Ortaokul Matematik Ders Kitaplarındaki Finansal Okuryazarlık İlişkilendirme İçeriklerinin Sınıf Seviyesine Göre İncelenmesi

Öz

Finansal okuryazarlık, bireylerin erken yaşlardan itibaren edinmesi gereken finansal becerilerle finansal hayatlarına yön vermeleri açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı Talim Terbiye Kurulu tarafından okutulması onaylanmış ortaokul matematik ders kitaplarının finansal okuryazarlık ilişkilendirme içeriklerinin sınıf seviyesine göre incelenmesidir. Çalışmada doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde PISA finansal okuryazarlık içerik boyutu ve PISA matematik okuryazarlık boyutu ele alınmıştır. Verilerin içerik analizi yapılmış, yüzde ve frekans değerleri belirlenmiştir. Araştırmanın geçerlik ve güvenirliğini sağlamak için matematik eğitiminde ilişkilendirme ve finansal okuryazarlık eğitimi almış 3 matematik eğitimcisi verilerin kodlamasını yapmış, kodlamalar araştırmacılar tarafından incelenerek belirlenen farklılıklar yeniden değerlendirilmiş, son durumda tam uzlaşı sağlanmıştır. Araştırma sonuçları, kitaplardaki finansal okuryazarlıkla ilgili soruların; tüm soruların %2’si ile %6’sı arasında olduğunu, en çok “Sayılar ve İşlemler” öğrenme alanının “Yüzdeler” alt öğrenme alanında yer aldığını, PISA içerik boyutuna göre “Finansal Planlama” alanında ve PISA matematik okuryazarlık düzeylerinden en çok ikinci ve üçüncü düzeylerde yoğunlaştığını göstermektedir. Kitaplardaki finansal bağlamda olup finansal okuryazarlık içermeyen soruların, finansal okuryazarlığı destekler niteliğe getirilmesi önerilmektedir. Böylelikle finansal okuryazarlığın, matematik eğitimindeki yerinin daha da belirginleşeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Matematik Eğitimi
• Finansal Okuryazarlık
• İlişkilendirme
• Ders Kitabı Analizi

Analysis of Financial Literacy Association Contents in Secondary School Mathematics Textbooks by Grade Level

Öz

Financial literacy is important for individuals to direct their financial lives with the financial skills they need to acquire from an early age. The aim of this study is to examine the financial literacy association contents of secondary school mathematics textbooks approved by the Talim Terbiye Kurulu according to grade level. Document analysis technique was used in the study. In the analysis of the data, PISA financial literacy content dimension and PISA mathematical literacy dimension were discussed. Content analysis of the data was made, percentage and frequency values were determined. In order to ensure the validity and reliability of the research, three mathematics educators who had training in association and financial literacy in mathematics education coded the data, the codes were examined by the researchers, the differences were re-evaluated, and a full consensus was achieved in the final situation. The results of the research, questions about financial literacy in the books; Between 2% and 6% of all questions, the "Numbers and Operations" learning area is mostly concentrated in the "Percentages" sub-learning area, the "Financial Planning" area according to the PISA content dimension, and it is mostly seen at the second and third level of PISA mathematical literacy levels. It is suggested that the questions in the books that are in the financial context and do not contain financial literacy should be made to support financial literacy. Thus, it is thought that the place of financial literacy in mathematics education will become more evident.

