Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Erdal Başdaş; Ayşe Sibel Türküm

doi:10.24106/kefdergi.2091

TR EN

Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, Turner (2012) tarafından geliştirilen, Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanterini (EPHYTE) Türkçeye uyarlamak ve psikometrik özelliklerini incelemektir. Araştırma 5-9 yaş aralığında, en az bir çocuğu olan iki farklı çalışma gurubundan anne ve babalar (N₁=433; N₂=56) ile yürütülmüştür. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda envanterin Türkçe formunun toplam varyansın %53’ünü açıkladığı ve özgün formda olduğu gibi üç boyutlu bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, 21 madde ve üç alt boyuttan (psikolojik yardım aramaya ilişkin niyet, yardım almaya ilişkin tutum, etiketlenme) oluşan modelin iyi uyum verdiği görülmüştür (χ² _{(186, N = 433)} = 476,82, χ²/df= 2.564, p < .001; GFI = 0.91; CFI = 0.92; TLI = 0.91; SRMR = 0.055; RMSEA = 0.060). Envanterin faktör yükleri .28 ile .81, madde toplam korelasyon katsayıları .25 ile .67, test-tekrar test korelasyon katsayıları .69 ile .78, iç tutarlılık güvenirlik katsayıları ise .80 ile .88 arasında değişmektedir. Sonuçlar, envanterin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir envanter olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik yardıma ilişkin tutum,Çocuk ruh sağlığı,Ebeveyn tutumları

Kaynakça

Briggs-Gowan, M. J., Carter, A. S., Skuban, E. M. ve Horwitz, S. M. (2001). Prevalence of social-emotional and behavioral problems in a community sample of 1-and 2-year-old children. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 40(7), 811–819.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli SPSS ve LİSREL uygulamaları (2. Baskı). Pegem Akademi Yayınları.
Comrey, A. L. ve Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis. Psychology Press.
Cook, D. A. ve Beckman, T. J. (2006). Current concepts in validity and reliability for psychometric instruments: theory and application. The American Journal of Medicine, 119(2), 166-e7.
Costello, E. J., Egger, H. ve Angold, A. (2005). 10-year research update review: the epidemiology of child and adolescent psychiatric disorders: I. Methods and public health burden. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 44(10), 972–986.
Costello, E. J., Pescosolido, B. A., Angold, A. ve Burns, B. J. (1998). A family network-based model of access to child mental health services. Research in Community and Mental Health, 9, 165–190.
Elhai, J. D., Schweinle, W. ve Anderson, S. M. (2008). Reliability and validity of the attitudes toward seeking professional psychological help scale-short form. Psychiatry Research, 159(3), 320–329.
Erol, N. ve Şimsek, Z. (1998). Çocuk ve Gençlerde Ruh Sağlığı: Yeterlik Alanları, davranış ve duygusal sorunların dağılımı. Türkiye Ruh Sağlığı Profili Raporu. Ankara: Eksen Tanıtım.
Fang, K., Pieterse, A. L., Friedlander, M. ve Cao, J. (2011). Assessing the psychometric properties of the attitudes toward seeking professional psychological help scale-short form in mainland China. International Journal for the Advancement of Counselling, 33(4), 309–321.
Fischer, E. H. ve Turner, J. I. (1970). Orientations to seeking professional help: development and research utility of an attitude scale. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 35(1p1), 79.

