Sosyal Bilgiler Öğretimi Bağlamında İlkokul Öğrencilerinin Doğaya Yönelik Algılarının Metaforlar Yoluyla İncelenmesi

In the level of primary school, nature teaching is not ranking as a lesson. However, topics that are related to nature teaching are divided into the units and learning domains of Life Sciences, Social Studies and Science Education. The students’ showing awereness to the problems of nature and acquiring love of nature are among citizenship skills and values of Social Studies teaching. In respect to this, it has been seen that it is important to determine the perceptions of students about nature and benefit from them in teaching process. For this reason, in this research it was aimed to investigate the perceptions of primary school students about nature via metaphors. Criterian sampling method and phenemenology that are sorts of qualitative research were used in this research. According to this, 151 students enrolled in the 4th grade of primary school in 2018-2019 academic year participated to the study. As a means of collecting data in research, a form including expression of “the nature is a/an like…. Because…” was used and the perceptions of students about nature were tried to be determined. The forms filled by the students were collected and the data obtained was analyzed with the help of content analysis technique. According to research findings, primary school students produced 54 valid metaphors about the concept of “nature”. These metaphors were classified under 12 categories with regard to their characteristics. The findings of research reveal that metaphors have very functional features in determining students' perceptions of nature and provide important data for the teaching of Social Studies.

İlkokul düzeyinde doğa eğitimi bir ders olarak yer almamaktadır. Ancak doğa eğitimi ile ilgili konular Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri derslerinin ünite ve öğrenme alanlarına serpiştirilmiştir. Öğrencilerin doğa ile ilgili sorunlara duyarlılık göstermesi ve doğa sevgisi kazanması Sosyal Bilgiler öğretiminin vatandaşlık becerileri ve değerleri arasında yer almaktadır. Bu bakımdan öğrencilerin doğaya ilişkin algılarının belirlenerek öğretim sürecinde bunlardan yararlanılması önemli görülmüştür. Bundan dolayı araştırmada ilkokul öğrencilerinin doğaya ilişkin sahip oldukları algıların metaforlar aracılığı ile incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden olgu bilim deseni ve örneklem seçiminde ölçüt örneklem tekniği kullanılmıştır. Buna göre 2018- 2019 eğitim öğretim yılında ilkokul 4. sınıfta öğrenim gören 151 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrencilere “doğa......... gibidir. Çünkü..........” ifadesinin yer aldığı form dağıtılarak onların doğaya ilişkin algıları belirlenmeye çalışılmıştır. Öğrenciler tarafından doldurulan formlar toplanmış ve elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre ilkokul öğrencileri “doğa” kavramı ile ilgili 54 geçerli metafor üretmiştir. Bu metaforlar özellikleri bakımında 12 kavramsal kategori altında toplanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular öğrencilerin doğaya yönelik algılarının belirlenmesinde metaforların oldukça işlevsel özelliklerinin olduğunu ve Sosyal Bilgiler öğretimi açısından önemli veriler sağladığını ortaya koymaktadır.