Hadi Oynayalım: Okul Öncesi Çocukların Otorite, Kural ve Kural İhlalini Oyun Bağlamında Değerlendirmeleri
Öz
Bu çalışmanın amacı Sosyal Alan Kuramını (Turiel, 1983) kullanarak okul öncesi dönemdeki çocukların iki farklı oyun bağlamında otorite, kural ve kural ihlaline yönelik değerlendirme ve gerekçelerini incelemektir. Bu amaçla, 3 farklı sosyoekonomik düzeydeki okul öncesi kurumuna devam etmekte olan 5 yaş grubundan toplam 37 (21 kız, 16 oğlan) çocukla yarı yapılandırılmış klinik görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın sonuçları Sosyal Alan Kuramıyla yapılan diğer çalışmaların bulgularıyla tutarlı olup çocukların ahlaki alanla sosyal-geleneksel alanı farklı değerlendirdiklerini göstermiştir. Ahlaki alan içerisinde tanımladıkları basketbol oyununda rakibi geçmek için vurmak kuralını otoritenin kaldırmasını olumsuz değerlendirmişler ve kuralın yokluğunda bile vurmanın yanlışlığını “başkasına zarar vermeme” ilkesine dayandırarak gerekçelendirmişlerdir. Bulgular Sosyal Alan Kuramı bağlamında erken çocuklukta sosyal gelişim ve oyun ilişkisine değinilerek tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kural ve otorite, Okul öncesi, Ahlaki sorgulama, Sosyal gelişim
Kaynakça
- Akçinar, B., Baydar, N., & Kağıtçıbaşı, Ç. (2018). Erken ergenlikte ahlak gelişimi: Bir müdahale araştırması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 14(2), 153-169. doi:10.17244/eku.322365.
- Bandura, A. (2002). Selective moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of Moral Education, 31(2), 101-119.
- Davidson, R, Turiel, E., & Black, A. (1983). The effect of stimulus familiarity on the use of criteria and justifications in children's social reasoning. British Journal of Developmental Psychology, 1, 49-65.
- Durkheim, E. (1925/1961). Moral education. Mineola, NY: Dover Publications.
- Erel, S. (2016). Okul öncesi dönemdeki çocuklarda bakış açısı alma becerisi, duygu düzenleme ve ahlaki gelişimin davranış sorunları ile ilişkisi. Basılmamış Master Tezi. Ankara, Hacettepe Üniversitesi.
- Göregenli, M. (1997). Individualist-Collectivist Tendencies in a Turkish Sample. Journal of Cross-Cultural Psychology, 28(6), 787–794. https://doi.org/10.1177/0022022197286009
- Killen, M., & Sueyoshi L. (1995) Conflict resolution in Japanese social interactions. Early Education and Development, 6, 317-334, DOI: 10.1207/s15566935eed0604_3
- Kohlberg, L. (1963). The development of children’s orientation towards a moral order. Vita Humana, 6, 11-33.
- Landis, J. R., & Koch, G. G. (1977). An application of hierarchical Kappa-type statistics in the assessment of majority agreement among multiple observers, Biometrics, 3, 364-373.
- Laupa, M., & Turiel, E. (1986). Children's conceptions of adult and peer authority. Child Development, 405-412.