Hamid, P. D., Simmonds, J. G. ve Bowles, T. V. (2009). Asian Australian acculturation and attitudes toward seeking professional psychological help. Australian Journal of Psychology, 61(2), 69–76.
Ho, T. P. ve Chung, S. Y. (1996). Help-seeking behaviours among child psychiatric clinic attenders in Hong Kong. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 31(5), 292–298.
Hooper, D., Coughlan, J. ve Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53–60.
Hu, L. ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. doi:10.1080/10705519909540118
Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Publications.
Komiya, N., Good, G. E. ve Sherrod, N. B. (2000). Emotional openness as a predictor of college students’ attitudes toward seeking psychological help. Journal of Counseling Psychology, 47(1), 138.
Little, T. D., Cunningham, W. A., Shahar, G. ve Widaman, K. F. (2002). To parcel or not to parcel: Exploring the question, weighing the merits. Structural Equation Modeling, 9(2), 151–173.
Loeber, R., Drinkwater, M., Yin, Y., Anderson, S. J., Schmidt, L. C. ve Crawford, a. (2000). Stability of family interaction from ages 6 to 18. Journal of Abnormal Child Psychology, 28(4), 353–369.
Loeber, R. ve Farrington, D. P. (2000). Young children who commit crime: Epidemiology, developmental origins, risk factors, early interventions, and policy implications. Development and Psychopathology, 12(4), 737–762.
MacCallum, R. C., Browne, M. W. ve Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of sample size for covariance structure modeling. Psychological Methods, 1(2), 130.
Mackenzie, C. S., Knox, V. J., Gekoski, W. L. ve Macaulay, H. L. (2004). An adaptation and extension of the attitudes toward seeking professional psychological help scale. Journal of Applied Social Psychology, 34(11), 2410–2433.
Meydan, C. H. ve Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi AMOS uygulamaları. Detay Yayıncılık.
New, M., Razzino, B., Lewin, A., Schlumpf, K. ve Joseph, J. (2002). Mental health service use in a community head start population. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 156(7), 721–727.
Nock, M. K., Kazdin, A. E., Hiripi, E. ve Kessler, R. C. (2007). Lifetime prevalence, correlates, and persistence of oppositional defiant disorder: results from the National Comorbidity Survey Replication. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 48(7), 703–713.
Oh, E., Mathers, M., Hiscock, H., Wake, M. ve Bayer, J. (2015). Professional help seeking for young children with mental health problems. Australian Journal of Psychology, 67(3), 187–195.
Raviv, A., Maddy-Weitzman, E. ve Raviv, A. (1992). Parents of adolescents: Help-seeking intentions as a function of help sources and parenting issues. Journal of Adolescence, 15(2), 115–135.
Raviv, A., Raviv, A., Propper, A. ve Fink, A. S. (2003). Mothers’ attitudes toward seeking help for their children from school and private psychologists. Professional Psychology: Research and Practice, 34(1), 95.
Reid, M. J., Webster-Stratton, C. ve Hammond, M. (2003). Follow-up of children who received the Incredible Years intervention for oppositional-defiant disorder: Maintenance and prediction of 2-year outcome. Behavior Therapy, 34(4), 471–491.
Rogler, L. H. ve Procidano, M. E. (1986). The effect of social networks on marital roles: A test of the Bott hypothesis in an intergenerational context. Journal of Marriage and the Family, 693–701.
Sahin Baltaci, H. (2012). Developing an Attitude Scale toward Seeking Psychological Help for Secondary Students. Eurasian Journal of Educational Research, 47, 59–76.
Sawyer, M. G., Arney, F. M., Baghurst, P. A., Clark, J. J., Graetz, B. W., Kosky, R. J., … Raphael, B. (2001). The mental health of young people in Australia: key findings from the child and adolescent component of the national survey of mental health and well-being. Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 35(6), 806–814.
Sayal, K. (2006). Annotation: Pathways to care for children with mental health problems. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 47(7), 649–659.
Schomerus, G. ve Angermeyer, M. C. (2008). Special articles stigma and its impact on help-seeking for mental disorders: what do we know. Epidemiol Psichiatr Soc, 17(1), 31.
Schreiber, J. B., Nora, A., Stage, F. K., Barlow, E. A. ve King, J. (2006). Reporting Structural Equation Modeling and Confirmatory Factor Analysis Results: A Review. The Journal of Educational Research, 99(6), 323–337. http://www.jstor.org/stable/27548147 adresinden erişildi.
Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ankara: Ekinoks.
Srebnik, D., Cauce, A. M. ve Baydar, N. (1996). Help-seeking pathways for children and adolescents. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 4(4), 210–220.
Stiffman, A. R., Pescosolido, B. ve Cabassa, L. J. (2004). Building a model to understand youth service access: The gateway provider model. Mental Health Services Research, 6(4), 189–198.
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics. Boston: Allyn&Bacon.
Türküm, A. S. (2004). Developing a scale of attitudes toward seeking psychological help: Validity and reliability analyses. International Journal for the Advancement of Counselling, 26(3), 321–329.
Turner, E. A. (2006). Attitudes toward child mental health services: Adaptation and development of an attitude scale. Texas A&M University.
Turner, E. A. (2012). The parental attitudes toward psychological services inventory: Adaptation and development of an attitude scale. Community Mental Health Journal, 48(4), 436–449.
Vogel, D. L. ve Wade, N. G. (2009). Stigma and help-seeking. The Psychologist, 22(1), 20–23.
Vogel, D. L. ve Wester, S. R. (2003). To seek help or not to seek help: The risks of self-disclosure. Journal of Counseling Psychology, 50(3), 351.
Vogel, D. L., Wester, S. R., Wei, M. ve Boysen, G. A. (2005). The Role of Outcome Expectations and Attitudes on Decisions to Seek Professional Help. Journal of Counseling Psychology, 52(4), 459.
Webster-Stratton, C. ve Reid, M. J. (2010). The Incredible Years parents, teachers, and children training series: A multifaceted treatment approach for young children with conduct disorders. Residential Treatment for Children & Youth, 18(3), 31–45.
Wolf, E. J., Harrington, K. M., Clark, S. L. ve Miller, M. W. (2013). Sample size requirements for structural equation models an evaluation of power, bias, and solution propriety. Educational and Psychological Measurement, 73(6), 913–934.
Wrigley, S., Jackson, H., Judd, F. ve Komiti, A. (2005). Role of stigma and attitudes toward help-seeking from a general practitioner for mental health problems in a rural town. Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 39(6), 514–521.
Zima, B. T., Bussing, R., Yang, X. ve Belin, T. R. (2000). Help-seeking steps and service use for children in foster care. The Journal of Behavioral Health Services and Research, 27(3), 271–285.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erdal Başdaş Bu kişi benim
Türkiye

