SOSYAL BİLGİLER DERSİNDE SINIF DIŞI ETKİNLİKLERİN ÖĞRENCİ BAŞARISINA ETKİSİ

Öz

Çağdaş öğrenme-öğretme faaliyetleri öğrencilerin aktif kılındığı etkinlikler aracılığı ile yapılmaktadır. Etkinlikler, sınıf içinde ya da sınıf dışındaki başka mekânlarda gerçekleştirilebilir. Sınıf dışı etkinlikler, ders süresi dışında, o dersin hedeflerini ya da içeriğini konu alan bireysel veya grupça yapılan, belirli öğretim tekniklerinin uygulandığı ve belli bir süre için planlanmış tüm öğrenme faaliyetleridir. Araştırma sınıf dışı etkinliklerin sosyal bilgiler dersi başarısı üzerindeki etkisini konu almıştır. Bu çerçevede sosyal bilgiler dersinde, 6 ve 7. sınıf düzeyindeki toplam 4 sınıfta, deney ve kontrol gruplu uygulama ile sosyal bilgiler dersi öğrencilerine başarı testi, öğretmenlerine ve velilere anketler uygulanmıştır. Elde edilen veriler ışığında sosyal bilgiler dersinde sınıf dışı etkinliklerin uygulanmasının öğrenci başarısını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ders başarısını olumlu etkilemesinin yanında öğretmenlerin bu etkinlikleri sıklıkla kullanmadıkları, velilerin ise başta güvenlik olmak üzere bazı çekinceler içinde oldukları görülmüştür. Bu kaygılarına rağmen veliler, sınıf dışı etkinliklerin uygulanmasının öğrencileri için olumlu olduğunu da belirtmişlerdir. İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersinde sınıf dışı etkinlikler, ders başarısına olumlu etkileri nedeniyle yaygınlaştırılmalı, öğretmen ve öğrencilerin bu etkinlikleri sıklıkla gerçekleştirebilmeleri için, uygulamayı kolaylaştıracak tedbirler alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Sınıf dışı etkinlik,Sosyal bilgiler eğitimi,Coğrafya eğitimi.

SOSYAL BİLGİLER DERSİNDE SINIF DIŞI ETKİNLİKLERİN ÖĞRENCİ BAŞARISINA ETKİSİ

Abstract

Kaynakça

1. Açıkgöz, K. Ü. (2004). Aktif öğrenme. (6. Baskı). İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları.
2. Adıgüzel, Ö. (2006). Sınıf dışında farklı bir öğrenme ortamı olarak çocuk müzeleri. Eğitim Bilim Ve Toplum Dergisi, 4(14), 32-41.
3. Akın, F. (2012). Okul içi ve sınıf dışı öğrenmelerin öğrenci başarısına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Burdur.
4. Akin, C. (2004). Messages for parents and teachers. Gifted Child Today, 27(2), 14-17. 18.02.2008 tarihinde https://eric.ed.gov/?q=Messages+for+parents+and+teachers&ft=on&id=EJ682657 adresinden
5. Albayrak, M, Yıldız, A., Berber, K. ve Büyükkasap, E. (2004), İlköğretimde ders dışı etkinlikler ve bunlarla ilgili öğrenci davranışları hakkında velilerin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(1), 13-18.
6. Altun, S. A. (2009). İlköğretim öğrencilerinin akademik başarısızlıklarına ilişkin veli öğretmen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 8(2), 567-589. 12.08.2009 tarihinde http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ilkonline/article/view/5000038173 adresinden erişilmiştir.
7. Anderson C., Anderson- Basset, K.M., Gerretson D. and Rabilatta G. (1997). Student responsibility in scholl and home environments. Master’s Action Research Project, Saint Xavier University and IRI/Skylight Field Based Master’s Program, Chicago.
8. Arı, A. (2007). Öğrencilerin okul başarılarını etkileyen çeşitli faktörlerin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 176, 169-179.

