Bilimsel Sorgulamaya Dayalı Öğretim Uygulamalarının İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Fen Bilimleri Dersindeki Akademik Başarıları Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, bilimsel sorgulamaya dayalı öğretim uygulamalarının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki akademik başarıları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmada “ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen” kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni öğrencilerin fen bilimleri dersindeki akademik başarılarıdır. Bağımsız değişkeni ise uygulanan öğretim yöntemidir. Araştırma deneysel bir çalışma olduğu için evren ve örneklem seçimi yapılmamış çalışma grubu baz alınmıştır. Çalışma grubunu Giresun ilinde bulunan ilkokullarda öğrenim gören 100 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılı dördüncü sınıf Fen Öğretim Programı’ndaki “Madde ve Doğası” ünitesi deney grubundaki öğrencilere sorgulamaya dayalı öğretim yöntemi aşamaları temel alınarak hazırlanan etkinlikler; kontrol grubundaki öğrencilere ise Fen Bilimleri Öğretim Programı’na uygun ders kitaplarındaki ve geleneksel yönteme göre hazırlanan etkinlikler uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak “Akademik Başarı Testi” kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS v24 paket programında analiz edilmiştir. Grupların normal dağılım göstermemesinden dolayı, elde dilen verilerden ön test ve son test puanları Mann Whitney U testi ile, grupların ön test-son test puanları arasındaki ilişki ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre uygulama öncesi deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarı testleri arasında herhangi anlamlı bir fark bulunmamışken, uygulama sonunda deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı fark belirlenmiştir. Buna göre bilimsel sorgulamaya dayalı öğretim uygulamalarının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersindeki akademik başarılarının artmasında etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• bilimsel sorgulama
• sorgulamaya dayalı fen öğretimi
• akademik başarı
• ilkokul öğrencisi

The Effect of Scientific Inquiry-Based Teaching Practices on the Academic Achievement of Primary School Fourth Grade Students in Science Course

Abstract

The aim of this study is to examine the effect of scientific inquiry-based instruction on the academic achievement of primary school fourth grade students in science course. In the study, "pretest-posttest control group quasi-experimental design" was used. The dependent variable of the research is the academic success of the students in the Science course. The independent variable is the teaching method applied. Since the research is an experimental study, the study group was taken as a basis, without choosing the population and sample. The study group consisted of 100 students studying in primary schools in Giresun province. Research activities prepared in accordance with the inquiry-based teaching method based on the stages of the Inquiry-Based Instruction Method for the students in the "Matter and Nature" unit in the 4th grade Science Teaching Program of the 2019-2020 academic year; To the students in the control group, activities in the textbooks in accordance with the Science Education Program and prepared according to the traditional method were applied. As a data collection tool, "Academic Achievement Test" was applied as a pre-test and a post-test. The data were analyzed in IBM SPSS v24 package program. Since the group data do not illustrate normal distribution, the pre-test and post-tests were analyzed with the Mann Whitney U test, and the relationship between the pre-test-post-test scores of the groups was analyzed and interpreted with the Wilcoxon Signed-Ranks Test. According to the findings, there was no significant difference between the academic achievement tests of the students in the experimental and control groups before the application. At the end of the application, a significant difference was found in favor of the experimental group students. Accordingly, it was concluded that scientific inquiry-based Teaching practices were effective in increasing the academic achievement of primary school fourth grade students in the Science course.

Keywords

• scientific inquiry
• inquiry-based science teaching
• academic achievement
• primary school student

Kaynakça

1. Açıkgöz, K. (1990, 25-28 Eylül). İşbirliğine dayalı öğrenme ve geleneksel öğretimin üniversite öğrencilerinin akademik başarısı, hatırda tutma düzeyleri ve duyuşsal özellikleri üzerindeki etkileri [Konferans sunumu]. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi I. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Ankara, Türkiye.
2. Arslan, A. (2007). Fen eğitiminde araştırmaya dayalı öğretim yönteminin kavramsal öğrenmeye etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
3. Akpullukçu, S. (2011). Fen ve teknoloji dersinde araştırmaya dayalı öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarı, hatırda tutma düzeyi ve tutumlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
4. Aydın, G. & Günay Balım, A. (2013). Kavramsal değişim stratejilerine dayalı olarak hazırlanan fen ve teknoloji plan ve etkinlikleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi (Journal of Research in Education and Teaching), (22), 54-66.
5. Atun, T. (2016). Sorgulamaya dayalı fen öğretiminin 5. sınıf öğrencilerinde öğrenmeye yönelik öz düzenleme becerileri gelişimine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
6. Alkan Dilbaz, G. (2013). Araştırma temelli öğrenmenin tutum, akademik başarı problem çözme ve araştırma becerilerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
7. Bozdoğan, A. (2007). Bilim ve teknoloji müzelerinin fen öğretimindeki yeri ve önemi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
8. Bagcı, N. (2003). Öğretim sürecinde öğrenciye ve öğrenim amacına yönelik yeni yaklaşımlar. Milli Eğitim Dergisi, 8(2), 285-307.

