MATEMATİK ÖĞRETMENLERİNİN PROBLEM ÇÖZME ORTAMLARINDA ÖĞRENCİLERİNİN ÜSTBİLİŞLERİNİ HAREKETE GEÇİRMEYE YÖNELİK DAVRANIŞLARI

Öz

Ülkemizde matematik öğretim programlarında problem çözme, önemle vurgulanmıştır. Diğer taraftan üstbiliş yeteneği yüksek olan bireylerin, problem çözme esnasında daha iyi bir performans gösterdikleri de bilinmektedir. Bu bakımdan üstbiliş, öğretmenlerin derslerinde yer verdiği problem çözme etkinliklerinde önemli bir araç olmalıdır. Bundan dolayı araştırmada, matematik öğretmenlerinin problem çözme ortamlarında öğrencilerinin üstbilişlerini harekete geçiren davranışları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Kırşehir merkez ortaokullarında görev yapmakta olan 4 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen gözlem çizelgesi ve mülakatlar kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler ise nicel ve nitel veri analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak çoğu öğretmenin, öğrencilerinin üstbilişlerini harekete geçirmeye yönelik davranışlarının plan hazırlama adımında yoğunlaştığı görülzmektedir.

Anahtar Kelimeler

• problem çözme,üstbiliş,öğretmen eğitimi

The Behaviours of Mathematics Teachers Intended to Promote the Metacognitions of the Students in Problem Solving Environment

Abstract

In our country, the importance of problem solving in the mathematics curriculum has been emphasized. On the other hand, it is known that the individuals with high cognitive ability, showed a better performance during problem solving. In this regard, metacognition should be an important tool that the teachers give in problem solving activities in the class. Therefore, in the present research, problem solving environments, the behaviours of mathematics teachers to promote the students’ metacognition were investigated in detail. The research participants were consisted of 4 mathematics teachers who employed in schools connected to the city center of Kırşehir. Observation chart and interviews, developed by the researcher, were used as the data collection instruments. Data, from the study, were analysed by using quantitative and qualitative data analysis methods. Consequently, most of the teachers are observed to focus more on planning step of promoting the students’ metacognition

Keywords

• problem solving,metacognition,teacher training

Kaynakça

1. Baltacı, S., Yıldız, A. ve Güven, B. (2014). Knowledge types used by eighth grade gifted students while solving problems, Bolema, 28 (50), 1032-1055.
2. Biemiller, A. and Meichenbaum, D. (1998). Nuturing independent learners: Helping students to take charge of their learning. Cambridge, MA: Brookline Books.
3. Blakey, E. and Spence, S. (1990). Developing metacognition. Syracuse, NY: ERIC Information Center Resources [ED327218].
4. Capraro, M.M. (2000). The mathematical problem solving of 4th and 5th grade students based on the beliefs and practices of their teacher. Unpublished doctoral dissertation, University of Southern Missisippi.
5. Cardelle-Elawar, M. (1995). Effects of metacognitive instruction on low achievers in mathematics problems. Training and Teacher Education, 11, 81 – 95.
6. Charles, R. and Lester, F. (1982). Teaching problem solving: What, why & how. Palo Alto, CA: Dale Seymour Publications.
7. Costa, A.L. (1984). Mediating the metacognitive. Educational Leadership, 57-62.
8. Çilingir, D. ve Türnüklü, E. (2009). İlköğretim 6-8. sınıf öğrencilerinin matematiksel tahmin becerileri ve tahmin stratejileri. İlköğretim online. 8 (3).637-650.

