Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Problem Temelli Görevlerle Geometrik Şekil Oluşturma Stratejilerinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı, problem temelli görevlerle okul öncesi dönemdeki çocukların şekil (çember, daire, kare, dik-dörtgen) oluşturma stratejilerinin incelenmesidir. Araştırma Betimsel Yönteme uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmaya, yaşları 54 ile 71 ay aralığında değişen ve Uygun Örneklem Yönteminden yararlanılarak belirlenen toplam 25 çocuk katılmıştır. Çocukların tüm şekilleri tanıma, ayırt etme ve isimlendirme konusunda yetkin olup olmadıklarının belirlenebilmesi amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen Temel Geometrik Şekilleri Tanıma Envanteri kullanılmıştır. Envanter uygulaması sonucunda tüm şekilleri doğru bir şekilde tanıyan, ayırt eden ve isimlendiren, yaşları 58 ila 71 ay arasında değişen 18 çocukla çalışmalara devam edilmiştir. Çocuklara şekil oluşturmaları için çeşitli materyaller (bir tel, boş bir A4 kağıt, eşit uzunluklardaki iki kağıt şerit ve kare şeklinde bir not kağıdı) sunulmuştur. Sonrasında çocukların şekillerin oluşturulabilmesine yönelik fikirlerinin ve şekil oluşturma stratejilerinin belirlenmesi açısından araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen yazılı verilerin ve çocukların oluşturdukları şekillerin incelene-bilmesi açısından Betimsel Analiz Yönteminden yararlanılmıştır. Çocukların cevapları farklı kategoriler altında toplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre çocuklar, geometrik şekillerin oluşturulması yönünde çeşitli stratejiler geliştirmekle beraber cesaretlendirildiklerinde daha çok stratejiler geliştirmektedirler. Araştırmanın bulguları doğrultusunda problem temelli görevlerin erken geometri eğitiminde etkili birer öğretim yön-temi olarak kullanılabileceği ve problem temelli öğrenmenin bu yönde geliştirilecek etkinliklerde veya eğitim araştırmalarında kullanılabileceği yönünde önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
okul öncesi matematik eğitimi,geometrik şekiller,şekil oluşturma,strateji,problem temelli görevler
Kaynakça
- Alisinanoğlu, F., Kesicioğlu, O.S. ve Mart, M. (2013). Evaluation of pre-school children's development of geometric thought in the UK and Turkey according to Van Hiele model. International Journal of Education and Research, 1(10), 1-10. Altun, M. ve Kırcal, H. (1999). 3-7 yaş çocuklarında geometrik düşünmenin gelişimi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(6), 71-79. Aslan, D. (2004). Anaokuluna devam eden 3-6 yaş grubu çocuklarının temel geometrik şekilleri tanımalarının ve geometrik şekilleri ayırt etmede kullandıkları kriterlerin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler En-stitüsü, Adana. Ayaz, M., F. (2015). Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin fen derslerindeki akademik başarılarına etkisi: bir meta-analiz çalışması. Electronic Turkish Studies, 10(3), 139-160. Balım, A., G., Deniş-Çeliker, H., Kaçar, S., Evrekli, E., Türkoğuz, S., İnel, D., Özcan, E. ve Ormancı, Ü. (2016). Fen ve teknoloji öğretiminde probleme dayali öğrenme yöntemi içerisinde kavram karikatürleri: bir etkinlik örneği "isinan taneciklerin dansi". Western Anatolia Journal of Educational Science. 3(5), 68-87. Başer, A. ve Vatansever, K. (2018). Probleme dayalı öğrenme: Tıp ve diş hekimliği eğitiminde bir öğrenme yaklaşımı. Smyrna Tıp Dergisi, 2018 (1), 69-74. Can, B., Savran-Gencer, A., Yıldırım, C., ve Bahtiyar, A. (2016). Fen Öğretiminde Probleme Dayalı Öğrenme: 5., 6., 7. ve 8. Sınıf Kazanımlarına Yönelik Senaryo Etkinlikleri. Ankara: Pegem Akadem. Charlesworth, R. ve Lind, K. K. (2010). Math & Science for Young Children, Belmont: Wadsworth. Chiang, N. C. (2013). Influence of global shapes on children’s coding of local geometric information in small-scale spaces. Learning and Motivation. 44, 16-30. Clements, D. H. ve Sarama, J. (2009). Learning and teaching early math: The learning trajectories approach. New York: Routledge. Clements, D. H., Swaminathan, S., Hannibal, M. A. Z., ve Sarama J. (1999). Young children’s concepts of shape. Journal for Re-search in Mathematics Education. 30(2), 192-212. Clements, D. H. ve Battista, M. T. (1992). Geometry and spatial reasoning. İçinde Grouws, D. A. (Ed.) Handbook of Research on Mathematics Teaching and Learning. Reston: NCTM. Clements, D. H ve Sarama, J. (2000). Young children’s ideas about geometric shapes. Teaching Children Mathematics. 6(8), 482,488. Clements, D. H., Wilson, D. C., ve Sarama, J. (2004). Young children's composition of geometric figures: A learning trajecto-ry. Mathematical Thinking and Learning, 6(2), 163-184. Creswell, J. W. (2012). Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Boston: Pearson. Çelik, E., Eroğlu, B. ve Selvi, M. (2012). Fen eğitiminde probleme dayali öğrenme yaklaşiminin öğrencilerin akademik başarisi ile fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarina etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 20(1), 187-202. Çetinkaya, S., Nur, N., Ayvaz, A. ve Sümer, H. (2008). Yeni bir öğrenim modeli probleme dayalı öğrenimde ilk yıl deneyimimiz. Cum-huriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(2), 53-57. Günhan, B. C. (2006). İlköğretim II kademede matematik dersinde probleme dayalı öğrenmenin uygulanabilirliği üzerine bir araştır-ma (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Doverborg, E., ve Samuelsson, I. P. (2001). Children's experience of shape in space. For the Learning of Mathematics, 21(3), 32-38. Erdoğan, S. ve Baran, G. (2003). Erken çocukluk döneminde matematik. Eğitim ve Bilim. 28(130), 32-40. Elia, I., ve Gagatsis, A. (2003). Young children's understanding of geometric shapes: The role of geometric models. European Early Childhood Education Research Journal, 11(2), 43-61. Gal, H., ve Linchevski, L. (2010). To see or not to see: analyzing difficulties in geometry from the perspective of visual perception. Educational Studies in Mathematics, 74(2), 163-183. Ghasempour, Z., Bakar, N., ve Jahanshahloo, G. R. (2013). Innovation in teaching and learning through problem posing tasks and metacognitive strategies. International Journal of Pedagogical Innovations, 1(1), 57-66. Gagatsis, A., Sriraman, B., Elia, I. ve Modestou, M. (2006). Exploring young children’s geometrical strategies. Nordic Studies in Math-ematics Education, 11 (2), 23-50. Ginsburg, H. (1997). Entering the child's mind: The clinical interview in psychological research and practice. Cambridge University Press. Halat, E., ve Dağli, Ü. Y. (2016). Preschool students' understanding of a geometric shape, the square. Bolema: Boletim de Educação Matemática, 30(55), 830-848. Hannibal, M. A. (1999). Young children’s developing understanding of geometric shapes. Teaching Children Mathematics. 5(6), 353-357. Hatısaru, V. (2015). Probleme Dayalı Öğrenme Yönteminin Uygulandığı Matematik Derslerinde Öğrenci Gelişiminin İncelen-mesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 14(2), 459-477. Hmelo-Silver, C., E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn?. Educational Psychology Review, 16(3), 235-266. Karataş, F. Ö. ve Yılmaz, P. (2016). Probleme dayalı senaryoların 9. sınıf öğrencilerinin kimya dersine olan tutumlarına, laboratuvar kaygılarına ve problem çözme algılarına etkisi. Journal of the Turkish Chemical Society Chemical Education, 1(2), 39-66. Konu, M. ve Gül., Ş. (2017). Biyoloji dersinde yaşam temelli probleme dayali öğretim uygulamalarinin tutum, motivasyon ve problem çözme becerilerine etkisi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 14-1(27), 127-142. Köyceğiz, M. ve Özbey, S. (2019). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların motivasyon düzeylerinin problem çözme becerileri ve öğretmenlerine ilişkin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Folklor/Edebiyat, 25(97-1), 571-610. Maier, A. S. ve Benz, C. (2012). Development of geometric competencies - Children‘s conception of geometric shapes in England and Germany. POEM 2012 Conference, Frankfurt, 27-29 February 2012. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı) (2013). Milli eğitim bakanlığı temel eğitim genel müdürlüğü, okul öncesi eğitim program. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı. [Çevrim içi: http://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf. Erişim tarihi: 18 Mart 2015] Mulyanto, H., Gunarhadi, G., ve Indriayu, M. (2018). The effect of problem based learning model on student mathematics learning outcomes viewed from critical thinking skills. International Journal of Educational Research Review, 3(2), 37-45. NCTM (National Council of Teachers of Mathematics) (2006). Curriculum focal points for prekindergarten through grade 8 mathemat-ics: A quest for coherence. Reston: NCTM. NCTM [National Council of Teachers of Mathematics] (2013). Mathematics in Early Childhood Learning: A Position of the National Council of Teachers of Mathematics, Reston: NCTM. O'Brien, T., C., Wallach, C. ve Mash-Duncan, C. (2011). Problem-based learning in mathematics, The Mathematics Enthusiast. 8(1), 146-160. OME (Ontario Ministry of Education) (2005). A guide to effective instruction in mathematics kindergarten to grade 3: Geometry and spatial sense. Ontario: Ontario Ministry of Education. Öksüz, C., ve Uça, S. (2011). Matematik dersinde probleme dayalı öğrenme üzerine bir örnek olay. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 20-29. Pawilen, G. T., Arre, J. P., ve Lindo, E. F. (2010). Designing an integrated curriculum for preschool. Asia-Pacific Journal of Research in Early Childhood Education, 4, 57-76. QSA [Queensland Studies Authority] (2006). Early Years Curriculum materials: Developing Early Mathematical Understandings. Brisbane: QSA. Rashidi, A., Riabov, D. ve Averhed, Y. (2016). Early Learn to Learn Environment. [Çevrim içi: http://www.vrtic-matijegupca.zagreb.hr/UserDocsImages/Roadmap-%20EL2LE.pdf. Erişim tarihi: 04 Eylül 2019] Santi, M., Utami, R. W. ve Suwanto, F. R. (2017). Problem based learning to improve proportional reasoning of students in mathemat-ics learning. In AIP Conference Proceedings 1868(1), AIP Publishing. Satlow, E. ve Newcombe N. (1998) When is a triangle not a triangle? Young children’s developing concepts of geometric shape. Cogni-tive Development. 13, 547-559. Smith, S. S. (2006). Early childhood mathematics. (3rd Edition). Boston: Pearson. Talib, A., ve Bin-Kailani, I. (2014). Problem based learning in cooperative situation (PBLCS) and its impact on development of personal intelligence. International Journal of Evaluation and Research in Education, 3(4), 236-244. The Alliance Education (2006). Closing The Achievement Gap: Best Practices In Teaching Mathematics, Charleston: The Alliance Education. Türkdoğan, A. (2014). Nicel, Nitel Ve Karma Araştirma. İçinde Demir, S. B. (Çev. Edt.). Eğitim Araştırmaları, 29-56. Usta, N ve, Mirasyedioğlu, Ş. (2017). Problem Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı ile Matematik Öğretiminin 7. Sınıf Öğrencilerinin Matemat-ik Başarısına ve Öz-yeterliğine Etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(6), 2263-2282. Vosniadou, S., ve Brewer, W. F. (1992). Mental models of the earth: A study of conceptual change in childhood. Cognitive Psychology, 24(4), 535-585. Verdine, B. N., Golinkoff, R. M., Hirsh‐Pasek, K., ve Newcombe, N. S. (2017). VI. discussion and implications: How early spatial skills predict later spatial and mathematical skills. Monographs of the Society for Research in Child Development, 82(1), 89-109. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.