Anahtar Kelimeler

• Math Education
• Financial Literacy
• Representation Textbook Analysis

Kaynakça

1. Ackermann, N., & Eberle, F. (2016). Financial literacy in Switzerland. In C. Aprea, E. Wuttke, K. Breuer, N. K. Koh, P. Davies, B. Greimel-Fuhrmann, J. S. Lopus (Eds.), International handbook of financial literacy (pp. 341–355). Springer.
2. Atkinson, A. & F. Messy (2012), Measuring financial literacy: results of the OECD / international network on financial education (INFE) pilot study, OECD Working Papers on Finance, Insurance and Private Pensions, No. 15, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/5k9csfs90fr4-en.
3. Boz Yaman, B. (Ed.) (2021). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 7. sınıf ders kitabı. MEB: Ankara.
4. Cole, S., A. Paulson, & Shastry, G. K. (2016). High school curriculum and financial outcomes: The impact of mandated personal finance and mathematics courses. Journal of Human Resources, 51(3), 656–698.
5. Cordero, J. M., & Pedraja, F. (2019). The effect of financial education training on the financial literacy of Spanish students in PISA. Applied Economics, 5(16), 1679–1693.
6. Doğan, M. (Ed.) (2021). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 6. sınıf ders kitabı. MEB: Ankara.
7. Durmuş, S. ve İpek, A. S. (Ed.) (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5. sınıf ders kitabı. MEB: Ankara.
8. Foundation for Young Australians. (2016). Enterprise skills and careers education in schools: Why Australia needs a national strategy. https://www.fya.org.au/wp-content/uploads/2015/11/Enterprise-skills-and-careers-education-why-Australia-needs-a-national-strategy_April2016.pdf

9. Frankenstein, M. (1990). Incorporating race, gender, and class issues into a critical mathematics literacy curriculum. The Journal of Negro Education, 59(3), 336–347.
10. Güvenç, H. (2017). Öğretim programlarımızda finansal okuryazarlık. Elementary Education Online, 16(3).
11. Kılıç, Y., Ata, H. A. ve Seyrek, İ. H. (2015). Finansal okuryazarlık: üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (66), 129-150.
12. Mandell, L. (2008). The financial literacy of young American adults: Results of the 2008 National Jump$tart Coalition survey of high school seniors and college students. The University of Washington and the Aspen Institute. http://www.jumpstart.org/assets/files/2008SurveyBook.pdf.
13. Mandell, L., & Klein, L. S. (2007). Motivation and financial literacy. Financial Services Review, 16, 105–116.
14. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). İlköğretim matematik dersi 5-8. Sınıflar öğretim programı kılavuzu, Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
15. Organization for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2019). PISA 2018 Results (Volume 1): What Students Know and Can Do, PISA, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/5f07c754-en.
16. Özkale, A. ve Erdoğan, E. Ö. (2017). Finansal okuryazarlık ve Türkiye matematik öğretim programlarındaki konumu. Journal of Human Sciences, 14(4), 4869-4883.
17. Peker, M. (Ed.) (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 8. sınıf ders kitabı. MEB: Ankara.
18. Ruiz-Durán, C. (2016). Mexico: Financial inclusion and literacy outlook. In C. Aprea, E. Wuttke, K. Breuer, N. K. Koh, P. Davies, B. Greimel-Fuhrmann, J. S. Lopus (Eds.), International handbook of financial literacy (pp. 291–304). Springer.
19. SARIGÜL, H. (2020). Türkiye’de finansal okuryazarlık alanında yazılan lisansüstü tezlerin içerik analizi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (1), 153-165.
20. Sawatzki, C., & Goos, M. (2018). Cost, price and profit: What influences students’ decisions about fundraising?. Mathematics Education Research Journal, 30, 525–544.
21. Sawatzki, C., & Sullivan, P. (2018). Shopping for shoes: Teaching students to apply and interpret mathematics in the real world. International Journal of Science and Mathematics Education, 16(7), 355–1373.
22. Stillwell, S. (2016). Financial education in the UK: A case study of practice. In C. Aprea, E. Wuttke, K. Breuer, N. K. Koh, P. Davies, B. Greimel-Fuhrmann, & J. S. Lopus (Eds.), International handbook of financial literacy (pp. 357–368). Springer.
23. Tural Sönmez, M. (2019). Yedinci sınıf matematik ders kitabında yer alan problemlerin finansal okuryazarlığı bağlamında incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 8(1), 1-23.
24. Tural Sönmez, M. (2022). Erken dönemlerde finansal farkındalığın gelişmesi ve finansal okuryazarlık konularının matematik dersine entegresi. Yaşadıkça Eğitim, 36(2), 569-589.
25. Watts, M., & Walstad, W. B. (2006). Research on economic education in the schools: A review of findings and a new agenda. In Watts, M. (Ed.), What works: A review of research on outcomes and effective program delivery in precollege economic education (pp. 11–17). National Council on Economic Education.