TÜRKİYE'DE FEN EĞİTİMİNDE PROBLEME DAYALI ÖĞRENME ARAŞTIRMALARININ BETİMSEL İÇERİK ANALİZİ

Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) öğrencilerin günlük yaşamlarında karşılaştıkları veya karşılaşabilecekleri problem durumlarına alternatif çözüm önerileri üretebilmelerini sağlayan aktif öğrenme yöntemlerinden biridir. Bu çalışmada ülkemizde fen eğitimi alanında PDÖ’yle ilgili yapılan yüksek lisans ve doktora tez çalışmalarının araştırma konusu, yöntem, örneklem, veri toplama araçlarının çeşitliliği ve verilerin analiz yöntemleri gibi değişkenler dikkate alınarak bir betimsel analizi yapılmıştır. Bu amaçla fen eğitimi alanında PDÖ’yle ilgili 2001-2012 yılları arasında yapılmış ve YÖK tez merkezinden tam metin ve izinli olarak ulaşılan 28’i yüksek lisans 12’si doktora olmak üzere toplam 40 tezin meta analizi yapılmıştır. Tezlerin %97.5’inde PDÖ’nün öğrenmeye olan etkisi üzerine yoğunlaşıldığı tespit edilmiştir. Kullanılan araştırma yöntemi bakımından ise %95’lik bir oranla nicel araştırma deseni ve bu desenden %85’lik bir oranla da yarı deneysel araştırma deseninin çoğunlukla kullanıldığı görülmüştür. Yaygın kullanılan veri toplama araçlarının başarı ve ilgi-tutum-yetenek testleri olduğu belirlenmiştir. Örneklem seçimi bakımından lisans ve ilköğretim (6-8) öğrencileriyle yürütülen çalışmaların daha fazla olduğu görülmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular, PDÖ’yle ilgili çalışmaların ülkemizde 2006 yılına kadar pek yaygın olmadığını, 2006-2010 yılları arasında var olan artışın 2011 yılından itibaren yeniden azalmaya dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca bu çalışmaların büyük bir çoğunluğunun fen ve teknoloji alanlarında yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın PDÖ’yle ilgili çalışan ve yeni çalışmayı düşünen genç araştırmacılara bir fikir vermesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.

In this study, descriptive content analysis was performed on the theses that are particularly done on application of Problem-Based Learning (PBL) in science education research in Turkey in terms of the subjects matters studied, the methods employed, sample that subject to investigation, data collection tools and the data analysis methods used. To this end, descriptive analysis of a total number of 40 theses, including 28 master’s and 12 PhD theses, on PBL in science education made between the years 2001-2012 and obtained from the Higher Education Council’s Thesis Database in full text with permission, was made. It was found that 97.5% of the theses, whose descriptive analysis was made, focused on the effect of PBL on learning. And quantitative research design was used 95%, and among this design, mostly quasi-experimental research design with a rate of 85% was used. It was seen that the commonly used data collection tools were achievement test and interest-attitude-aptitude tests. In terms of sample group of the studies, it was seen that there were more studies carried out with undergraduate and primary school (6th-8th graders) students. Findings of this study show that studies on PBL were not widespread in our country until 2006 and that the increase between the years 2006- 2010 started to decrease as of 2011. In addition, it was found that most of these studies made were in science and technology education at primary level. It is believed that this study is important in terms of giving an idea to science educators working on PBL and young science educators who are planning to particularly work on application PBL in science eduation.