Öğretmenlerin Çokkültürlülük Algıları İle Sınıf İçi İstenmeyen Öğrenci Davranışlarına Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi

In this study, it was aimed to determine the perceptions of teachers towards multiculturalism and their attitudes towards undesirable intraclass behaviors of students. The study is descriptive and designed according to the survey model. The sample of the study consisted of 192 teachers working at primary schools and temporary education centers in Esenyurt, Istanbul, in the 2017-2018 school year which were determined through convenience sampling. In the research, the “Multiculturalism Perception Scale” developed by Ayaz (2016) and the “Teacher Attitude Scale towards Undesirable Intraclass Behaviors of Students” developed by Tanhan and Şentürk (2011) were used as data collection tools. The analysis of data was carried out with SPSS 22 programme. As a result of the analysis, it was determined that teachers have a positive perception about multiculturalism in general. However, a negative tendency was detected in teachers attitudes towards undesirable intraclass behaviors of students. It has been determined that teachers’ perceptions of multiculturalism don’t differ significantly according to gender, institution they work for, experience of being abroad, experience of in-service training for refugee/immigrant/asylum-seeker students, professional seniority year and class size where they teach differ significantly; but differ significantly in favor of those who can speak a language other than Turkish. In addition, teachers’ attitudes towards undesirable intraclass behaviors of students differ significantly those who can speak a language other than Turkish from those who cannot speak and those with a professional seniority between 6-10 years from those between 11 and 15 years; but there is no significant difference was observed in other variables. Finally, it has been determined that there is no significant relationship between teachers’ perception of multiculturalism and their attitudes towards undesirable intraclass behaviors of students. In order to determine teacher attitudes in this regard, it is recommended that different data collection methods are employed and more comprehensive researches are conducted. Moreover, the reasons behind the negative attitude of teachers towards undesired student behaviors in the classroom can be examined in more depth. A number of in-service trainings to prevent problems related to undesirable student behavior can also be organized for teachers who work in multicultural classrooms and who are unexperienced in the profession.

Bu araştırmada öğretmenlerin çokkültürlülüğe yönelik algıları ile sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma betimsel nitelikte olup tarama modeline göre desenlenmiştir. Araştırma örneklemini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul’un Esenyurt ilçesinde ilkokul ve geçici eğitim merkezlerinde görev yapan ve kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olan 192 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Ayaz (2016) tarafından geliştirilen “Çokkültürlülük Algı Ölçeği” ile Tanhan ve Şentürk (2011) tarafından geliştirilen “Sınıf İçi İstenmeyen Öğrenci Davranışlarına Yönelik Öğretmen Tutumları Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS v.22 ile gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda öğretmenlerin çokkültürlülüğe ilişkin genel olarak olumlu algıya sahip oldukları belirlenmiştir. Fakat sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik öğretmen tutumlarında ise olumsuz yönde bir eğilim tespit edilmiştir. Öğretmenlerin çokkültürlülük algılarının cinsiyet, görev yapılan kurum, yurtdışında bulunma deneyimi, mülteci/göçmen/sığınmacı öğrencilere yönelik hizmet içi eğitim alma durumu, meslekî kıdem yılı ve öğretim yapılan sınıftaki öğrenci mevcuduna göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı ancak Türkçeden başka bir dili konuşabilenlerin lehine anlamlı bir şekilde farklılaştığı belirlenmiştir. Sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik öğretmen tutumlarının ise Türkçeden başka bir dili konuşabilenlerin konuşamayanlara ve meslekî kıdem yılı 6-10 yıl arasında olanların 11-15 yıl arasında olanlara göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı; diğer değişkenlerde herhangi anlamlı bir farklılaşmaya rastlanmadığı görülmüştür. Son olarak öğretmenlerin çok kültürlülük algıları ile sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik tutumları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Bu konuda öğretmen tutumlarının belirlenebilmesi için farklı veri toplama yöntemlerinin de işe koşularak daha kapsamlı araştırmaların yapılması önerilmektedir. Ayrıca öğretmenlerin sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik olumsuz tutuma sahip olmalarının altında yatan nedenler daha derinlemesine incelenebilir. Çokkültürlü sınıflarda görev yapan ve meslekteki ilk yılları olan öğretmenlere, istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik problemleri önleyebilmeleri için birtakım hizmet içi eğitimler de düzenlenebilir.