OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma, okul öncesi öğretmen adaylarının kişilik özelliklerinin bazı değişkenlerle ilişkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’de beş üniversitede Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalında öğrenim gören, toplam 449 öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırma verileri, Bilgi Toplama Formu ve Eysenck Kişilik Anketi-Kısaltılmış Formu EKA-GGK ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, EKA-GGK’nin dört boyutu için ortalama puanlar elde edilmiştir. Elde edilen ortalama puanlar ile sınıf ve cinsiyet değişkenleri arasındaki ilişkiye “t testi” ile anne ve baba öğrenim düzeyi ile puan ortalamaları arasındaki ilişkiye ise “tek yönlü varyans analizi ANOVA ” ile bakılmıştır. Sınıf ve baba öğrenim düzeyi değişkenleri ile kişilik alt boyutları arasında ilişki saptanamamıştır. Cinsiyet değişkeni ile yalan alt boyutu ve anne öğrenim düzeyi ile dışa dönüklük alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen,okul öncesi eğitimi,kişilik,nörotizm,psikotizm,dışa dönüklük

A Study into the Relationship of Personal Characteristics of Preschool Pre-Service Teachers with Some Variables

Öz

The current study was carried out to investigate the relationship of personal characteristics of preschool pre-service teachers with some variables. The sample is 449 pre-service teachers attending to Faculty of Education, the Department of Preschool Teaching of five universities in Turkey. The data of the research was gathered through Data Collection Form and Eysenck Personality Questionnaire-Shortened Form EPQ . In the analysis of the data, mean scores for four dimensions of EPQ were obtained. The relation between the mean scores obtained while the variables of class and gender was studied through t test and the relation between parents education level and score means was studied through “one way variance analysis ANOVA . No relation was found between the class and parents education levels and personality sub-dimensions. A significant relation was found between the variables of gender and lying sub-dimensions, and between the mother education level and extraversion sub-dimension

Anahtar Kelimeler

• Teacher,preschool education,personality,neurotism,psychotism,extraversion

Kaynakça

1. Arrindell WA., Akkerman, A., Bages, N., Feldman, L., Caballo, V.E., Oei, T.P.S. ve ark. (2005). The short- EMBU in Australia, Spain and Venezuela. Europe J Psychol Assess. 2, 56-66.
2. Arseven, A. D. (2001). Alan araştırma yöntemi. Ankara: Gündüz Eğitim Yayıncılık.
3. Aydın, A. (2004). Sınıf yönetimi (5. Basım). Ankara: Tekağaç Eylül yayınları.
4. Başar, H. (2004). Sınıf yönetimi (11. Basım). Ankara: Anı yayıncılık.
5. Başaran, İE. (1996). Eğitime giriş (4. Basım). Ankara: Yargıcı Matbaası.
6. Blase, JJ. (1986). A qualitative analysis of sources of teacher stres: concequences for performance. American Educational Research journal. 23, 13-40.
7. Büyüköztürk, ş. (2006). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (6. Basım). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
8. Çelikten, M., Şanal, M., Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 19 (2), 207-237).

9. Çelikten, M. ve Can, N. (2003). Yönetici, öğretmen ve veli gözüyle ideal öğretmen. Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 15, 253-267.
10. Eysenck, S. G. B., Haapasalo, J. (1989). Cross-cultural comparisons of personality: Finland and England. Personality and Individual Difference. 10 (1), 121-125.
11. Eysenck, H. J., Eysenck, SB. (1975). Manual of the Eysenck personality questionnaire (adult and junior). London: Hodder & Stoughton.
12. Eysenck SBG, Eysenck HJ, Barrett P (1985) A revised version of the psychoticism scale. Personality and Individual Difference. 6 (1), 21–29
13. Francis L. J. (1993) The dual nature of the Eysenckian neuroticism scales: a question of sex differences. Personality and Individual Difference. 15 (1), 43–59.
14. Francis, L. L., Brown, L. B., Philipchalk, R. (1992). The development of an abbreviated form of the revised Eysenck Personality Questionnaire (EPQR-A): its use among students in England, Canada, the U. S. A. And Personality and Individual Difference. 13 (4), 443-449. Australia.
15. Forrest, S., Lewis CA., Shevlin, M. (2000). Examining the factor structure and gender bias of the Eysenck personality Personality and Individual Difference. 29 (3), 579-588. Questionnaire Revised-Abbreviated.
16. Gürkan, T. (2005). Öğretmen nitelikleri görev ve sorumlulukları. Okul öncesi eğitimde güncel konular (Yay. Haz. A. Oktay, Ö. Polat Unutkan). İstanbul: Morpa.
17. Hanin, Y., Eysenck, S. B. G., Eysenck, H. J., Barrett, P. (1991). A cross-cultural study of personality: Russia and 12 (3), 265-271. England. Personality and Individual Difference.
18. Kağıtçıbaşı, Ç. (1973). Gençlerin tutumları kültürlerarası bir karşılaştırma. Ankara: ODTÜ.
19. Karancı, N., Dirik, G., Yorulmaz, O. (2007). Eysenck kişilik anketi-gözden geçirilmiş kısaltılmış formunun (EKA-GGK) çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 18 (3), 1-8.
20. Karasar, N. (2002) . Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
21. Kavcar, C. (2002). Cumhuriyet döneminde dal öğretmeni yetiştirme. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 35 (1-2), 1-14.
22. Maltby, J., Talley, M. (1998). The psychometric properties of an abbreviated form of the Revised Junior Eysenck 25-year-old U. S. young persons. Personality and Individual 24 (6), 891-893.
23. Personality Questionnaire (JEPQR-A) among 12- Difference.
24. Otacıoğlu, SG. (2008). Müzik öğretmenlerinin sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile depresyon Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 9 (1), 35-50.
25. Roberts Robert, EL., Bengtson, VL. (1993). Relationship with parents, self-esteem and psychological well- being in young 56 (4), 263-275.
26. Shevlin, M., Bailey, F., Adamson, G. (2002). Examining the factor structure and sources of differential functioning of the Eysenck Personality Questionnaire Revised- Abbreviated. Personality and Individual Difference, 32, 479-487.
27. Sinclair, KE., Ryan, G. (1987). Teacher anxiety, teacher effectiveness, and student anxiety. Teacher and Teacher Education. 3, 249-253.
28. Üre, Ö ve Sünbül, A. M., Bozgeyikli, H. (2000). Öğretmen adayı öğrencilerin kişiler arası ilişkilerde farkındalık düzeyleri. Dergisi. Özel Sayı, 143-149.
29. Yazıcı, H. (2009). Öğretmenlik mesleği, motivasyon kaynakları ve temel tutumlar: kuramsal bir bakış. Kastamonu Eğitim Fakültesi Dergisi. 17 (1), 33-46.
30. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.