Okul Öncesi Öğretmenleri, Okul Yöneticileri ve Ebeveynlerin Aile Katılımına İlişkin Algılarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenleri, okul yöneticileri ve ebeveynlerin aile katılımı kavramına; ev ve okul temelli aile katılımına ve aile katılımını engelleyen etmenlere ilişkin algılarının belirlenmesidir. Çalışma, 2012-2013 eğitim öğretim yılında Ankara ili Çankaya ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı anasınıfı/anaokullarında görev yapan 30 okul öncesi öğretmeni, 21 yönetici ve 30 ebeveyn ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri araştırmacılar geliştirilen “yarı yapılandırılmış görüşme formları” aracılığıyla toplanarak betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Analizler sonucunda ebeveynlerin aile katılımını çocuğun okuldaki eğitimini desteklemek, öğretmen ve yöneticilerin ise çocuğun gelişimini/eğitimini desteklemek olarak algıladıkları görülmüştür. Ebeveynlerin ev temelli aile katılımını engelleyen etmenler; ebeveynler, öğretmen ve yöneticiler tarafından ebeveyn kaynaklı engeller olarak belirtilmiştir. Ebeveynlerin okul temelli aile katılımını engelleyen etmenler; ebeveynler tarafından okulun bu tür etkinliklere yer vermemesi olarak gösterilmiş, öğretmen ve yöneticiler ise engellerin ebeveynlerden kaynaklandığını belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• aile,aile katılımı,okul öncesi eğitim,okul öncesi öğretmeni,okul yöneticisi

An Investigation on the Perceptions of Preschool Teachers, School Administrators and Parents on Parent Involvement

Abstract

The aim of this study was to identify the perceptions of preschool teachers, school administrators, parents about parent involvement, and the barriers at home and schoolbased parent involvement. The study was conducted during the 2012-2013 school year in Çankaya, Ankara with 30 preschool teachers working at the preschools/kindergartens affiliated with the Ministry of Education, 21 administrators, and 30 parents. Data were collected by the researchers by using “semi-structured interview forms” developed, analyzed with the descriptive analysis method. The results showed that parents perceived parent involvement as supporting children's school education, while teachers and administrators perceived it as supporting children's development/education. The factors that prevented parents’ home-based involvement were judged as stemming from parents by parents themselves, teachers and administrators. The factors that prevented parents’ school-based involvement were listed by parents as the failure of schools to include this type of activities, by teachers and administrators as stemming from parents themselves

Keywords

• parent,parent involvement,early childhood education,preschool teacher,school administrator