Ayşe Sibel Türküm Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Kasım 2018

Gönderilme Tarihi

16 Haziran 2017

Kabul Tarihi

16 Şubat 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 26 Sayı: 6

DOI

https://doi.org/10.24106/kefdergi.2091

IZ

https://izlik.org/JA45GE38MZ

APA

Başdaş, E., & Türküm, A. S. (2018). Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(6), 1813-1821. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2091

AMA

1.Başdaş E, Türküm AS. Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2018;26(6):1813-1821. doi:10.24106/kefdergi.2091

Chicago

Başdaş, Erdal, ve Ayşe Sibel Türküm. 2018. “Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Kastamonu Education Journal 26 (6): 1813-21. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2091.

EndNote

Başdaş E, Türküm AS (01 Kasım 2018) Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal 26 6 1813–1821.

IEEE

[1]E. Başdaş ve A. S. Türküm, “Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Kastamonu Eğitim Dergisi, c. 26, sy 6, ss. 1813–1821, Kas. 2018, doi: 10.24106/kefdergi.2091.

ISNAD

Başdaş, Erdal - Türküm, Ayşe Sibel. “Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Kastamonu Education Journal 26/6 (01 Kasım 2018): 1813-1821. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2091.

JAMA

1.Başdaş E, Türküm AS. Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2018;26:1813–1821.

MLA

Başdaş, Erdal, ve Ayşe Sibel Türküm. “Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Kastamonu Education Journal, c. 26, sy 6, Kasım 2018, ss. 1813-21, doi:10.24106/kefdergi.2091.

Vancouver

1.Erdal Başdaş, Ayşe Sibel Türküm. Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi. 01 Kasım 2018;26(6):1813-21. doi:10.24106/kefdergi.2091

Kastamonu Eğitim Dergisi, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY) ile lisanslanmıştır.

Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Ebeveynlerin Psikolojik Hizmetlere Yönelik Tutumları Envanteri: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

The Parental Attitudes Toward Psychological Services Inventory: Validity and Reliability Study of The Turkish Form

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster