Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Son Sınıf Öğrencilerinin Demokratik Eğitim Üzerine Görüşleri
Öz
Bu çalışma, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Bölümü son sınıf öğrencilerinin demokratik eğitimle ilgili görüşlerini saptamayı amaçlamaktadır. Çalışma 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılı 1. dönem Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği bölümünde Çağdaş ve Demokratik Eğitim dersini alan gönüllü 23 öğrencinin görüşlerine dayanan nitel bir çalışmadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formuyla yüz yüze görüşme yapılarak toplanmıştır. Bulgular, Tema 1. Demokrasinin tanımı: halk egemenliği (f=16); Tema 2. Demokrasi kavramları: özgür düşünceli insan: düşüncelerini rahat ve özgürce ifade edebilen insan (f=15); üretken birey: yeniliklere açık ve yenilik getiren birey (f=7); araştırmacı birey; sorgulayan (f=21); demokrat insan: farklı düşüncelere saygılı (f=12);Tema 4 Demokrasi eğitiminin amacı: Özgür düşünce ve yaşam hakkı (f=12); Tema 5. Demokrasi eğitiminin bireye kazanımları: İfade ve düşünce özgürlüğü (f=10);Tema 6 Demokrasi eğitimi ilkesinin önemsenme durumu önemsenmiyor (f=7);Tema 7. Okulların demokrasinin işlevleri yerine getirme durumu: Müfredat ve uygulamalardaki aksaklıklar nedeniyle yerine getirilemiyor(f=18);Tema 8. Okulların demokrasi işlevlerini yerine getirmesi için öneriler: Okullarda daha fazla tartışma ortamı yaratılmalı (f=13); öğretmenlerce özgür ortamlar yaratılmalı (f=10);Tema 9. Demokratik tutum ve davranışlar: Okul ve sınıf başkanlık seçimleri (f=6); Tema 10. Anti-demokratik tutum ve davranışlar: Öğrencilere şiddet uygulama (f=5) şeklindedir. Sonuç olarak, öğrencilerin demokrasi algıları ve demokratik eğitimle ilgili değerlendirmelerinden almış oldukları Çağdaş ve Demokratik Eğitim dersinden teorik olarak yararlandıkları, belli bir oranda bilgi sahibi oldukları ancak, okullardaki demokratik eğitim uygulamalarını yetersiz buldukları anlaşılmaktadır. Öğrencilerin demokratik tutum ve davranış kazanabilmesi için, okulların demokrasi kültürünün yaşanabileceği örgütlere dönüştürülmesi önerilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdu, Ö. (2016). Ortaokul 8. Sınıf Vatandaşlık Ve Demokrasi Eğitimi Dersinin Demokrasi Kültürüne Katkısının Öğrenci Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi: Burdur İli Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur. Armağan, M. (1990). Sosyal Bilimler Ansiklopedisi. İstanbul: Vahdet Yayınları. Bakır, K. (2007). John Dewey ve Demokratik Eğitim. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. Binici, A. (1992). Eski Yunan’da Demokrasi Anlayışı ve Uygulamaları. Ankara: Türk Demokrasi Vakfı Yayınları. Bülbül, S. (1989). Demokrasi Eğitiminde Öneriler (Panel II). Demokrasi İçin Eğitim, Ankara: TED Yayınları. Büyükkaragöz, S. (1995). Yüksek Öğretim Programları ve Demokratik Tutumlar. Ankara: Türk Demokrasi Vakfı Yayınları. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, E. Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Çukurçayır, M. A. (1999). Demokrasi ve İnsan Hakları. Ankara: Türk Demokrasi Vakfı Demokrasi ve İnsan Hakları Eğitimi Projesi Yayınları. Demir, N. (2010). Demokrasinin temel ilkeleri ve modern demokrasi kuramları. Ege Akademik bakış. 10 (2), 597-611. Demirtaş, H. (2008). İnsan hakları ve demokrasi eğitimi. Eğitişim Dergisi, (20). 22/10/2018 tarihindehttp://www.egitisim.gen.tr/tr/index.php/arsiv/sayi-11-20/sayi-20-demokrasi-egitimi-ekim-2008/266-insan-haklari-ve-demokrasi-egitimi adresinden alınmıştır. Doğan, G. (2004). Toplum ve Eğitim Sorunları Üzerinde Felsefi ve Sosyolojik Tahliller. Ankara: Pegem Yayıncılık. Doğan, F. (2008). Ankara İli İlköğretim Okulları Yönetici ve Öğretmenlerinin Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Projesine İlişkin Görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Doğan, P. (2013). Hendek İlçesi ilköğretim Okullarında Demokratik Eğitim Uygulamasına İlişkin Öğretmen Görüşleri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya. Dürr, K. (2005- November).The School: A democraticlearningcommunity - TheAllEuropeanStudy on Pupil’sParticipation in School. Council of Europe. Ertuğrul, H. (2000). Ailede ve okulda çocuk eğitimi. İstanbul: Nesil Yayınları. Gözübüyük, Tamer, M. (2011). Okulların Demokratik ve Katılımcı Öğrenim Ortamlarına Dönüştürülmesi.Milli Eğitim, (192). 09/12/2018 tarihinde http://dergipark.gov.tr /download/article-file/442413 adresinden alınmıştır. Gülmez, M. (1994). İnsan Hakları ve Demokrasi. Ankara: Takav Matbaacılık. Gündüz, M. (2016). Ortaokullarda Demokrasi Kavramının Kazandırılmasında Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Uygulamasının Etkisi (İzmir İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Uşak Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak. Güven, A. (2008). Demokratik Vatandaşlık ve Tarih Eğitimi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 337-350. Gövercin, G. (2013). İnsan Hakları Alanında Çalışan Sivil Toplum Kuruluşlarının Demokrasi ve İnsan Hakları Eğitimine Katkısı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Hottaman, D. (2010). Demokratik Eğitim: Demokratik Bir Eğitim Programı. Kuramsal Eğitimbilim, 3 (1), 29-42. Karakuş, M. (2004). Okul Ortamının İnsan Hakları Açısından Öğretmen ve Öğrenci Görüşlerine Göre Değerlendirmesi. Uluslararası Demokrasi Eğitimi Sempozyumu, 213-22. 18 Mart Üniversitesi, Çanakkale. Karasar, N. (1985). “Demokrasi Eğitimi” Bugünden Yarına Ortaöğretimimiz. Ankara: Ted Yayınları. Kıncal, R. Y. ve Uygun, S. (2006). Demokrasi eğitimi ve okul meclisleri projesinin değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, (171), 31-41. Kinnier, R.,Kernes, J.L. ve Dautheribes, T.M. (2000). A shortlist of universal moral values. Counseling and Values, 45(1), 4-17. MEB (1973).Milli Eğitim Temel Kanunu.20/10/2018 tarihinde http://www.mevzuat.gov.tr/ Mevzuat Metin/1.5.1739.pdf. adresinden alınmıştır. MEB (2006). Milli Eğitim Şuraları. Ankara: TTKB Yayınları. Miles,M.B ve Huberman,A.M. (1994). Qualitative Data Analysis(2nd ed.).Thousand Oaks, Ca:Sage Oğuz, A. (2004). “Demokratik Değerlerin Kazandırılması”, Çoluk Çocuk Dergisi, Kök Yayıncılık, (44), 32-34, Ankara. Okutan, M. (2010). Türk Eğitim Sistemi’nde demokrasi eğitimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi,7(1), 20.10.18 tarihinde http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/ acarin dex-1423936671.pdf adresinden alınmıştır. Oktay,A.(1998-Kasım). İlköğretim okullarında Demokratik Eğitim ve Anti Demokratik Davranışlar. Cumhuriyetin 75. Yılında İlköğretim. 1. Ulusal Sempozyumu. Başkent Öğretmen Evi, Ankara. Oktay, A.(2013) Desentralization in- and of- education 4rd. International Conference on New Horizons in Education (INTE 2013), Edited. Aytekin ISMANProcedia - SocialandBehavioralSciences106 (2013), 777–782. Özdemir, H. (2009). İlköğretim 8. Sınıf Öğrencilerine Demokrasi Kültürü Kazandırmada Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Projesinin Katkısı (Kütahya İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya. Öztürk C. (2006). Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimi, İstanbul: Pegem Akademi. Sağlam, H. İ. (2000). Sosyal bilgiler dersinin demokratik tutum geliştirmedeki rolü. Milli Eğitim Dergisi, (146). Sarı, M. ve Sadık, F. (2011). Öğretmen adaylarının demokrasi algıları, Çukurova Üniversitesi örneği. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 1 (2), 67-82. 20.10.18 tarihinde https://pegem.net/dosyalar/dokuman/131598-2012041217290-6.pdf adresinden alınmıştır. Schmidt, M. G. (2002). Demokrasi Kuramlarına Giriş(Çev. M. Emin Köktaş). Ankara: Vadi Yayınları. Şaylan, G. (1998). Demokrasi ve Demokrasi Düşüncesinin Gelişmesi. Ankara: TODAIE İnsan HaklariArastirma ve Derleme Merkezi. Uygun, O. (1996). Türkiye’de Demokrasi ve İnsan Hakları. Ankara: Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü İnsan Hakları ve Araştırma ve Derleme Merkezi. Yalçın Durmuş, G. ve Demirtaş, H. (2009). Genel Lise Öğretmenlerinin Sınıf Yönetiminde Gösterdikleri Davranışların Demokratikliğine İlişkin Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (28), 121‐ 138. Yeşil, R. (2002). Okul ve Ailede İnsan Hakları ve Demokrasi Eğitimi. Ankara: Nobel Yayınevi. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Şeçkin Yayıncılık. Yılman, M. (2006). Türkiye'de Öğretmen Eğitiminin Temelleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. 2547 Yükseköğretim Kanunu (1981).16.11.18 tarihinde http://oidb.ankara.edu.tr/files/2013/01/2547.pdf. adresinden alınmıştır. Miles, M.B ve Huberman, A.M. (1994). Qualitative Data Analysis(2nd ed.).ThousandOaks, Ca:Sage.ü