9. Bahar, M. Nartgün, Z., Durmuş, S. ve Bıçak, B. (2008). Ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi.
10. Baloğlu, B. (2006). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemi. İstanbul: Der Yayınları.
11. Barth, J. L. (1984). Elemantary and junior high/middle school social studies curriculum activities and materials. London: Universty Press of America.
12. Baş, T. (2008). Anket. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
13. Başaran, İ. (2005). Eğitim psikolojisi, gelişim, öğrenme ve ortam. Ankara: Nobel Yayıncılık.
14. Binbaşıoğlu, C. (1977). Genel öğretim bilgisi, Ankara: Binbaşıoğlu Yayınevi.
15. Boberg T., Carpenter, K., Haiges, S. and Lundsgaard, B. (1999). Increased student achievement through parental involvement and increased responsibility. Unpublished Master’s Action Research Project, Saint Xavier University. 18.02.2008 tarihinde https://eric.ed.gov/?q=Increased+student+achievement+through+parental+involvement+and+i ncreased+responsibility&ft=on adresinden erişilmiştir.
16. Çalışkan, H. (2008). İlköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımının derse yönelik tutuma, akademik başarıya ve kalıcılık düzeyine etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı, Ankara.
17. Çatak, M. (Bahar, 2015). Türkiye’de sosyal bilgiler eğitim programlarının incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, 19(62), s.69-94.
18. Çelenk, S. (2003). Okul başarısının ön koşulu:okul aile dayanışması. İlköğretim Online E-Dergi , 2(2), 28- 34. 12.08.2009 tarihinde
19. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/91105 adresinden
20. Çifçi, T., ve Dikmenli, Y. (2016). Coğrafya öğretmenlerinin sınıf dışı coğrafya öğretimine ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(1), 363–382.
21. Demirel, Ö. (2005). Öğretme sanatı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
22. Demirel, Ö. ve Arslan, A. (2007). İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersi yeni öğretim programının değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 175, 197-203.
23. Dodge, D. Nizzi, D., Pitt, W. and Rudolph, C. (2007). Improving student responsibility through the use of ındividual behavior contracts, Unpublished Paper For The Degree of Master of Arts in Teacing and Leadership Research Project, Saint Xavier University, Chicago, Illinois. 18.02.2008 tarihinde
24. https://eric.ed.gov/?q=Improving+student+responsibility+through
25. +the+use+of+%C4%B1ndividual+behavior+contracts&ft=on&id=ED497427 adresinden erişilmiştir.
26. Ertaş, H., Şen, A.A. ve Parmaksızoğlu, A. (2011). Okul dışı bilimsel etkinliklerin 9. sınıf öğrencilerinin enerji konusunu günlük hayatla ilişkilendirme düzeyine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(2), 178-198.
27. Felix, N., Dornbrack, J. and Scheckle, E. (2008). Parents, homework and socio-economic class: discourses of deficit and disadvantage in the new south Africa. English Teaching: Practice and Critique, 7, 99-112. 14.08.2009 tarihinde https://eric.ed.gov/?q=Parents%2c+homework +and+socio-economic+class%3a+discourses+of+deficit+and+disadvantage+in+the+new+South +Africa&ft=on&id=EJ832211 adresinden erişilmiştir.
28. Gözütok, F. (2006). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Ekinoks Yayınları.
29. Hawke S. (1974). Out of the classroom into the field, ERIC Clearing Hause of Studies/Social Science Education, Boulder Consortium.
30. Kamber, T. (2007). 2005-2006 Yeni öğretim prpgramında sosyal bilgiler dersi etkinliklerinin uygulanabilirliğinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı, Afyon.
31. Kane, L. (2004). Educators, learners and active learning methodologies. International Journal of Lifelong Education, 23(3), 275-286.
32. Kauffman D. and Moore, S. (2002). Lost at sea: new teachers experiences with curriculum and assessment. Teachers College Record, Columbia University Press, 104(2), 273-300.
