculum of 9th, 10th and 11th grades was examined and associations with the work named Türkçülüğün Esasları were made. In the light of the findings, six gains from the 9th grade and ten explanations related to these gains, four gains from the 10th grade gains, five explanations about these gains and finally one gain from the 11th grade gains and two explanations about this achievement were explained by Ziya Gökalp's ideas. It was concluded that it was associated. It has been determined that it would be beneficial to use Ziya Gökalp's work titled The Principles of Turkism in the history education process. It has been determined that especially 9th and 10th grade acquisitions are important during teaching.

Anahtar Kelimeler

• Ziya Gökalp
• Türkçülüğün Esasları
• History Education

Kaynakça

1. Acun, F.(2011). Tarihin kaynakları, A. Şimşek (Ed.), Tarih Nasıl Yazılır? içinde (1.Baskı, s.119-149). Tarihçi Kitabevi.
2. Adanalı, A. H. (2004). Ziya Gökalp'in eğitim felsefesi ve yüksek eğitim hakkındaki görüşler, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (AÜİFD XLV), 1. 57-70.
3. Altın, H. (2010). Ziya Gökalp’in eğitim tarihimiz açısından önemi, History Studies Volume, 2(2), s. 493-509.
4. Aslan, B., Okumuş, O. ve Koçoğlu, Y. (2015). Ortaöğretim tarih ders kitaplarının öğrencilerin gelişim düzeyine uygunluğunun incelenmesi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(37), s. 689-699.
5. Aslan, H. ve İbrahimoğlu, F. (2020). Kâzım Nami’nin Terbiye-i Vataniyede ilk adım adlı eserinin tarih öğretimi açısından değerlendirilmesi ve öneriler, Journal of Islamic Research, 31(1), s. 112-27.
6. Bars, M.E. (2017). Ziya Gökalp ve Türkçülük üzerine bazı değerlendirmeler, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4 (2) , 38-51. DOI: 10.30803/adusobed.335058.
7. Beyhan, M. (2006). Ziya Gökalp'in tarih anlayışı ve Türk medeniyeti tarihi adlı eseri, İstanbul University Journal of Sociology, 3 (13) , 47-61.
8. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), s. 27-40.

9. Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni (Çev Edt: Demir, S. B.). Ankara: Eğiten Kitap
10. Demircioğlu, İ.H. (2014). Tarih öğretimi, öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı, İsmail H. Demircioğlu ve İ. Turan (Ed.ler), Tarih Öğretiminde Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı, içinde Pegem Akademi Yayınları.
11. Gökalp, Z. (1974). Türkleşmek, islamlaşmak, muasırlaşmak, Türk Kültür Yayınları.
12. Gökalp, Z. (2019). Türkçülüğün esasları, S. Çonoğlu (hazırlayan). Ötüken Yayınevi
13. Işık, H. (2008). Tarih öğretiminde doküman kullanımının öğrencilerin başarılarına etkisi, Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2), s. 389-402.
14. Karabağ, G. (2012). Tarih eğitimi ve ders kitabı kullanımı, İsmail H. Demircioğlu ve İ. Turan (Ed.ler), Tarih Öğretiminde Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı, içinde Pegem Akademi Yayınları.
15. Karakaş, M. (2008). Ziya Gökalp’e yeniden bakmak: Literatür ve yeniden değerlendirme, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 6 (11), 435-476.
16. Namlı Altıntaş, İ. ve Gölen, Z. (2020). Ziya Gökalp’in Türkçülük düşüncesinin milli tarih ders kitaplarına yansıması, Turkish History Education Journal, 9(2), s. 425-443. DOI: 10.17497/tuhed.753343.
17. Nichol, J. (1996). Tarih öğretimi, M. Safran (çev.), Çağrı Matbaacılık.
18. Oral, M. (2006), Çağdaşları tarafından Ziya Gökalp’ın eleştirisi, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi (ÇTTAD), 12, s.21-34.
19. Önder, B. (2013). Ortaöğretim tarih 9 ders kitabı, Bir Yay Yayınları.
20. Öztürk, C. (2006). Sosyal bilgiler: toplumsal yaşama disiplinlerarası bir bakış, C. Öztürk (Ed.), Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimi (Yapılandırmacı Bir Yaklaşım) içinde, Pegem Akademi.
21. Şimşek, A. (2007). Mustafa Necati Sepetçioğlu’ nun karşılaştırmalı Türk destanları adlı eserinin tarih eğitimi açısından değeri, Erdem Atatürk Kültür Merkezi Dergisi, 49, s. 256-265.
22. Şimşek, A. ve Yazıcı, F. (2013). Türkiye’de tarih öğretiminin dünü, bugünü, TYB Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 3(8), s.9-32
23. Tokluoğlu, C. (2013). Ziya Gökalp ve Türkçülük, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 68 (3), 113-139.
24. Ulusoy, K. (2009). Yenilenen sosyal bilgiler öğretim programında tarih öğretimi, R. Turan, A.M. Sünbül ve H. Akdağ (Ed.ler), Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar- I içinde, (1. Baskı, s.300-321). Pegem Akademi.
25. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8th ed.). Seçkin Yayınevi.
26. Yıldız, G. (2015). Ziya Gökalp’in eserlerinde mitolojik unsurlar, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
27. Yılmaz, E. (2012). Ziya Gökalp’in şiirlerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
28. Zorlu, M. (2018). Türkçülük temelinde Türkiye Cumhuriyeti’nin ideoloğu Ziya Gökalp, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çorum.