İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM KURMA ETKİNLİKLERİ İLE OLASILIĞA YÖNELİK BİLGİLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Olasılık, hem öğretmenler hem de öğrenciler açısından bazı sorunların yaşandığı bir konudur. Bu bakımdan ilköğretim matematik öğretmen adaylarının olasılık konusuna yönelik bilgi eksikliklerinin belirlenip buna yönelik önlemlerin alınması önem arz etmektedir. Şüphesiz kavram hatalarının belirlenmesinde çeşitli yöntemler vardır. Fakat literatür incelendiğinde problem kurmanın potansiyelinin ihmal edildiği görülmektedir. Bu nedenle araştırmada, ilköğretim matematik öğretmenliği son sınıfa devam eden öğretmen adaylarından, bağımsız ve bağımlı olay kavramlarına yönelik problem kurmaları ve çözmeleri istenmiştir. Bu bağlamda araştırmada, özel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, 6 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak ise klinik mülakat kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ilköğretim matematik öğretmen adaylarının çoğunluğunun, bağımsız olaya yönelik herhangi bir kavram hatalarının olmadığı tespit edilmiştir. Fakat bütün öğretmen adayları, bağımlı olaya yönelik oluşturdukları ortalama dört problemden çoğunu bağımlı olaya yönelik yanlış bilgilerinden dolayı doğru oluşturamamışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Bağımlı olay,bağımsız olay,problem kurma,öğretmen adayları

Researching Primary Preservice Mathematics Teachers’ Knowledge of Probability with Problem Posing Activities

Abstract

It is important to determine the misconceptions of primary mathematics preservice teachers’ knowledge of probability and to take measures toward this case. However, when the literature analyzed, it is seen that problem posing potential has been ignored. Therefore, in the present study, the final year students from primary mathematics teachers department were asked to set and solve problems based on dependent and independent events conceptions. Within this context, case study approach was used in the study. The participants were comprised of 6 preservice mathematics teachers. Clinical interview method was used as a data collection tool. According to the results of the study, it was found that primary mathematics preservice teachers do not have any misconceptions about independent events. However, all preservice teachers could not set most of four the problems properly, which were formed in accordance with dependent events, because of misconceptions

Keywords

• Dependent events,independent events,problem posing,preservice teachers

Kaynakça

1. Altun, M. (2008). Liselerde matematik öğretimi. Erkam matbaası. Aktüel alfa akademi.
2. Bulut, S. (1994). The effects of different teaching methods gender on probability achievement and attitudes toward probability. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Bulut, S., Ekici, C. ve İşeri, İ. A. (1999). Bazı olasılık kavramlarının öğretimi için çalışma yapraklarının geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 129-136.
4. Bulut, S., Yetkin, E.İ. ve Kazak, S. (2002). Matematik öğretmen adaylarının olasılık başarısı, olasılık ve matematiğe yönelik tutumlarının cinsiyete göre incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 21-28.
5. Çatlıoğlu, H. (2010). Matematik öğretmeni adaylarıyla bağlamsal öğrenme ve öğretme deneyiminin değerlendirilmesi. Yayınlanmış doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
6. Çelik, D. ve Güneş, G. (2007). 7.8 ve 9. Sınıf Öğrencilerinin Olasılık İle İlgili Anlama Ve Kavram Yanılgılarının İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi. 173. 361-375.
7. Dede, Y. ve Yaman, S. (2005). Matematik öğretmen adaylarının matematiksel problem kurma ve problem çözme becerilerinin belirlenmesi, Eurasian Journal of Educational Research, 18, 41-56.
8. English, L.D. (2001). Problem posing research: answered and unanswered questions. Procedings of the annual meeting of the North American chapter of the international group for the psyhology of mathematics education, Snowbird, Utah.

9. Fischbein, E., Nello, M.S. & Marino, M.S. (1991). Factors affecting probabilistic judgements in children and adolescents, Educational Studies in Mathematics, 22, 523-549.
10. Fischbein, E. & Schnarch, D. (1997). The evolution with age of probabilistic, intuitively based misconceptions, Journal of Research in Mathematics Education, 28(1), 96- 105.
11. Ford, M. I. & Kuhs, T. (1991). The act of investigating: Learning mathematics in the primary grades. Childhood Education, 67(5), 313–316.
12. Gürbüz, R. (2006). Olasılık kavramları ile ilgili geliştirilen öğretim materyallerinin öğrencilerin kavramsal gelişimine etkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 59-68.
13. Kazak, S. (2010). Öğrencilerin olasılık konularındaki kavram yanılgıları ve öğrenme zorlukları. M.F. Özmantar, E.Bingölbali ve H. Akkoç (Ed.). Matematiksel kavram yanılgıları ve çözüm önerileri (s.121-147). Ankara. Pegem Akademi.
14. Koyuncu-Nazlıçiçek, N. (1998). Improving problem solving abilties of students on probability by using computer assisted instruction, Unpublished Master Thesis, Bogaziçi University, İstanbul.
15. Leung, S. S. & Silver, E. A. (1997). The role of task format, mathematics knowledge and creative thinking on the arithmetic problem posing of pre-service elementary school teachers. Mathematics Education Research Journal, 9(1), 5–24.
16. Lowrie, T. (1999) Free Problem Posing: Year 3/4 students constructing problems for friends to solve, in J. Truran & K.Truran (Eds) Making a Difference, 328-335. Panorama, South Australia: Mathematics Education Research Group of Australasia.
17. Memnun, S.D. (2008). Olasılık kavramlarının öğrenilmesinde karşılaşılan zorluklar, Bu kavramların öğrenilememe nedenleri ve çözüm önerileri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 9 (15). 89–101.
18. Munisamy, S. & Doraisamy, L. (1998). Levels of understanding of probability concepts among secondary school pupils. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 29(1).
19. O’ Connell, A. A. (1999). Understanding the natüre of errors in probability problem- solving, Educational Research and Evaluation, 5(1), 1-21.
20. Toluk, Z. (1994). A Study on the secondary school teachers views on the importance of mathematical knowledge and when they acquired this knowledge. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
21. Truran, J. (1985). Children’s understanding of symmetry. Teaching Statistics, 7(3), 69– 74.
22. Waits, B. & Demana, F. (2000). Calculators in mathematics teaching and learning past present and future. NCTM içinde, 2000 Yearbook of NCTM. Reston/VA.: NCTM