33. Kaymakçı, S. ( 2009). Yeni sosyal bilgiler programı neler getirdi?. Gazi Üniveritesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(5), 1530-1545.
34. Knowlton D.C. (1921). The relation of geography to the social studies in the curriculum. Journal of Geography, 20(6), 225-234.
35. Kobus, T., Maxwell, L. and Provo, J. (2008). Increasing motivation of elemantary and middle school student through reinforcement. Paper An Action Research Project Masters Program, Saint Xavier University, Chicago, Illinois. 18.02.2008 tarihinde
36. https://eric.ed.gov/?ft=on&q=Increasing+motivation+of+elementary+and+middle+school+student+through+reinforcement adresinden erişilmiştir.
37. Köse, E. (2013). Eğitim kurumlarında gerçekleştirilen ders dışı etkinliklerin sınıflandırılmasına yönelik bir öneri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(2), 336-353.
38. Krashen, S. (Summer, 2005). The hard work hypothesis: Is doing your homework enough to overcome the effects of poverty. Multicultural Education, 16-19. 14.08.2009 tarihinde https://eric.ed.gov/?q=The+hard+work+hypothesis%3a+Is+doing+your+homework+enough+to +overcome+the+effects+of+poverty&ft=on&id=EJ727795 adresinden erişilmiştir.
39. Mayoh K. ve Knutton S. (1997). Using out-of-school experience in science lessons: Reality or rhetoric?. International Journal of Science Education, 19(7), 849-867.
40. MEB EARGED (2005). Temel eğitim destek programı ilköğretim 1-5 sınıflar değerlendirme raporu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı. 16.12.2008 tarihinde http://earged.meb.gov.tr/earged/Olçme/dokumanlar/ adresinden erişilmiştir.
41. MEB (2005). İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersi 6-7. sınıflar öğretim programı ve klavuzu. Taslak basım, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları Müdürlüğü.
42. MEB (2009). İlköğretim Genel Müdürlüğü verileri, (Temel Eğitim Genel Müdürlüğü olarak değişti). 02.08. 2019 tarihinde https://tegm.meb.gov.tr/ adresinden erişildi.
43. MEB (2017). İlköğretim sosyal bilgiler dersi 4- 5-6-7. sınıflar taslak öğretim programı, http://mufredat.meb.gov.tr/Default.aspx
44. Morris, D. (Winter 2005). The clio club an extracurricular model for elemantary social studies enrichment. Gifted Child Today, 28(1), 41-48.
45. NEAP (1997). Good study habits and academic performance: Findings from the NAEP 1994 U.S. History and Georaphy Assesments. Washinton DC.: National Center for Educational Statistic (ED). 14.08.2009 tarihinde
46. https://eric.ed.gov/?ft=on&q=Good+study+habits+and+academic+ performance%3a+Findings+from+the+need+1994+U.S.+History+and+geography++assessments adresinden erişildi.
47. Özgüven, İ. E. (2007). Psikolojik testler. Ankara: PDREM Yayınları.
48. Öztürk, C., Dilek, D.(ed). (2004). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi, Ankara: PegemA Yayınları.
49. Özür, N. (2010). Sosyal bilgiler dersinde sınıf dışı etkinliklerin öğrenci başarısına etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
50. Roth C. E. and Lockwood L.G. (December 1979). Strategies and activities for using local communities as environmental education sites, Columbus Ohio: Clearing House For Science Mathematics and Environmental Education, The Ohio State Universiyty College of Natural Resourches.
51. Saban, A. (2004). Öğrenme öğretme süreci. Ankara: Nobel Yayıncılık.
52. Selçuk, Z. (2004). Gelişim ve öğrenme, Ankara: Nobel Yayıncılık.
53. Strauss, L. and Terenzini, P. (2007). The effects of students' in- and out-of-class experiences on their analytical and group skills: a study of engineering education. Research in Higher Education, 48(8), 967-992.
54. Turan, R. (Autumn I 2016). Milli tarih’ten “sosyal bilgiler”e Türkiye’de ilköğretim düzeyinde tarih öğretimi. The Journal of Academic Social Sciences, 49, 257-278.
55. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2007). SPSS ugulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara:Detay Yayıncılık. T