Investigating the Effects of Attention and Synchronicity, Components of PASS Theory, on Problem Solving Skills in Mathematics Classes

Öz

PASS theory, a neurocognitive intelligence theory consisting of planning, attention, simultaneous, and sequential cognitive processes, examines how a learner thinks while performing cognitive skills such as math, reading, and writing. This study aims to investigate the effects of attention and synchrony, key elements of PASS theory, on the problem-solving skills of third-grade primary school students in mathematics. The study was conducted at a private school in the Avcılar district of Istanbul during the 2024-2025 academic year, involving a total of 100 students across five different classes and four distinct activities. The study employed a single-group pretest-posttest design, a weak experimental design among experimental research methods. The research findings indicate that the interventions significantly improved students' problem-solving skills, and that the synchrony process, in particular, was more decisive in this development than the attention variable. Furthermore, pretest success level emerged as a strong predictor of posttest performance. In line with these results, it is recommended that the curriculum emphasize activities aimed at developing synchrony skills, especially in mathematics courses, and that instructional processes be differentiated according to students' prior knowledge levels.

Anahtar Kelimeler

• PASS theory
• Mathematics
• Problem Solving Skills
• Attention
• Simultaneity

PASS Teorisi Bileşenlerinden Dikkat ve Eşzamanlılığın Matematik Dersinde Problem Çözme Becerisine Etkisinin İncelenmesi

Öz

Planlama, dikkat, eş zamanlı ve ardıl bilişsel işlemlerden oluşan nörobilişsel bir zeka teorisi olan PASS teorisi, bilişsel işlem, öğrenen bir bireyin matematik, okuma, yazma gibi becerilerini sergilerken nasıl düşündüğünü incelemektedir. Bu araştırmada ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin matematik dersinde problem çözme becerisine, PASS teorisi unsurlarından dikkat ve eşzamanlığın etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırma İstanbul İli, Avcılar ilçesindeki bir özel okulda, 2024-2025 eğitim- öğretim yılında beş farklı sınıfa toplam 100 öğrenci ve dört farklı etkinlik ile yürütülmüştür. Çalışma, deneysel araştırma yöntemlerinden zayıf deneysel desenlerden tek gruplu ön-test son-test yöntemiyle desenlenmiştir. Araştırma bulguları, uygulamaların öğrencilerin problem çözme becerilerini anlamlı düzeyde geliştirdiğini ve bu gelişimde özellikle eşzamanlılık sürecinin dikkat değişkenine kıyasla daha belirleyici olduğunu göstermektedir. Ayrıca ön test başarı düzeyi, son test performansının güçlü bir yordayıcısı olarak öne çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, öğretim programlarında özellikle matematik derslerinde eşzamanlılık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinliklere ağırlık verilmesi ve öğretim süreçlerinin öğrencilerin ön bilgi düzeylerine göre farklılaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• PASS Teorisi
• Matematik
• Problem Çözme Becerisi
• Dikkat
• Eşzamanlılık

Kaynakça

1. Anderson, J. R. (2010). Cognitive psychology and its implications. Worth Publishers.
2. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. baskı). Pegem Akademi.
3. Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Rand McNally. Cohen, J. (1960). A coefficient of agreement for nominal scales. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 37–46. https://doi.org/10.1177/001316446002000104
4. Das, J. P., Naglieri, J. A., & Kirby, J. R. (1994). Assessment of cognitive processes: The PASS theory of intelligence. Allyn & Bacon.
5. Demir, M. (2019). PASS teorisine dayalı etkinliklerin ilkokul öğrencilerinin problem çözme becerilerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 233–248.
6. Dochy, F., Segers, M., & Buehl, M. M. (1999). The relation between assessment practices and outcomes of studies: The case of research on prior knowledge. Review of Educational Research, 69(2), 145–186. https://doi.org/10.3102/00346543069002145
7. Hattie, J. (2009). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge. Hosmer, D. W., Lemeshow, S., & Sturdivant, R. X. (2013). Applied logistic regression (3rd ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118548387
8. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (36. baskı). Nobel Yayıncılık. Karakaş, S., Yücel, D., ve Çelik, M. (2017). PASS bilişsel değerlendirme modeline dayalı dikkat ve eşzamanlılık süreçlerinin ilkokul öğrencilerinde incelenmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 32(79), 45–59.

9. Kaufman, A. S. (2010). Intelligence testing with the WISC-IV. Wiley.
10. Kline, R. B. (2013). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). Guilford Press.
11. Landis, J. R., & Koch, G. G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics, 33(1), 159–174. https://doi.org/10.2307/2529310
12. McNemar, Q. (1947). Note on the sampling error of the difference between correlated proportions or percentages. Psychometrika, 12(2), 153–157. https://doi.org/10.1007/BF02295996
13. Naglieri, J. A., & Das, J. P. (2005). Planning, attention, simultaneous, successive (PASS) theory of intelligence: A revision of the concept of intelligence. In D. P. Flanagan & P. L. Harrison (Eds.), Contemporary intellectual assessment: Theories, tests, and issues (2nd ed., pp. 120–135). Guilford Press.
14. Öztürk, M., ve Aydın, H. (2020). PASS teorisinin Türkiye’deki uygulamaları üzerine bir değerlendirme. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 16(1), 44–60.
15. Papadopoulos, T. C. (2001). Phonological and cognitive correlates of reading development in a second language: The case of Greek. Journal of Learning Disabilities, 34(5), 406–416. https://doi.org/10.1177/002221940103400505
16. Posner, M. I., & Rothbart, M. K. (2007). Research on attention networks as a model for the integration of psychological science. Annual Review of Psychology, 58, 1–23.
17. Slavin, R. E. (2018). Educational psychology: Theory and practice (12th ed.). Pearson.
18. Sternberg, R. J., & Kaufman, S. B. (2011). The Cambridge handbook of intelligence. Cambridge University Press.
19. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
20. Tomlinson, C. A. (2014). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners (2nd ed.). ASCD.
21. Yıldız, B. (2021). Öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerde eşzamanlılık süreçlerinin matematiksel problem çözme becerisine etkisi. Eğitim ve Bilim, 46(205), 187–202. https://doi.org/10.15390/EB.2021.10123