9. Davidson, J. E., Deuser, R. and Sternberg, R. J. (1994). The role of metacognition in problem solving. In J. Metcalfe & A. P. Shimamura (Eds.), Metacognition: Knowing about knowing (pp. 207–226). Cambridge, MA: MIT Press.
10. Dede, Y. ve Yaman, S. (2005). Matematik öğretmen adaylarının matematiksel problem kurma ve problem çözme becerilerinin belirlenmesi, Eurasian Journal of Educational Research, 18, 41-56.
11. Depaepe, F., Corte, E. and Verschaffel, L. (2010). Teachers’ approaches towards word problem solving: Elaborating or restricting the problem context. Teaching and Teacher Education, 26, 152–160.
12. Dilci, T. ve Kaya, S. (2012). 4. ve 5. sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin üstbilişsel farkındalık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27, 247-267.
13. Doğanay, A. ve Öztürk, A. (2011). An investigation of experienced and inexperienced primary school teachers’ teaching process in science and technology classes in terms of metacognitive strategies. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11 (3), 1320-1325.
14. English, L. D. (1996). Children’s problem posing and problem solving preferences. In J. Mulligan, & M. Mitchelmore (Eds.), Research in early number learning. Australian Association of Mathematics Teachers.
15. English, L.D. (2001). Problem posing research: answered and unanswered questions. Procedings of the annual meeting of the North American chapter of the international group for the psyhology of mathematics education, Snowbird, Utah.
16. Fai, H. K. (2005). Two teachers’ pedagogies in teaching problem solving in Singapore lower secondary mathematics classrooms, paper presented at the ICMI regional conference, The 3rd East Asia Regional Conference on Mathematics Education, Shanghai, Nanjing, and Hangzhou, China.
17. Garderen, D. V. and Montague, M. (2003). Visuaspatial representation, mathematical problem solving, and students of varying abilities. Learning Disabilities Research & Practice, 18 (4), 246-254.
18. Gardner, R. (1987). Metacognition and reading comprehension. Norwood, NJ: Ablex.
19. Gonzales, N. A. (1996). Problem formulation: Insights from student generated questions. School Science and Mathematics, 96 (3), 152-157.
20. Gourgey, A.F. (1998). Metacognition in basic skills instruction. Instructional Science, 26, 81-96.
21. Houtveen, A. A. M. and Van de Grift, W. J. C. M. (2007). Effects of metacognitive strategy instruction and instruction time on reading comprehension. School Effectiveness and School Improvement, 18 (2), 173 – 190.
22. Jitendra, A. K., Griffin, C. C., Buchman, A. D. and Sczesniak, E. (2007). Mathematical problem solving in third-grade classrooms. The Journal of Educational Research, 100 (5), 282-302.
23. Karataş, İ. ve Güven, B. (2004). 8. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerinin belirlenmesi: Bir özel durum çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 163.
24. Kramarski, B. (2008). Promoting teachers’ algebraic reasoning and self-regulation with metacognitive guidence. Metacognition Learning, 3, 83-99.
25. Lester, F. K. (1994). Musings about mathematical problem solving research: 1970-1994. Journal for Research in Mathematics Education, 25 (6), 660-675.
26. McGartland, R. D., Berg-Weger, M., Tebb, S., Lee, E. S. and Rauch, S. (2003). Objectifying content validity: Conducting a content validity study in social work research. Social Work Research, 27 (2), 94 - 104.
27. Millî Eğitim Bakanlığı (2005). İlköğretim matematik dersi 6-8. sınıflar öğretim program ve kılavuzu. Ankara: MEB Yayınları.
28. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2009). İlköğretim matematik dersi 6-8. sınıflar öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: MEB Yayınları.
29. Milli Eğitim Bakanlığı. (MEB) (2013). Ortaöğretim matematik (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) dersi öğretim programı ve Ortaöğretim seçmeli matematik (10, 11 ve 12. sınıflar) dersi öğretim programı. Ankara: MEB Yayınları.
30. Montague, M. (1998). Research on metacognition in special education. In T. E. Scruggs & M. A. Mastropieri (Eds.), Advances in learning and behavioral disabilities (pp. 151–183). Oxford: Elsevier.
31. Montague, M. (2008). Self-Regulation strategies to improve mathematical problem solving for students with learning disabilities, Learning Disability Quaiterly, 31, 37-44.
32. Naser, T. (2008) Problem çözme becerilerini değerlendirmede alternatif yöntemler ve ilköğretim matematikte örnek uygulama. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
33. National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: Author.
34. Öktem, S. P. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin gerçekçi cevap gerektiren matematiksel sözel problemleri çözme becerileri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
35. Polya, G. (1957). How to solve it? Princeton: Princeton University Press.
36. Polya, G. (1973). How to solve it: A new aspect of mathematical method (2nd ed.). Princeton, NJ: Princeton University Press.
37. Pugalee, D. K. (2001). Writing, mathematics, and metacognition: Looking for connections through students’ work in mathematical problem solving. School Science and Mathematics, 101 (5), 236-245.
38. Rahman, F., Jumani, N. B., Satti, M. G. and Malik, M. I. (2010). Do metacognitively aware teachers make any difference in students’ metacognition?. International Journal of Academic Research, 2 (6), 219-223.
39. Schoenfeld, A. (1985). Mathematical problem solving. San Diego, CA: Academic Press.
40. Schwartz,D. L., Bransford, J. D. and Sears, D. L. (2005). Efficiency and innovation in transfer. In J. Mestre (Eds.), Transfer of learning from a modern multi disciplinary perspective (pp. 1–54).Norwich, CT: Information Age.
41. Veenman, M. V. J., Kok, R. and Blöte, A. W. (2005). The relation between intellectual and metacognitive skills at the onset of metacognitive skill development. Instructional Science, 33, 193–211.
42. Yayan, B. (2010). Student and teacher characterıstıcs related to problem solvıng skılls of the sıxth grade Turkısh students. Unpublished doctoral dissertation, The Graduate School of Natural and Applied Sciences of Middle East Technical University, Ankara.
43. Yildiz, A., Baltaci, S. ve Güven, B. (2011). Metacognitive behaviours of the eighth grade gifted students in problem solving process. The New Educational Review, 26 (4), 248-260.
44. Yimer, A. (2004). Metacognitive and cognitive functioning of college students during mathematical problem solving. Unpublished doctoral dissertation, Illinois State University Department of Mathematics, Illinois.
45. Yorulmaz, M. (2006). İlköğretim birinci kademesinde görev yapan sınıf öğretmenlerinin yansıtıcı düşünmeye ilişkin görüş ve uygulamalarının değerlendirilmesi (Diyarbakır İli Örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
46. Yun-peng, M., Chi-chung, L. and Ngai-ying, W. (2006). Chinese primary school mathematics teachers working in a centralised curriculum system: A case study of two primary schools in North-East China. Compare, 36, 2, 197–212.
47. Yurdugül, H. (2005, Eylül). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması. XIV. Eğitim Bilimleri Kurultayı, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.