Kaynakça

1. Abbak, B. S. (2008). Okulöncesi eğitim programındaki aile katılımı etkinliklerinin anasınıfı öğretmenleri ve veli görüşleri açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
2. Aktaş Arnas, Y. (2011). Okul öncesi eğitimde aile katılımı. Y. Aktaş Arnas (Ed.), Aile eğitimi ve okul öncesinde aile katılımı içinde (ss.53-72). (1. Baskı). Ankara: Vize Yayıncılık.
3. Aslanargun, E. (2007). Okul-aile işbirliği ve öğrenci başarısı üzerine bir tarama çalışma. Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 120-135.
4. Atakan, H. (2010). Okulöncesi eğitiminde aile katılımı çalışmalarının öğretmen ve ebeveyn görüşlerine göre değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
5. Aydoğan, İ. (2007). Okul faaliyetlerine aile katılımı engelleyen faktörler. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 (2), 259-273.
6. Aydoğan, Y. (2010). Okul öncesi aile programlarında aile katılımı. T. Güler (Ed.), Anne baba eğitimi içinde (ss.103-140). (1. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
7. Bağçeli Kahraman, P. (2012). Aile katılımı boyutu zenginleştirilmiş okulöncesi programın 5-6 yaş çocukların ilkokula hazır bulunuşluk düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
8. Binicioğlu, G. (2010). İlköğretimde okul-aile iletişim etkinlikleri: Öğretmen ve veli görüşleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (15. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
10. Castro, D. C., Bryant, D. M., Peisner-Feinberg, E. S. & Skinner, M. L. (2004). Parent involvement in Head Start programs: The Role of Parent, Teacher and Classroom Characteristics. Early Childhood Research Quarterly, 19 (3), 413–430.
11. Erdoğan, Ç. ve Demirkasımoğlu, N. (2010). Ailelerin eğitim sürecine katılımına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16 (3), 399-431.
12. Gürşimşek, I. (2003). Okul Öncesi Eğitime Aile Katılımı ve Psikososyal Gelişim. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 3 (1), 125-144.
13. Gürşimşek, A. I. (2010). Okul öncesi eğitime aile katılımını etkileyen faktörler. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 9 (18), 1-19.
14. Güven, G. (2011). Farklı eğitim modelleri kullanılarak uygulanan aile eğitim ve aile katılım programlarının okul öncesi öğretmenlerinin uygulamalarına ve ebeveynlerin görüşlerie etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi (25. Basım). Ankara: Nobel Yayınları.
16. Koçak, Y. (1991). Okul-aile iletişiminin engelleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6, 129-133.
17. Köksal Eğmez, C. F. (2008). Okul öncesi eğitim kurumlarında ailenin eğitime katılımı (Kocaeli’nde beş anaokulunda yapılan araştırma). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
18. Ladner, J. L. (2006). Parents’ and teachers’ perceptions of parent involvement. (Unpublished master dissertation). Oklahoma State University, Tulsa, Oklahoma.
19. Mukuna, T. E. & Indoshi, F. C. (2012). Parental involvement and perceptions of their role in early childhood development education pedagogy in Kenya. International Journal of Current Research 4(2), 265-274.
20. Oğuz, O. (2008). Öğretmen aile işbirliğinin öğrenci başarısına etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
21. Ömeroğlu, E., Yazıcı, Z. ve Dere, H. (2005). Okul öncesi eğitim kurumlarında ebeveynin eğitim katılımı. M. Sevinç (Ed.), Erken çocuklukta gelişim ve eğitimde yeni yaklaşımlar içinde (ss. 440-446). (1. Cilt). Ankara: Morpa Kültür Yayınları.
22. Öncül, F (2011). Öğretmenlerin yapmış olduğu ev ziyaretlerinin aile üzerindeki etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. Pekkarakaş, E. (2010). 3-6 yaş çocukların babalarının çocuk yetiştirme tutumları ile eğitime katılım düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
24. Ruestow, M. E. (1986). Barriers to parental involvement as perceived by administrators, parents and teachers. Unpublished doctoral thesis. Fordham University Graduate School of Education, New York.
25. Shearer, K. A. (2006). Parental involvement: Teachers’ and parents’ voices. (Unpublished doctorate dissertation). University of Central Florida, College of Education, Orlando, Florida, USA.
26. Soyoun, B. S. (2012). Parental perceptions on parent involvement in Korea. Asia-Pacific Journal of Research in Early Childhood Education, 6 (1), 21-41.
27. Temel, Z. F. ve Kurtulmuş, Z. (2013). Anne baba eğitimi. N. Aral, Ü. Deniz ve A. Kan (Ed.), Öğretmenlik alan bilgisi: Okul Öncesi öğretmenliği içinde (ss.691-725). Ankara: Alan Bilgisi Yayınları.
28. Tezel Şahin, F. ve Ünver, N. (2005). Okul öncesi eğitim programlarına aile katılımı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 13 (1), 23-30.
29. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
30. Yoder, J.R. & Lopez, A. (2013). Parent’s perceptions of involvement in children’s education: Findings from a qualitative study of public housing residents. Child and Adolescent Social Work Journal, 30, 415-433.
31. Young, C., Austin, S. & Growe, R. (2013). Defining parental involvement: Perception of school administrators. Education, 133 (3), 291-297.