9. Büyüköztürk, Ş. (2014). Deneysel desenler öntest-sontest kontrol grubu desen ve veri analizi. Ankara: Pegem Akademi.
10. Çeliksöz, M. (2012). Farklı düzeylerdeki sorgulayıcı-araştırmaya dayalı öğretim yöntemlerinin ilköğretim öğrencilerinin başarı, tutum, bilimsel süreç becerisi ve bilgi kalıcılıklarına etkileri. Yüksek Lisans Tezi Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
11. Çelik, K., Çavaş, B. (2012). Canlılarda üreme, büyüme ve gelişme ünitesinin araştırmaya dayalı öğrenme yöntemi ile işlenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarına etkisi. Ege Eğitim Dergisi, (13) 2: 50–751.
12. Duban, N. & Yaşar, Ş. (2009). Sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımına ilişkin öğrenci görüşleri. Elementary Education Online, 8(2), 457-475.
13. Duban, N. (2008). İlköğretim fen ve teknoloji dersinin sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımına göre işlenmesi: bir eylem araştırması. Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
14. Doğanay, A. & Karip, E. (2006). Öğretimde planlama ve değerlendirme. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
15. Gençtürk, A. H. & Türkmen, L. (2007). İlköğretim 4. sınıf fen bilgisi dersinde sorgulama yöntemi ve etkinliği üzerine bir çalışma. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 277-292.
16. Güler, P. (Editör). (2017). Fen bilimleri öğretimi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
17. Harlen, W. (2004). Evaluating inquiry-based science developments. The National Research Council in Preparation for A Meeting on the Status of Evaluation of InquiryBased Science Education. Bristol.
18. Hillman, S. J., Zeeman, S. I., Tilburg, C. E., & List, H. E. (2012). My attitudes toward science (mats): the development of a multidimensional instrument measuring students. Learning Environments Research, 19(2), 203–219.
19. Kaptan, F. & Korkmaz, H. (2001). İlköğretimde etkili öğretme ve öğrenme öğretmen el kitabı modül 7. Ankara. Meb Yayınları.
20. Karahan, E., Canbazoğlu-Bilici, S., & Ünal, A. (2015). Integration of media design processes in science, technology, engineering, and mathematics (STEM) education. Eurasian Journal of Educational Research, (60), 221-240. https://doi.org/10.14689/ejer.2015.60.15
21. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi, (10. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
22. Keçeci, G. (2014). Araştırma ve sorgulamaya dayalı fen öğretiminin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine ve tutumlarına etkisi. Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
23. Keselman, A. (2003). Supporting ınquiry learning by promoting normative understanding of multivaiable causality. Journal of Research in Science Teaching, 40, 9, 898-921.
24. Küçükahmet, L. (2006). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
25. Lamb, S., Maire, Q., & Doecke, E. (2017). Key Skills for the 21st Century: an evidence-based review. Erişim Adresi: https://education.nsw.gov.au/ourpriorities/innovate-for-the-future/education for-a-changing-world/researchfindings/future-frontiers-analytical-report-key-skills-for-the 21st-century/KeySkills-for-the-21st-Century-Executive-Summary.pdf
26. Meriç, G. & Tezcan, R. (2005). Fen bilgisi öğretmeni yetiştirme programlarının örnek ülkeler kapsamında değerlendirilmesi (Türkiye, Japonya, Amerika ve İngiltere örnekleri). Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 62-82.
27. MEB, (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: MEB Yayınevi.
28. MEB, TTKB (2018). İlköğretim fen ve teknoloji dersi (3.,4.,5.,6.,7.,8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Devlet Kitapları Basım Evi.
29. Niymet, D. (2015). Fen bilimleri dersinde üst bilişsel araştırmaya dayalı öğrenmenin dördüncü sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine, akademik başarılarına ve üst bilişsel süreçlerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
30. National Research Council, (2004). Evaluating Inquiry-Based Science Developments (commissioned paper for the meeting on the Evaluation of Inquiry-based Science), Wynne Harlen, author. Division of Behavioral and Social Sciences and Education. Washington, DC.
31. Öcal, E. ve Doğan A. (2016). Eğitici drama yönteminin 6. sınıf öğrencilerinin fen bilgisi dersinde akademik başarılarına etkisi. Kafkas Üniversitesi, e – Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 1-2.
32. Pringle, R. M. (2004). Journal of elementary science education. Scholarship in Science Education, 16(1), 9-19.
33. Perry, V. R. ve Richardson, C. P. (2001). New Mexico fen bilgisi öğretim programı teknoloji ustası: Bir örnek sorgulama tabanı modelid öğrenme [In FrEğitimde Ontiers Konferansı (Vol. 1)]. IEEE. http://dx.doi.org/10.1109 / fie.2001.963917
34. Sarıoğlan, A, Abacı, B. (2017). Sorgulamaya dayalı öğretimin “lamba parlaklığı” kavramının ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin başarısına etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Proceedings of ADIM Physics Days VI, 164-171. DOI: 10.25092/baunfbed.366220
35. Sarı, U., & Güven, G.B. (2013). Etkileşimli tahta destekli sorgulamaya dayalı fizik öğretiminin başarı ve motivasyona etkisi ve öğretmen adaylarının öğretime yönelik görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 7(2), 110-143.
36. Şen, C. H. (2010). An aptitude treatment interaction study: The effect of inquiry-based instruction and lecture instruction on high school students' physics achievement. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
37. Tan, Ş., Kayabaşı, Y., Erdoğan, A. (2002). Öğretimi planlama ve değerlendirme. Ankara: Anı Yayıncılık.
38. Tan, Ş. (2005). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Pegem A Akademi Yayıncılık.
39. Tan, Ş. (2010). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Pegem A Akademi Yayıncılık.
40. Taşkoyan S. (2008). Fen ve teknoloji öğretiminde sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri, akademik başarıları ve tutumları üzerindeki etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
41. Uzunboylu, H., & Hürsen, Ç. (2011). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Pegem A Akademi Yayıncılık.