Tarih Öğretimi ve Coğrafya
Öz
Gerek lise tarih ders programlarında gerekse sosyal bilgiler ders programı kapsamı içinde yer alan tarih konularında özel amaçlarının gerçekleştirilmesi için çeşitli yöntem, teknik ve stratejiler kullanılmaktadır. Burada amaç tarih konularının kalıcı ve etkili bir şekilde öğrenilmesini sağlamaktır. Sınıf ortamında öğrencilerin anlama, algılama, eleştirel düşünme ve kazanım oranları ne kadar yüksek olursa, öğrenme o derece etkili olur. Tarihe yardımcı bilim dallarından biri olan coğrafya, tarihin tanımından da anlaşılacağı üzere tarih biliminin önemli bir unsuru ve onu somut hale getiren bir bilim dalıdır. Bir tarihî olay, her zaman bir mekân üzerinde meydana gelir ve bu mekânın özellikleri tarihî olayı az ya da çok etkiler. Bu nedenle tarihî olayın meydana geldiği coğrafyayı tanımadan, olayı nesnel bir şekilde anlamamız mümkün olmayacaktır. Dolayısıyla Annales Okulu’nun yaptığı gibi interdisipliner bir yaklaşımla, bütünsel ve etkili bir tarih öğretimi/öğrenimi sağlanmış olacaktır. Bundan hareketle nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi ile tespit edilen yazılı materyaller analiz edilerek, gerek tarih öğretiminde coğrafyanın yeri gerekse bu iki bilim dalının birbirlerine olan katkıları, kullanılan yöntemler, örnekler ve kaynaklar bazında ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Tarih,tarih öğretimi,coğrafya,tarihsel mekânı algılama becerisi
Kaynakça
- Altunay, E. (1994). 1540 (H. 947) Tarihli tahrir defterine göre Bitlis Sancağı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.
- Altunay, E. (1996). 1540 (H. 947) Tarihli tahrir defterine göre Bitlis Sancağı’nda yerleşme ve nüfus. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(10), 1-10.
- Arı, A. (2011). Bloom’un gözden geçirilmiş bilişsel alan taksonomisinin Türkiye’de ve uluslararası alanda kabul görme durumu. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 749-772.
- Ata, B. (1998). John Dewey ve Türkiye’de ilköğretimde tarih öğretimi (1923-1930). Kocaeli Üniversitesi ve Atatürk Araştırma Merkezi’nin ortaklaşa düzenledikleri “Atatürk’ün Cumhuriyet’in ilânından sonraki hedefleri” Sempozyum Bildiriler kitabı içinde (ss. 57- 77). İzmit: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi.
- Atsız, N. (1997). Türk tarihinde meseleler. İstanbul: İrfan Yayımcılık.
- Ayan, E. (2011). Türk tarihyazımının evriminde Annales kuramının yorumu. Tarih Okulu, (11), 75-101.
- Bingöl, S. (2004). İstanbul’da 1829 nüfus sayımı ve bazı mahallelerin Müslüman nüfusu üzerine bir inceleme. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, 23(36), 43-60.
- Boehm, R., Saxe D. W. ve Rutherford D. J. (2003). The best of both worlds: Blending history and geography in the K-12 curriculum. Washington: Gilbert M. Grosvenor Center for Geographic Education.
- Cahen, C. (1972). İslam kaynaklarına göre Malazgirt Savaşı. Türkiyat Mecmuası. (Z. Kerman, Çev.), 17, 77-100.
- Caine, R. N. ve Caine, G. (2002). Beyin temelli öğrenme. (C. Ülgen, Çev.) Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.