Deneye İlişkin Özyeterlik Ölçeği: Türkçe’ye Uyarlama, Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Özyeterlik
inancına dayanan ve fen bilimleri deneyleri (biyoloji, fizik, kimya, fen
dersleri gibi) yapabilme inancına ilişkin hazırlanmış ölçeklerle, öğrencilerin
laboratuvarda zor şartlar altında dahi, iyi düzenlenmiş bir deney yapabilme
konusunda sahip oldukları inançlar sorgulanabilir. Bu araştırmada orijinali
Almanca olan “Deneye İlişkin Özyeterlik Ölçeği”nin Türkçe’ye uyarlanarak,
geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması amaçlanmıştır. Uyarlama için
dil ve alan uzmanlarınca Türkçe’ye çevrilen ölçek; içerik, dil ve ölçme değerlendirme
açılarından da değerlendirilmiştir. Uyarlama çalışması 333 biyoloji ve fen bilgisi
öğretmen adayına uygulanmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına
göre Türkçe’ye uyarlanan ölçek, orijinal ölçekteki gibi planlama, uygulama ve
değerlendirme alt boyutlarına sahiptir ve toplam 18 maddeden oluşmaktadır. Uyarlanan
ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik değeri α=.92 olarak elde edilmiştir. Sonuç
olarak, Türkçe’ye uyarlanan “Deneye İlişkin Özyeterlik Ölçeği”nin deney
yapabilmeye dair özyeterliği ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir
ölçme aracı olduğu ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Öğrenci,öğretmen adayı,özyeterlik,deneye ilişkin özyeterlik,psikometrik ölçek uyarlama
Kaynakça
- Anastasi, A. & Urbina, S. (2009). Psychological Testing (7th Ed.): Prentice Hall PTR.
- Aslan, S., Ertaş Kılıç, H. ve Kılıç, D. (2016). Bilimsel Süreç Becerileri. Pegem Akademi Yayınları, Ankara.
- Ayas, A. (1998). Fen Bilgisi Öğretiminde Laboratuvar Kullanımı, Fen Bilgisi Öğretimi (Ed: Şefik Yaşar). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları, Eskişehir, 99-113.
- Bentler, P. M. & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588-606.
- Browne, M. W. & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In: Bollen, K. A. ve Long, J. S. (Eds.), Testing struc-tural equation models (pp. 136-162). Beverly Hills, CA: Sage
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi, 9. Baskı.
- Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications and programming. New York, NY: Taylor and Francis Group.
- Byrne, B. & Campbell, T. L. (1999). Cross-cultural comparisons and the presumption of equivalent measurement and theoretical structure: A look beneath the surface. Journal of Cross-Cultural Psychology, 30(5), 555-574.
- Damerau, K. (2012). Molekulare und Zell-Biologie im Schülerlabor – Fachliche Optimierung und Evaluation der Wirksamkeit im BeLL Bio (Bergisches Lehr-Lern-Labor Biologie). Dissertation. Bergische Universität Wuppertal. (http://elpub.bib.uniwuppertal.de/edocs/dokumente/fbc/biologie/diss2012/damerau )
- Damerau, K. (2013). Entwicklung eines Messinstruments zur Erfassung der Experimentbezogenen Selbstwirksamkeitserwartung, 15. Frühjahrschule der Fachsektion Didaktik der Biologie im VBIO, Universitaet Leipzig, Deutschland, 18-21.03.2013, Leipzig, Deutschland.